Hãng thông tấn Mehr của Iran cho biết vào ngày 30/4, trong thông điệp nhân Ngày Quốc gia Vịnh Ba Tư, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã nhắc đến những hy sinh của dân tộc Iran vì nền độc lập của Vịnh Ba Tư và trong việc đối đầu với các thế lực nước ngoài cũng như những kẻ xâm lược, đồng thời gọi Cách mạng Hồi giáo Iran là “bước ngoặt của những cuộc kháng cự này”.
Theo ông Mojtaba Khamenei, sau hai tháng kể từ khi cuộc chiến tranh do Mỹ và Israel nhằm vào Iran diễn ra, một chương mới đang hình thành tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, và tương lai tươi sáng của khu vực này sẽ là một tương lai không có sự hiện diện của Mỹ, phục vụ cho sự tiến bộ, phúc lợi, phát triển và thịnh vượng của các dân tộc trong khu vực.
Lãnh tụ Tối cao Iran cho biết Vịnh Ba Tư là một trong những ân huệ vô song của Thượng đế dành cho các quốc gia Hồi giáo trong khu vực, đặc biệt là người dân Iran, đồng thời nói thêm: “Ngoài việc là điểm kết nối giữa các dân tộc, Vịnh Ba Tư còn tạo ra một tuyến đường sống còn và độc đáo cho nền kinh tế toàn cầu thông qua eo biển Hormuz và sau đó là Biển Oman”.
Ông Mojtaba Khamenei nói rằng nước Cộng hoà Hồi giáo Iran, quốc gia có đường bờ biển dài nhất tại Vịnh Ba Tư, đã có những hy sinh lớn nhất vì nền độc lập của vùng vịnh này và trong việc chống lại các thế lực ngoại bang và xâm lược.
Tuy nhiên, Cách mạng Hồi giáo mới chính là bước ngoặt của những cuộc kháng cự này trong việc chặt đứt sự can thiệp của các cường quốc ngạo mạn khỏi khu vực Vịnh Ba Tư.
Lãnh tụ Tối cao Iran nhấn mạnh rằng ngày nay, sau hai tháng kể từ chiến dịch quân sự lớn nhất do các thế lực “bắt nạt” trên thế giới tiến hành chống lại Iran trong khu vực, một chương mới đang được vẽ nên tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz.
Về phía Mỹ, trước đó vào ngày 29/4, báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay cho biết trong nỗ lực liên tục nhằm buộc Tehran phải nhượng bộ về vấn đề hạt nhân, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ đạo đội ngũ an ninh quốc gia chuẩn bị một cuộc phong tỏa hải quân kéo dài nhằm bóp nghẹt nguồn thu từ dầu mỏ của Iran.
Các quan chức Mỹ nói với báo The Wall Street Journal rằng quyết định này được đưa ra trong các cuộc họp gần đây, bao gồm một phiên họp hôm thứ 27/4 tại Phòng Tình huống.
Theo các quan chức, Tổng thống Trump cho rằng lựa chọn này ít rủi ro hơn so với việc nối lại các cuộc không kích hoặc rút Mỹ hoàn toàn khỏi cuộc xung đột.
Trước đó, Iran được cho là kêu gọi Mỹ dỡ bỏ phong tỏa.
Lệnh phong tỏa, có hiệu lực từ ngày 13/4, nhắm tới điều mà Washington mô tả là một bước đi mạo hiểm nhằm buộc Tehran phải đầu hàng về hạt nhân - điều mà Iran từ lâu đã từ chối.
Thay vì rút lui, chính quyền Mỹ lựa chọn tiếp tục siết chặt nền kinh tế Iran, đặt cược rằng việc bóp nghẹt hoạt động vận tải qua các cảng của Iran sẽ hiệu quả hơn bom đạn trong giai đoạn hiện nay.
Động thái này cho thấy một giai đoạn kéo dài trong đó giao tranh phần lớn tạm lắng nhưng chưa có giải pháp bền vững nào trong tầm nhìn, đồng thời tình trạng lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz vẫn chưa được giải quyết.
Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.
Hai tuyến hàng hải của eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.
Bình thường, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), khoảng 20 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ được vận chuyển qua đây mỗi ngày, chiếm gần một phần tư thương mại dầu mỏ đường biển toàn cầu.
Phần lớn lượng dầu này được tiêu thụ tại châu Á, trong đó Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc chiếm đa số lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz. Châu Âu cũng phụ thuộc vào tuyến đường này cho một phần đáng kể khí tự nhiên hóa lỏng nhập khẩu từ Qatar.
Không giống nhiều tuyến hàng hải chiến lược khác, eo biển Hormuz gần như không có phương án thay thế quy mô lớn khả thi: chỉ có Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vận hành các đường ống dẫn dầu, nhưng tổng công suất vẫn thấp hơn nhiều so với lưu lượng qua eo biển.
