Trưng bày được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), giới thiệu những giá trị lịch sử, văn hóa, giáo dục của Quốc Tử Giám Thăng Long, làm nổi bật truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng nhân tài của vùng đất Sơn Tây, xứ Đoài.
Thông qua hệ thống tư liệu, hình ảnh, trưng bày giới thiệu hành trình 950 năm Quốc Tử Giám Thăng Long; truyền thống giáo dục, khoa cử của Sơn Tây. Cùng với đó là hoạt động trải nghiệm văn hóa truyền thống, tạo điều kiện để công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tìm hiểu về nền giáo dục khoa cử xưa, qua đó hiểu sâu sắc hơn giá trị của tri thức, tinh thần hiếu học và truyền thống tôn sư trọng đạo.
Từ hoạt động này, các giá trị lịch sử, văn hóa của Quốc Tử Giám Thăng Long và truyền thống khoa bảng của Sơn Tây được giới thiệu đến đông đảo công chúng, góp phần kết nối di sản giáo dục trong quá khứ với đời sống đương đại, góp phần khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ và phát huy truyền thống hiếu học, trọng dụng nhân tài.
Ông Nguyễn Văn Tú, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nêu rõ, Ban tổ chức mong muốn thông qua trưng bày, công chúng hiểu thêm về lịch sử Quốc Tử Giám Thăng Long và những thành tựu khoa bảng của vùng đất Sơn Tây, nhận thấy sự tiếp nối của mạch nguồn hiếu học trong đời sống hôm nay.
Năm 1076, Quốc Tử Giám được thành lập tại kinh đô Thăng Long, đánh dấu bước phát triển quan trọng của nền giáo dục nước nhà. Trải qua nhiều thế kỷ, nơi đây trở thành trung tâm đào tạo, bồi dưỡng nhân tài của quốc gia, góp phần hình thành và lan tỏa truyền thống hiếu học, trọng dụng hiền tài trong đời sống xã hội.
Trải qua gần một thiên niên kỷ, truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo tiếp tục được các thế hệ người Việt gìn giữ và phát huy. Trong dòng chảy ấy, Sơn Tây tự hào là vùng đất có bề dày truyền thống khoa bảng, trong đó nhiều danh nhân được khắc tên trên bia Tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Hệ thống văn chỉ, các dòng họ khoa bảng cùng những danh nhân tiêu biểu đã góp phần tạo nên chiều sâu văn hiến của vùng đất xứ Đoài. Đặc biệt, Văn Miếu Sơn Tây được xây dựng từ năm 1892 là minh chứng sinh động cho truyền thống trọng đạo học của địa phương. Cùng với đó, các thế hệ nhà giáo, học trò và những dòng họ khoa bảng đã góp phần làm rạng danh truyền thống văn hiến của quê hương xứ Đoài...
Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Phát (sinh năm 1983), một nghệ nhân hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật tại Sơn Tây cho biết, thời gian gần đây, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp phường Sơn Tây phối hợp với đội ngũ nghệ nhân tổ chức nhiều hoạt động triển lãm, trải nghiệm dành cho học sinh, sinh viên với chủ đề giáo dục di sản.
Các hoạt động này đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân Sơn Tây và du khách từ Hà Nội đến tham quan, tìm hiểu di tích. Sơn Tây là vùng đất có bề dày văn hóa, mật độ di tích lịch sử dày đặc, đây là nguồn tài nguyên quý giá để phát triển các sản phẩm văn hóa đặc trưng.
Hưởng ứng chuỗi hoạt động Ngày Di sản văn hóa Việt Nam 23/11 và hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), đội ngũ nghệ nhân cùng chính quyền địa phương dự kiến tổ chức thêm nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật tại các điểm di tích như Văn Miếu Sơn Tây, Thành cổ Sơn Tây và Làng cổ Đường Lâm. Việc này mở ra cơ hội để những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, nghệ nhân địa phương phát huy khả năng sáng tạo, khai thác chất liệu văn hóa truyền thống để xây dựng những sản phẩm văn hóa có sức hấp dẫn. Với nguồn tài nguyên di sản phong phú của Sơn Tây, đây cũng là chất liệu sáng tạo lâu dài cho các thế hệ nghệ sĩ, nghệ nhân tiếp nối.
Việc tổ chức trưng bày “Quốc Tử Giám Thăng Long (1076-2026) với truyền thống hiếu học Sơn Tây” tại Văn Miếu Sơn Tây góp phần làm phong phú các hoạt động văn hóa tại địa phương, đồng thời phát huy giá trị di sản Nho học, gắn bảo tồn di sản văn hóa với giáo dục truyền thống và bồi đắp tinh thần học tập trong cộng đồng.
