Kỹ năng con người trở thành lợi thế cạnh tranh
Theo báo The New York Times, sau nhiều thập kỷ ưu tiên các ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật, toán học), giới công nghệ đang quay lại với quan điểm cho rằng hiểu biết về bản chất con người là yếu tố then chốt trong cuộc cách mạng AI.
Giảng viên Drew Lichtenberg thuộc Đại học Johns Hopkins nhận định AI chỉ là một "chiếc gương giả", có thể trả lời các câu hỏi trắng đen rõ ràng nhưng không thể giải thích những trải nghiệm phức tạp của con người như nghệ thuật hay triết học.
Đồng quan điểm, nhà sáng lập Daniela Amodei của Anthropic khẳng định việc nghiên cứu nhân văn, lịch sử sẽ luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng khi các mô hình máy tính hiện nay đã quá giỏi về các môn khoa học tự nhiên.
Nhiều lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu như CEO Jamie Dimon thuộc JPMorgan Chase hay CEO Satya Nadella thuộc Microsoft đều đưa ra cảnh báo về nhu cầu cấp thiết đối với trí tuệ cảm xúc và kỹ năng kể chuyện trong một thế giới do AI thống trị.
Nhà sáng lập Reed Hastings thuộc Netflix thậm chí cho rằng công việc cuối cùng mà AI có thể thay thế con người là diễn viên hài độc thoại, đồng thời khuyến khích các bậc phụ huynh nên tập trung giáo dục kỹ năng cảm xúc cho con trẻ để thích ứng với những thay đổi sắp tới.
Nhà sáng lập Mark Cuban cũng dự báo các sinh viên ngành nhân văn sẽ có lợi thế cạnh tranh lớn nhờ kỹ năng tò mò và tư duy phản biện trong kỷ nguyên AI.
Sự dịch chuyển trong giáo dục và những thách thức
Sự thay đổi này đã bắt đầu tác động đến định hướng của sinh viên tại các trường đại học hàng đầu ở Mỹ. Giáo sư Rob Reich thuộc Đại học Stanford ghi nhận lần đầu tiên sau 20 năm, số lượng sinh viên đăng ký ngành khoa học máy tính đã sụt giảm trong 18 tháng qua.
Giáo sư khoa học máy tính Cal Newport thuộc Đại học Georgetown nhận xét những người duy trì thói quen đọc sách khó và viết lách đang xây dựng được các mạch não bộ có giá trị thực sự, giúp họ vượt trội hơn so với số đông đang bị lệ thuộc vào công nghệ.
Thậm chí, một số chuyên gia như Trưởng bộ phận an toàn AI Mrinank Sharma thuộc Anthropic khi rời công ty vào tháng 2/2026 đã chia sẻ về việc tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống thông qua thơ ca.
Tuy nhiên, sự hồi sinh của các ngành nhân văn vẫn đối mặt với nhiều thách thức thực tế. Báo The New Yorker từng tuyên bố về "Sự kết thúc của chuyên ngành tiếng Anh" và một nghiên cứu tại Texas trong tuần từ 11/5 đến 17/5 đã xếp các ngành nhân văn vào nhóm có mức thu nhập thấp nhất sau tốt nghiệp.
Biên tập viên Leon Wieseltier thuộc tạp chí Liberties chỉ trích các công ty công nghệ đã hạ thấp giá trị của kiến thức xuống mức thông tin đơn thuần, làm xói mòn khả năng tư duy sâu sắc và sự kiên nhẫn của con người.
Bất chấp những tranh cãi, nhiều người tin rằng khi AI thực hiện hầu hết các công việc kinh tế, con người sẽ quay lại với những giá trị nhân văn cốt lõi để tìm thấy ý nghĩa trong cuộc sống.
