Làn sóng điện sạch giá rẻ tái định hình bản đồ năng lượng toàn cầu

Một cuộc dịch chuyển quyền lực kinh tế âm thầm nhưng quyết liệt đang diễn ra: trong khi các cường quốc phương Tây từng giàu lên nhờ than đá và dầu mỏ, nhiều quốc gia đang phát triển lại chọn con đường bứt phá hoàn toàn mới, bỏ qua giai đoạn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch để tiến thẳng lên kỷ nguyên điện sạch.

nang-luong-mt.jpg
Trang trại điện Mặt Trời ở Hokkaido, Nhật Bản. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Làn sóng năng lượng Mặt Trời giá rẻ không chỉ giải quyết bài toán thiếu điện, mà đang trở thành động lực mới tái định hình bản đồ kinh tế và công nghiệp toàn cầu.

Sự trói buộc bởi hệ thống hạ tầng nhiên liệu hóa thạch cồng kềnh suốt hàng thế kỷ khiến Mỹ và châu Âu gặp nhiều lực cản trong quá trình chuyển đổi xanh. Ngược lại, các nền kinh tế mới nổi tại châu Á và châu Phi lại nắm lợi thế của người đi sau. Không bị ràng buộc bởi quá khứ, họ triển khai năng lượng tái tạo với tốc độ thần tốc. Chi phí sản xuất điện Mặt Trời hiện đã rẻ hơn đáng kể so với nhiệt điện, trong khi các trang trại điện gió và Mặt Trời có thể lắp đặt cực kỳ nhanh chóng với suất đầu tư thấp.

Tại châu Á, các nền kinh tế lớn như Ấn Độ hay Pakistan đang chứng kiến sự bùng nổ vượt bậc về tỷ trọng điện Mặt Trời, bỏ xa mức trung bình của nhiều nước giàu. Tương tự, tại khu vực Nam sa mạc Sahara, nơi đón lượng nắng dồi dào nhất thế giới, các quốc gia như Kenya, Ethiopia, Namibia, Nam Phi và Senegal đang tăng tốc đầu tư để đạt tự chủ năng lượng. Theo dữ liệu phân tích từ tổ chức Ember, ước tính trung bình mỗi ngày trong năm 2026 có khoảng 100.000 tấm pin Mặt Trời được lắp đặt trên khắp lục địa đen, tăng 45% so với năm ngoái.

Sự bùng nổ của nguồn điện Mặt Trời phân tán và giá rẻ đang tạo ra lợi thế cạnh tranh thương mại chưa từng có cho các thị trường mới nổi. Giới chuyên gia quốc tế dự báo trong những thập kỷ tới, bản đồ sản xuất toàn cầu sẽ được vẽ lại khi các tập đoàn công nghiệp có xu hướng dịch chuyển nhà máy về những vùng đất sở hữu nguồn điện sạch và rẻ như châu Phi. Nguồn năng lượng dồi dào này không chỉ giúp các nước đang phát triển tăng trưởng nhanh hơn, hạn chế khủng hoảng tài chính mà còn nâng cao đáng kể chất lượng sống của hàng triệu người dân.

Phương Hoa/TTXVN

Dành cho bạn

Tăng tốc xuất khẩu, hướng tới nhập siêu dưới 10 tỷ USD

Tăng tốc xuất khẩu, hướng tới nhập siêu dưới 10 tỷ USD

“Với con số tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 9 tháng là 888 tỷ USD, chúng ta có căn cứ để nhìn nhận và kỳ vọng rằng con số nhập siêu trong những tháng cuối năm và tổng cả năm 2026 có thể giảm xuống dưới 10 tỷ USD”, bà Trịnh Thị Thu Hiền, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, cho biết.