Theo SolarPower Europe, việc tăng cường sử dụng năng lượng Mặt Trời đã giúp châu Âu tiết kiệm khoảng 37,4 tỷ euro (42,02 tỷ USD) nhờ giảm lượng khí đốt nhập khẩu kể từ khi xung đột tại Iran bùng phát. Trong khi đó, giá khí đốt tại châu Âu tăng mạnh trong những tháng qua, trong bối cảnh hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, gây sức ép lên nguồn cung. Giá khí đốt chuẩn Dutch TTF tăng từ khoảng 31,96 euro/MWh ngày 27/2 lên 72,35 euro/MWh ngày 30/9, tương đương mức tăng 126,5%.
Trong bối cảnh ấy, điện Mặt Trời trở thành một trong những nguồn năng lượng trong nước giúp EU giảm nhu cầu sử dụng nhiên liệu nhập khẩu. Theo SolarPower Europe, mỗi MWh điện Mặt Trời được sản xuất có thể thay thế một phần nhiên liệu hóa thạch. Giám đốc điều hành SolarPower Europe Walburga Hemetsberger cho rằng việc đẩy mạnh điện khí hóa, phát triển năng lượng tái tạo và đầu tư vào hệ thống lưu trữ như pin sẽ giúp châu Âu giảm tác động từ những biến động của giá nhiên liệu hóa thạch.
Vai trò của điện Mặt Trời trong hệ thống điện EU cũng ngày càng rõ nét. Trong tháng 6, đây là nguồn phát điện đơn lẻ lớn nhất của EU, cung cấp khoảng 25% tổng sản lượng điện của khối.
Tại Tây Ban Nha, công suất điện gió và điện Mặt Trời đã tăng gấp đôi kể từ năm 2019, bổ sung hơn 40 GW vào hệ thống điện. Theo tổ chức nghiên cứu Ember, sự phát triển của hai nguồn điện này đã giúp giảm 75% số giờ các nguồn điện hóa thạch có chi phí cao chi phối giá điện tại Tây Ban Nha kể từ năm 2019.
Tại Anh, điện gió cũng lập kỷ lục mới trong tháng 3. Theo RenewableUK, sản lượng điện gió đạt 23.880 MW ngày 26/3, cung cấp hơn 50% sản lượng điện của nước này tại thời điểm đó, trong khi điện khí chỉ chiếm 2,3%.
Những diễn biến trên cho thấy khi điện gió và điện Mặt Trời tăng tỷ trọng, nhu cầu sử dụng các nhà máy điện khí có thể giảm, qua đó hạn chế tác động của giá khí đốt lên giá điện. Tuy nhiên, EU vẫn chưa thể nhanh chóng loại bỏ sự phụ thuộc vào khí đốt. Số liệu của Eurostat cho thấy năng lượng tái tạo chiếm 54,1% tổng sản lượng điện của EU trong quý II/2026, giảm nhẹ so với 54,3% cùng kỳ năm 2025. Trong khi tổng sản lượng điện tăng 3,2%, sản lượng điện khí tăng 3,9%, cao hơn mức tăng 2,8% của điện tái tạo. Điện Mặt Trời tiếp tục tăng tỷ trọng trong tổng sản lượng điện tái tạo, lên 41,6% trong quý II/2026, so với 37% cùng kỳ năm trước.
Theo chuyên gia Jonathan Bruegel thuộc Viện Phân tích kinh tế và tài chính năng lượng (IEEFA), EU cần duy trì cơ cấu năng lượng đa dạng, kết hợp thủy điện, điện gió và điện Mặt Trời. Khi sản lượng thủy điện hoặc điện gió giảm, các nhà máy điện khí vẫn có thể phải tăng hoạt động để bảo đảm nguồn cung. Vì vậy, cùng với việc mở rộng năng lượng tái tạo, EU cần phát triển hệ thống lưu trữ điện và các giải pháp điều tiết linh hoạt. Đây là những yếu tố quan trọng giúp châu Âu tận dụng tốt hơn nguồn năng lượng trong nước, giảm phụ thuộc vào khí đốt nhập khẩu và hạn chế tác động từ những biến động của thị trường nhiên liệu hóa thạch.
