Vừa qua, Cục Trồng trọt (Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn) thành lập Hội đồng khoa học công nghệ đánh giá, công nhận giống nho ăn tươi NH 01 - 152 là giống nho mới và cho phép sản xuất thử trước khi sản xuất đại trà.
Giống nho NH 01 - 152 có tên khoa học Mariaue finger là kết quả nghiên cứu của đề tài khoa học “Nghiên cứu chọn tạo giống nho ăn tươi của tỉnh Ninh Thuận” do Viện nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố (tại địa bàn tỉnh Ninh Thuận) nghiên cứu, lai tạo thành công từ trồng trên gốc ghép của giống nho dại.
Năm 2013, Viện nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ Ninh Thuận bắt đầu triển khai sản xuất thử nghiệm, chuyển giao quy trình thâm canh nho NH01 - 152 theo hướng VietGAP với diện tích trên 6 ha tại các vùng trồng nho chính của tỉnh Ninh Thuận và vùng trồng nho đối chứng huyện Tuy Phong (tỉnh Bình Thuận).
Theo đánh giá của Viện nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố, qua thời gian trồng khảo nghiệm, giống nho ăn tươi NH 01 - 152 có nhiều ưu điểm như: Cây nho có thể trồng trên nhiều nền chân đất khác nhau, vào mùa mưa, bông xổ cũng khó tụt. Thời tiết nắng nóng nhưng cây vẫn đậu quả, tỷ lệ đậu quả cao, khả năng kháng sâu bệnh tốt. Tùy theo chế độ canh tác, giống nho mới này cho năng suất bình quân 15- 18 tấn/ha/vụ; trong điều kiện thâm canh đạt 20 - 25 tấn/ha/vụ, sản xuất được 2 vụ/năm.
Giống nho NH 01 - 152 có đặc điểm trái to, trọng lượng từ 0,5 - trên 1,5 kg/chùm. Vỏ quả dày, thịt chắc, giòn, độ ngọt vừa phải. Vị thơm nhẹ rất đặc trưng, khi chín trái có màu đỏ vang rất đẹp.
Theo đánh giá, chất lượng quả của giống nho NH 01 - 152 tương đương với sản phẩm nho cùng loại từ nước ngoài nhập khẩu vào thị trường Việt Nam. Sản phẩm hiện được các thương lái thu mua tại vườn với giá dao động từ 100.000 - 120.000 đồng/kg, cao gấp 2 - 3 lần so với giống nho Red Cardinal và nho xanh NH 01- 48.
Tiến sĩ Phan Công Kiên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Bông và Phát triển nông nghiệp Nha Hố cho biết, việc công nhận giống nho NH 01 - 152 là giống sản xuất thử có ý nghĩa quan trọng về mặt khoa học.
Đây là cơ sở để đưa giống nho mới NH 01 - 152 vào sản xuất giúp nông dân có giống nho tốt để trồng; lựa chọn thay thế một số giống nho cũ đang bị thoái hóa. Cách làm này nhằm đa dạng hóa giống nho ăn tươi chất lượng cao của tỉnh hiện nay.
Thời gian tới, Viện tiếp tục nghiên cứu bổ sung để hoàn thiện tối ưu quy trình kỹ thuật canh tác đối với giống nho này để nâng hiệu quả sản xuất.
Để đưa giống nho ăn tươi NH 01 - 152 chất lượng cao vào sản xuất góp phần gia tăng tăng lợi nhuận trên đơn vị diện tích canh tác, tỉnh Ninh Thuận tập trung chỉ đạo các Sở, ngành, địa phương tiếp tục xây dựng và phát triển mô hình sản xuất nho VietGAP kết hợp đưa giống nho mới vào phát triển diện tích trên cánh đồng lớn trồng nho tại Làng nho Thái An (xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải). Cùng với đó, kết hợp phát triển du lịch sinh thái tham quan vườn nho, quảng bá thương hiệu giống nho ăn tươi chất lượng cao của địa phương.
Tỉnh Ninh Thuận hiện có hơn 1.240 ha nho, trung bình mỗi năm cung cấp cho thị trường khoảng 30.000 tấn nho tươi. Năm 2012, nho Ninh Thuận được Cục Sở hữu Trí tuệ cấp Chứng nhận chỉ dẫn địa lý.
Hai giống nho ăn tươi phổ biến của tỉnh là giống nho đỏ (Red cardinal) tồn tại gần 40 năm. Trước năm 2000, giống nho đỏ chiếm gần 100% diện tích nhưng hiện còn khoảng 80%, còn 20% diện tích là các giống nho mới nhập.
Giống nho xanh NH 01-48 (White Malaga) được nhập từ Thái Lan năm 1997, hiện giống nho này chiếm gần 20% diện tích. Tuy nhiên, giống nho xanh này chỉ cho năng suất, chất lượng ổn định ở những vùng điều kiện thổ nhưỡng phù hợp.
Nhiều giống nho cũ đã và đang bị thoái hóa, dễ mẫn cảm với nhiều loại nấm bệnh, đặc biệt là bệnh thán thư, phấn trắng khiến năng suất, chất lượng suy giảm.
