TP Hồ Chí Minh được định hướng đi đầu thí điểm
TP Hồ Chí Minh là một trong những trung tâm lớn về kinh tế, thương mại và dịch vụ của cả nước, đồng thời luôn đi đầu trong việc tiếp cận các xu hướng tiêu dùng mới. Trong giai đoạn 2015–2025, ngành bán lẻ Việt Nam duy trì mức tăng trưởng trung bình khoảng 8–10%. Sự phát triển của tầng lớp trung lưu, đặc biệt nhóm người tiêu dùng vừa quan tâm đến thương hiệu, chất lượng vừa nhạy cảm về giá, đang tạo thêm dư địa cho những mô hình bán lẻ mới.
Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 21,2 triệu lượt khách quốc tế và 135,5 triệu lượt khách nội địa. Riêng TP.HCM đón khoảng 8,5 triệu lượt khách quốc tế và 45 triệu lượt khách nội địa. Tuy nhiên, mức chi tiêu bình quân của du khách tại Việt Nam vẫn còn khoảng cách so với một số quốc gia trong khu vực. Một trong những vấn đề được đặt ra là hệ thống bán lẻ chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu mua sắm cao cấp, chuyên biệt của khách du lịch.
Trong khi đó, tại nhiều thị trường, outlet và cửa hàng miễn thuế đã phát triển thành những điểm đến mua sắm có khả năng thu hút khách và gia tăng chi tiêu. Tại Nhật Bản, Gotemba Premium Outlets kết hợp mua sắm với cảnh quan, ẩm thực và trải nghiệm du lịch. Tại Thái Lan, Central Village Outlet Bangkok được đặt gần sân bay quốc tế Suvarnabhumi, hướng trực tiếp tới dòng khách quốc tế. Tại Trung Quốc, đặc biệt là đảo Hải Nam, chính sách miễn thuế cùng hệ thống trung tâm mua sắm đã góp phần đưa mua sắm trở thành một bộ phận quan trọng của hoạt động du lịch.
Tại Việt Nam, outlet đã xuất hiện nhưng chủ yếu ở quy mô nhỏ lẻ, manh mún và chưa hình thành những mô hình có quy hoạch, quy mô và sức hút tương đương các thị trường phát triển. Người tiêu dùng trong nước đôi khi còn nhầm lẫn hàng outlet với hàng lỗi, hàng kém chất lượng. Thực tế này đặt ra yêu cầu phải có định hướng phát triển rõ ràng, đồng thời xây dựng cơ chế quản lý phù hợp.
Thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 08/1/2026 của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, Bộ Công Thương đã trình Thủ tướng Chính phủ Đề án “Phát triển các mô hình outlet tại Việt Nam giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2045”. Hiện, Bộ Công Thương đang hoàn thiện Đề án theo ý kiến của Văn phòng Chính phủ để trình phê duyệt, tổ chức triển khai.
Dự thảo Đề án đưa ra 3 mô hình định hướng phát triển tại Việt Nam gồm: Làng outlet cao cấp - mô hình “điểm đến mua sắm - du lịch”; Trung tâm outlet đô thị/ngoại vi; và mô hình outlet tích hợp.
Trong định hướng này, TP Hồ Chí Minh được lựa chọn là một trong những địa phương đi đầu thí điểm phát triển mô hình outlet.
TP Hồ Chí Minh được xác định là một trong những địa phương đi đầu trong nghiên cứu, thí điểm mô hình outlet tại Việt Nam.
Theo dự thảo Đề án, khu vực TP Hồ Chí Minh có thể nghiên cứu phát triển outlet dọc theo trục cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, tại các vị trí chiến lược gần sân bay quốc tế Long Thành và những khu vực phù hợp với quy hoạch của địa phương. Đây là những vị trí có khả năng phục vụ thị trường lớn của Thành phố và đón dòng khách du lịch quốc tế.
Để triển khai định hướng này, Thành phố cần chủ động rà soát quy hoạch, xác định và bảo lưu những quỹ đất phù hợp. Theo đề xuất, trung tâm outlet cần quỹ đất rộng từ 15.000–50.000 m² diện tích cho thuê, đồng thời phải có khả năng kết nối hạ tầng giao thông tốt.
Bên cạnh quỹ đất, năng lực nhà đầu tư cũng là điều kiện quan trọng. Tiêu chí được đề xuất gồm: nắm quyền phân phối chính thức tối thiểu 50 thương hiệu quốc tế tại Việt Nam; có trên 5 năm kinh nghiệm vận hành chuỗi bán lẻ cao cấp hoặc trung cấp, cửa hàng miễn thuế; có năng lực tài chính mạnh và cam kết tỷ lệ lấp đầy tối thiểu 85% trong năm đầu tiên.
Một điểm nhấn trong cơ chế thí điểm là nhà đầu tư phải cam kết dành tối thiểu 30% diện tích cho hàng Việt Nam chất lượng cao. Đây là kênh phân phối mới cho các sản phẩm thương hiệu Việt và sản phẩm OCOP đạt chuẩn, đồng thời tạo điều kiện để hàng Việt tiếp cận trực tiếp khách du lịch trong nước và quốc tế.
Song song với thu hút đầu tư, dự thảo Đề án đặt vấn đề xây dựng hành lang pháp lý chuyên biệt đối với hàng hóa outlet. Hàng hóa đưa vào outlet phải có nguồn gốc hợp pháp từ chủ sở hữu thương hiệu hoặc nhà phân phối được ủy quyền chính thức; có thể bao gồm hàng tồn kho mùa cũ và hàng sản xuất riêng cho outlet.
Giá gốc và giá bán outlet cần được niêm yết rõ ràng, bảo đảm mức chiết khấu thực chất. Cùng với đó là đề xuất áp dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử nhằm hạn chế nguy cơ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc hoặc hàng xách tay trái phép trà trộn vào hệ thống.
Một cơ chế khác được đề xuất là cho phép chuyển luồng hàng hóa. Theo đó, hàng tồn kho từ hệ thống cửa hàng truyền thống trong nước nhưng chưa tiêu thụ được có thể được chuyển sang tiêu thụ tại trung tâm outlet với tư cách hàng outlet hợp pháp.
TP Hồ Chí Minh cũng đã chủ động đề xuất quy định về mô hình outlet trong Dự thảo Luật Phát triển đô thị. Sau khi được phê duyệt, đây sẽ là căn cứ pháp lý để Thành phố triển khai thu hút đầu tư, phát triển các mô hình outlet.
Tăng chi tiêu du lịch, mở thêm đầu ra cho hàng Việt
Theo đánh giá tác động của Đề án dựa trên mô hình số nhân kinh tế, việc phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế được xem xét trên ba cấp độ: tác động trực tiếp, tác động gián tiếp và tác động lan tỏa.
Cụ thể, Đề án đặt mục tiêu nâng mức chi tiêu bình quân của du khách quốc tế tiệm cận 1.600–2.100 USD/người. Với kịch bản hệ số nhân kinh tế từ 1,5 đến 2,0, mức tăng chi tiêu trực tiếp khoảng 579.000 tỷ đồng trên toàn quốc có thể tạo ra từ hơn 868.000 tỷ đồng đến trên 1,1 triệu tỷ đồng giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Là địa phương đón khoảng 8,5 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025, TP Hồ Chí Minh có lợi thế lớn để hưởng lợi từ hiệu ứng số nhân này.
Các trung tâm outlet quy mô từ 15.000–50.000 m² khi đi vào hoạt động sẽ cần nhân sự trong quản lý, bán hàng, logistics, an ninh và các dịch vụ phụ trợ; đồng thời tạo thêm nhu cầu đối với vận tải, kho bãi, ẩm thực, giải trí và các dịch vụ vệ tinh.
Ở góc độ thị trường, yêu cầu dành tối thiểu 30% diện tích cho hàng Việt Nam chất lượng cao mở thêm không gian để các sản phẩm thương hiệu Việt và sản phẩm OCOP đạt chuẩn tiếp cận khách du lịch. Những nhóm hàng có lợi thế như cà phê cao cấp, lụa thủ công, hàng thủ công mỹ nghệ và các sản phẩm phù hợp làm quà tặng có thể được nghiên cứu đưa vào hệ thống này.
Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy việc kết hợp outlet với cửa hàng miễn thuế và hoàn thuế có thể gia tăng sức hút của điểm mua sắm. Với TP Hồ Chí Minh, có thể nghiên cứu phát triển cửa hàng miễn thuế nội đô gắn với các không gian kinh tế, thương mại có lượng khách quốc tế lớn; triển khai dịch vụ hoàn thuế GTGT tại trung tâm outlet; đồng thời số hóa quy trình, kết nối dữ liệu giữa doanh nghiệp với cơ quan Hải quan, cơ quan Thuế và hoàn thiện các giải pháp thanh toán xuyên biên giới.
Cùng với đó, các trung tâm outlet có thể được nghiên cứu kết nối với doanh nghiệp lữ hành, hàng không và các điểm du lịch, đưa vào bản đồ du lịch và xây dựng các tour mua sắm chuyên biệt. Dịch vụ vận chuyển trực tiếp từ trung tâm Thành phố, bến cảng, sân bay đến outlet cũng là một nội dung được đề xuất.
Kinh nghiệm từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan, Hoa Kỳ và châu Âu cho thấy outlet và cửa hàng miễn thuế gắn với quy hoạch, giao thông, chính sách thuế, quản lý hàng hóa và hệ thống dịch vụ phục vụ khách. Đây cũng là những yếu tố cần được tính toán khi nghiên cứu mô hình tại v.
Để triển khai mô hình outlet, TP Hồ Chí Minh cần rà soát, cập nhật quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng giao thông, xác định và bảo lưu những quỹ đất phù hợp, đặc biệt tại khu vực cửa ngõ phía Đông kết nối với sân bay Long Thành.
Thành phố cũng cần nghiên cứu các cơ chế phù hợp về đất đai, thuế và thủ tục hành chính để thu hút các tập đoàn bán lẻ, đơn vị quản lý outlet có năng lực tham gia đầu tư; đồng thời hoàn thiện quy định về nguồn hàng, giá bán, truy xuất nguồn gốc và chuyển luồng hàng hóa.
Theo định hướng của Đề án, việc phát triển outlet cần gắn với quy hoạch, hạ tầng giao thông, năng lực nhà đầu tư và khả năng thu hút khách. Đây là những yếu tố quan trọng để hình thành các trung tâm outlet có quy mô, nguồn hàng chính thống và sức hút đối với người tiêu dùng.
Với lợi thế về thị trường, lượng khách du lịch và kết nối giao thông, TP Hồ Chí Minh được xác định là một trong những địa phương đi đầu trong nghiên cứu, thí điểm mô hình outlet tại Việt Nam, qua đó mở thêm kênh phân phối cho hàng Việt và góp phần gia tăng chi tiêu của du khách.