Đây là nội dung được Vụ phó Vụ Vận tải và An toàn giao thông Trần Hữu Minh thông tin tại buổi họp báo quý II/2026 do Bộ Xây dựng tổ chức chiều 18/6.
Theo thống kê tổng số xe điện đang lưu thông, xe ô tô con điện có 369.849 xe; xe tải điện có 3.396 xe; xe buýt điện có 1.571 xe. Lượng lớn xe điện lưu thông đã góp phần thay đổi diện mạo giao thông công cộng tại các đô thị lớn; góp phần giảm phát thải khí nhà kính và cải thiện chất lượng không khí đô thị.
Đây là kết quả của việc triển khai đồng bộ các cơ chế, chính sách từ Chính phủ và các bộ, ngành; trong đó, Quyết định số 876/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Kế hoạch 1679 của Bộ Xây dựng về Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí carbon và khí metan của ngành giao thông vận tải.
Bên cạnh những kết quả này, theo đại diện Vụ Vận tải và An toàn giao thông, thực tế việc chuyển đổi phương tiện cơ giới đường bộ sang sử dụng điện như ô tô điện, xe mô tô, xe máy điện, tồn tại những rào cản lớn mà người dân và doanh nghiệp đang phản ánh, bao gồm: hạ tầng trạm sạc, thời gian sạc điện và chi phí đầu tư, vận hành.
Để góp phần thúc đẩy việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu rà soát, sửa đổi nội dung thực hiện chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí carbon và khí metan của ngành giao thông vận tải; phối hợp với Ủy ban nhân dân các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương, rà soát quy hoạch đô thị, theo hướng thúc đẩy hạng tầng giao thông xanh, gồm: Hệ thống trạm sạc cho phương tiện điện; hạ tầng cho giao thông phi cơ giới. Đồng thời, ban hành Bộ tiêu chí đô thị thông minh, có thể hướng tới xây dựng Bộ tiêu chí đô thị Xanh - Thông minh để các địa phương có căn cứ phấn đấu, triển khai thực hiện.
Đại diện Vụ Vận tải và An toàn giao thông cho biết thêm, trước mắt giai đoạn từ nay đến năm 2030, ngành xây dựng tập trung vào các lĩnh vực có tiềm năng như đường sắt, đường bộ, nhằm góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí tại các đô thị.
Theo đó, các Cục quản lý chuyên ngành đang xây dựng bộ tiêu chí cho: Trạm dừng nghỉ xanh, Nhà ga đường sắt xanh, Cảng biển xanh và Cảng hàng không xanh. Dự kiến các tiêu chí này sẽ hoàn thành trong năm 2026 và đẩy mạnh áp dụng rộng rãi từ năm 2027.
Đối với phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, thực hiện Luật đường sắt sửa đổi mới được Quốc hội khóa XV thông qua tại kỳ họp thứ 9 và thực hiện Nghị quyết số 188/2025/QH15 của Quốc hội, Bộ Xây dựng tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị theo theo hướng, phát triển các tuyến đường sắt đô thị theo mô hình TOD; đẩy nhanh công tác chuẩn bị, đầu tư xây dựng các dự án đường sắt đô thi tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh theo chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Kết luận số 49-KL/TW ngày 28/2/2023 về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Tại buổi họp báo, Vụ Vận tải và An toàn giao thông cũng thông tin về hoạt động thúc đẩy phát triển vận tải đa phương thức, tái cơ cấu vận tải, giảm dần phụ thuộc vào đường bộ.
Hiện Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã giao nhiệm vụ cụ thể với các cơ quan, đơn vị tiếp tục thực hiện nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm. Trong đó, nghiên cứu, xây dựng hoàn thiện Đề án "Chiến lược phát triển dịch vụ vận tải đến năm 2035, định hướng đến năm 2050", góp phần thúc đẩy tái cơ cấu vận tải, giảm chi phí logistics. Xây dựng hoàn thiện Đề án Nâng cao năng lực vận tải container trên tuyến đường thủy nội địa Hải Phòng - Việt Trì và Đề án tối ưu hóa kết nối giao thông và khai thác các bến cảng khu vực nhóm cảng biển số 4.
Ngành xây dựng ưu tiên dự án đầu tư kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại trên các hành lang kết nối các phương thức để làm cơ sở tái cơ cấu vận tải theo hướng giảm thị phần vận tải đường bộ, tăng thị phần vận tải đường thủy, đường sắt và hàng hải.
Các cơ quan, đơn vị nghiên cứu cơ chế, chính sách mang tính đột phá nhằm phát triển vận tải đường sắt theo hướng hiện đại, hiệu quả; tăng cường kết nối đồng bộ giữa đường sắt với các phương thức vận tải khác; phát huy lợi thế của vận tải đường sắt trong vận tải hàng hóa khối lượng lớn cự ly trung bình và dài, vận tải hành khách cự ly trung bình; nâng cao năng lực cạnh tranh, từng bước gia tăng thị phần vận tải đường sắt trong cơ cấu vận tải toàn ngành. Nghiên cứu cơ chế, chính sách phát triển vận tải container bằng đường sắt; giải pháp kết nối ga hàng hóa với cảng biển, ICD, khu công nghiệp…, nâng cao hiệu quả khai thác vận tải liên vận quốc tế.
Bộ Xây dựng cũng đang nghiên cứu cơ chế ưu đãi đầu tư để phát triển đội tàu biển, phương tiện thủy nội địa vận chuyển container có sức chở lớn, tốc độ vận chuyển nhanh; cơ chế hợp tác giữa doanh nghiệp cảng biển, hãng tàu, doanh nghiệp vận tải thủy với các cảng cạn, bến thủy nội địa; cơ chế ưu đãi đầu tư phát triển đội tàu bay hiện đại để cung cấp dịch vụ vận tải quốc tế.
