Euronews cho biết tại một số sân bay châu Âu, đã xuất hiện robot tự hành có thể chở hành khách cùng hành lý di chuyển quanh các nhà ga. Công nghệ này vẽ ra viễn cảnh tương lai, nơi những hành khách mệt mỏi chỉ cần bước lên một chiếc xe tự hành nhỏ và được đưa thẳng tới cửa lên máy bay.
Công ty khởi nghiệp ALBA Robot (Italy) cho biết các robot này đã được triển khai tại một số sân bay ở Pháp và Italy, đồng thời đang được thử nghiệm tại Anh và Mỹ. Theo ALBA Robot, các robot AI của họ có thể nhận biết môi trường xung quanh, tránh chướng ngại vật và điều hướng theo cách tối ưu nhất.
Ngoài ra, AI cũng có thể phát hiện và theo dõi người cũng như phương tiện trong sân bay nhằm hỗ trợ điều phối dòng hành khách. Công ty Pháp có tên Outsight đã phát triển phần mềm theo dõi và dự đoán cách hành khách di chuyển từ lối vào đến cửa lên máy bay, nhằm giúp các sân bay hoạt động hiệu quả hơn.
Sử dụng AI và công nghệ bản sao số (digital twin), hệ thống của Outsight gán cho mỗi đối tượng di chuyển một mã định danh riêng. Bằng cách theo dõi và mô phỏng môi trường vận hành thực tế của sân bay, công nghệ này có thể đánh giá có bao nhiêu hành khách sử dụng quầy làm thủ tục và dịch vụ hành lý, cũng như bao nhiêu người đi thẳng đến khu kiểm tra an ninh sau khi đã làm thủ tục trực tuyến.
Dữ liệu này nhằm giúp các sân bay tránh tình trạng quá tải, giảm thời gian xếp hàng và khuyến khích hành khách dành nhiều thời gian hơn tại các khu bán lẻ, ăn uống, nơi họ có xu hướng chi tiêu nhiều hơn.
“Bản sao số” là mô hình mô phỏng cực kỳ chi tiết, phản chiếu vật thể hoặc môi trường ngoài đời thực. Outsight cho biết dữ liệu cá nhân được giữ ở trạng thái ẩn danh. Tuy nhiên, các chuyên gia từng cảnh báo rằng công nghệ này không hoàn hảo, bởi các mô phỏng có thể không hoàn toàn chính xác và lo ngại về quyền riêng tư vẫn tồn tại ngay cả khi dữ liệu đã được ẩn danh.
Ngoài ra, các công nghệ sân bay trong tương lai cũng có thể giúp các hãng hàng không giảm tác động tới môi trường.
Theo công ty công nghệ Pháp Waltr, khoảng một nửa lượng khí thải CO₂ tại các sân bay hình thành khi máy bay vẫn còn ở dưới mặt đất. Công ty này đã phát triển một hệ thống theo dõi máy bay trong quá trình lăn bánh và đỗ, nhằm xác định khi nào nhiên liệu bị lãng phí.
Hệ thống hoạt động thông qua mạng lưới camera chuyên dụng, có khả năng phát hiện vị trí và cách thức nhiên liệu đang được sử dụng. Nhờ đó, hệ thống có thể khuyến nghị phi công vừa hạ cánh chuyển sang sử dụng một động cơ khi vào vị trí đỗ, giúp giảm lượng nhiên liệu tiêu thụ. Hoặc nó cũng có thể gửi cảnh báo khi bộ nguồn phụ bị bật khi không cần thiết. Waltr cho biết hệ thống này đã được triển khai tại một số sân bay.
Nhu cầu đi lại bằng đường hàng không đang tăng mạnh. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), lượng hành khách quốc tế năm 2025 tăng 7,1%, và dự kiến sẽ tiếp tục tăng mạnh trong năm nay.
| Việt Nam có thể thí điểm “robot sân bay” tại các cảng hàng không lớn như Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Đà Nẵng. Robot không nhất thiết phải thay thế toàn bộ phương tiện vận chuyển hiện nay mà trước mắt đảm nhiệm các nhiệm vụ có tính lặp lại: chở hành khách cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ mang thai; hỗ trợ hành khách có nhiều hành lý… Giải pháp này phù hợp trực tiếp với định hướng “Ban hành Chương trình phát triển công nghệ và công nghiệp chiến lược; Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp chiến lược (ưu tiên các lĩnh vực quốc phòng, không gian, năng lượng, môi trường, công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, vật liệu tiên tiến, bán dẫn, công nghệ lượng tử, robot và tự động hoá…)” nêu ra trong Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. |
