Theo Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh, tính đến ngày 20/4/2026, Thành phố Hồ Chí Minh có 5.017 người hoạt động không chuyên trách đang phục vụ công tác tại các cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc, chính quyền địa phương cấp xã. Tuy nhiên, theo định hướng của Chính phủ, việc sử dụng người hoạt động không chuyên trách cấp xã tạm thời chỉ kéo dài đến trước ngày 31/5/2026. Do đó, Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai rà soát và sắp xếp lại đội ngũ không chuyên trách nhằm đáp ứng yêu cầu mới của hệ thống chính trị.
Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp tạo ra yêu cầu mới về phân công, phân cấp, điều phối và bảo đảm điều kiện hoạt động. Theo Kết luận số 163-KL/TW, việc chấm dứt sử dụng 5.017 người hoạt động không chuyên trách cấp xã từ ngày 31/5/2026 sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của chính quyền cơ sở trong giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính phục vụ người dân, doanh nghiệp nếu không có phương án sắp xếp, bổ sung nguồn lực kịp thời.
Do vậy, thành phố đề xuất, kiến nghị Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét cho phép được tiếp tục kéo dài việc sử dụng một phần người hoạt động không chuyên trách cấp xã đến hết năm 2026 (khoảng 40% số lượng người hoạt động không chuyên trách cấp xã đang công tác) để hỗ trợ những địa phương có quy mô dân số lớn, khối lượng hồ sơ thủ tục hành chính phục vụ người dân, doanh nghiệp nhiều.
Thống kê cho thấy Thành phố Hồ Chí Minh hiện có trên 50 xã, phường có dân số từ 100.000 người trở lên, trong đó nhiều phường, xã vượt mức 200.000 người. Sở Nội vụ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, hiện sở đã xây dựng các phương án tiếp tục bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách; triển khai thực hiện sắp xếp, bố trí và giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; người tham gia hoạt động ở khu phố, ấp, thôn, khu dân cư, tổ dân cư, tổ nhân dân tự quản khi thực hiện sắp xếp theo các Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
Đồng thời, Sở Tư pháp đang rà soát, dự thảo kế hoạch sắp xếp thôn, ấp, khu phố tại cấp xã để trình Ủy ban nhân dân Thành phố ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị định triển khai thực hiện.
