Bày tỏ niềm vui và ấn tượng khi gặp mặt các nhà khoa học trẻ tiêu biểu, Phó Chủ tịch nước nhấn mạnh, kế thừa truyền thống hiếu học quý báu của dân tộc và phát huy tư tưởng trọng dụng nhân tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc, Đảng, Nhà nước luôn hoàn thiện các chủ trương, chính sách, dành quan tâm đặc biệt đến sự nghiệp giáo dục-đào tạo; coi giáo dục-đào tạo cùng khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt để phát triển đất nước.
Dưới sự quan tâm lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và xã hội, nhiều phong trào khuyến học, khuyến tài, các giải thưởng đã tạo nên không khí chung trong thi đua học tập, lao động, sản xuất và nghiên cứu khoa học, nhất là trong thế hệ trẻ. Trung ương Đoàn có nhiều sáng kiến, phát động các phong trào, giải thưởng sát với thực tiễn yêu cầu của đất nước, trong đó có Giải thưởng Khuê Văn Các.
Khái quát bối cảnh thế giới và khu vực hiện nay, Phó Chủ tịch nước nhấn mạnh, cả nước đang ra sức thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII, chuẩn bị cho Đại hội XIV của Đảng - Đại hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo tiền đề đất nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Bối cảnh và yêu cầu mới của sự nghiệp cách mạng đòi hỏi sự nỗ lực của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân, trong đó có trách nhiệm quan trọng của thế hệ trẻ, nhất là các nhà khoa học trẻ.
Khẳng định vai trò quan trọng của lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, Phó Chủ tịch nước bày tỏ ấn tượng trước những nghiên cứu mang tính ứng dụng cao của các nhà khoa học trẻ, đóng góp thiết thực trong giải quyết vấn đề cấp bách của xã hội, từ hoàn thiện chính sách pháp luật, giáo dục, bình đẳng giới cho đến bảo tồn văn hóa và phát triển cộng đồng, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh... góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đề nghị sau Giải thưởng này, Trung ương Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh tiếp tục phối hợp với các ban, bộ, ngành liên quan nghiên cứu, rà soát, đề xuất với Đảng, Nhà nước các giải pháp hoàn thiện hệ thống chính sách để phát hiện, thu hút, trọng dụng nhân tài, Phó Chủ tịch nước cũng khuyến khích các nhà khoa học trẻ tự tin vào tài năng, nghĩ lớn hơn để có những công trình, sản phẩm khoa học có giá trị và tính ứng dụng thực tiễn cao, bám sát đời sống chính trị-xã hội của thế giới, khu vực và Việt Nam. Qua đó, góp phần nâng cao năng suất lao động, cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân; giải quyết các thách thức về văn hóa, xã hội và kinh tế, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Các cấp, ngành và địa phương tiếp tục quan tâm đầu tư cho khoa học, trong đó có khoa học xã hội và nhân văn; nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ nghiên cứu, đặc biệt trong các cơ sở giáo dục đại học, trung tâm, viện nghiên cứu. Đồng thời, tạo môi trường thuận lợi để đội ngũ các nhà khoa học được phát huy hết khả năng sáng tạo, nghiên cứu, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.
Tiếp thu các ý kiến phát biểu chỉ đạo của Phó Chủ tịch nước, Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam nhấn mạnh, Trung ương Đoàn sẽ thực hiện đầy đủ những định hướng và kỳ vọng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước đối với việc tạo sân chơi, môi trường để vừa phát hiện, đồng hành, bồi dưỡng, vừa phát huy vai trò của các thanh niên, nhà nghiên cứu trẻ đóng góp cho sự phát triển của đất nước.
Theo đó, đây là lần đầu tiên Trung ương Đoàn tổ chức Giải thưởng Khuê Văn Các - dành riêng cho các nhà khoa học trẻ Việt Nam không quá 35 tuổi đang học tập, nghiên cứu và làm việc ở trong hoặc ngoài nước có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn. Giải thưởng nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, Nhà nước về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và triển khai Đề án “Phát hiện, bồi dưỡng và phát huy tài năng trẻ Việt Nam giai đoạn 2022-2030” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đồng thời khẳng định vai trò và tầm quan trọng đặc biệt của khoa học xã hội và nhân văn đối với sự phát triển của đất nước.
Giải thưởng cũng nhằm tạo động lực, truyền cảm hứng và thúc đẩy phong trào thi đua học tập, nghiên cứu khoa học, ứng dụng các thành tựu khoa học xã hội và nhân văn, góp phần phát triển đất nước; huy động và phát huy mọi nguồn lực xã hội đối với công tác phát hiện, bồi dưỡng, phát huy tài năng trẻ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn.
