Qua đó, Thành phố từng bước hình thành chuỗi hỗ trợ từ nghiên cứu, thử nghiệm đến chuyển giao, thương mại hóa, tạo thêm cơ sở huy động nguồn lực doanh nghiệp và nhà đầu tư. Đây là nội dung được đại diện các sở, ban, ngành phân tích tại họp báo cung cấp thông tin kinh tế - xã hội do UBND Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chiều 1/10.
Ông Trần Ninh Đông, Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10/2026, trao cho Thành phố Hồ Chí Minh thêm thẩm quyền xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp với điều kiện phát triển của Thành phố, trong đó có lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Để triển khai hiệu quả các cơ chế mới, HĐND Thành phố đã thông qua hàng loạt nghị quyết, tập trung xử lý những điểm nghẽn lớn của hệ sinh thái khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo.
Cụ thể, Nghị quyết số 65/2026/NQ-HĐND quy định một số cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển hạ tầng, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn Thành phố. Mức hỗ trợ có thể lên đến 25 tỷ đồng đối với nhóm hạ tầng hoặc đơn vị, tùy nội dung, quy mô và yêu cầu của từng dự án. Nghị quyết số 62/2026/NQ-HĐND quy định một số cơ chế, chính sách hỗ trợ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo; chuyển giao công nghệ; xác lập, khai thác và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Theo đó, Thành phố có thể hỗ trợ các chi phí liên quan đến môi giới, tư vấn pháp lý, định giá công nghệ và đào tạo nhân lực tiếp nhận công nghệ, với mức hỗ trợ có thể lên đến 200 triệu đồng cho mỗi công nghệ trong một năm.
Theo ông Trần Ninh Đông, các nghị quyết mới không chỉ giải quyết điểm nghẽn lớn trong phát triển khoa học công nghệ là nguồn vốn ban đầu cho các dự án có tính rủi ro cao. Việc thành phố định hướng thiết kế chính sách theo từng giai đoạn phát triển của dự án, gắn nguồn lực hỗ trợ với mức độ trưởng thành và kết quả đầu ra giúp nguồn lực tập trung vào những khâu khu vực tư nhân chưa có đủ động lực hoặc khả năng đầu tư, đồng thời tạo cơ sở đánh giá khả năng phát triển và mức độ đóng góp của từng dự án. Khi công nghệ, sản phẩm và thị trường được kiểm chứng, vai trò đầu tư sẽ từng bước chuyển sang doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Một điểm nghẽn khác cũng được tháo gỡ là quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu tại các viện, trường công lập. Trước đây, các nhà khoa học và cơ sở công lập gặp vướng mắc liên quan đến quản lý tài sản công khi muốn sử dụng kết quả nghiên cứu, tài sản trí tuệ để hình thành doanh nghiệp.
Với Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND quy định việc thành lập, tham gia thành lập doanh nghiệp, tham gia quản lý, điều hành, góp vốn vào doanh nghiệp để thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ trên địa bàn Thành phố, các trường đại học, viện nghiên cứu công lập có thêm cơ sở sử dụng kết quả nghiên cứu và phát triển (R&D), tài sản trí tuệ để góp vốn, thành lập doanh nghiệp. Viên chức cũng có thể tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp khi được người đứng đầu đơn vị đồng ý.
Đây là khâu có ý nghĩa đối với quá trình đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường, bởi nếu chỉ dừng ở công bố hoặc hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu, công nghệ chưa tạo ra giá trị kinh tế. Việc hình thành doanh nghiệp từ viện, trường tạo thêm cầu nối giữa nhà khoa học, công nghệ và thị trường, đồng thời mở thêm kênh thu hút vốn đầu tư cho quá trình phát triển sản phẩm.
Ông Trần Ninh Đông cũng nhấn mạnh, điểm quan trọng của hệ thống chính sách mới là không xem từng chính sách như một gói hỗ trợ độc lập mà hướng tới liên kết các công cụ về tài chính, thuế, hạ tầng, sở hữu trí tuệ và hành lang pháp lý theo toàn bộ chuỗi giá trị.
Trong đó, ngân sách nhà nước tập trung vào những khâu có tính dẫn dắt, tạo lập nền tảng và chia sẻ rủi ro; doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong ứng dụng và thương mại hóa; nhà đầu tư cung cấp nguồn vốn tăng trưởng và năng lực quản trị; còn viện nghiên cứu, trường đại học cung cấp tri thức, công nghệ và nguồn nhân lực.
Từ thực tiễn hoạt động tại Khu Công nghệ cao, bà Huỳnh Thị Ngọc Đào, Chánh Văn phòng Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, điểm nghẽn lớn của không chỉ nằm ở nghiên cứu mà còn ở quá trình đưa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm.
Doanh nghiệp còn gặp khó khăn về nguồn lực cho R&D, chế tạo mẫu, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ và thương mại hóa. Các chính sách mới của Thành phố tập trung giải quyết vấn đề trên thông qua cơ chế hỗ trợ nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu đồng thời hỗ trợ phát triển hạ tầng và các điều kiện phục vụ hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo.
Để phát huy hiệu quả thực tế, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao Thành phố sẽ tập trung đưa các cơ chế này vào những nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp: từ bài toán R&D, chế tạo mẫu, thử nghiệm đến hoàn thiện sản phẩm và kết nối chuyển giao.
Mục tiêu là rút ngắn quá trình từ nghiên cứu đến sản phẩm và thị trường đồng thời nâng cao năng lực R&D thực chất của doanh nghiệp trong khu; đồng thời thúc đẩy kết nối nhu cầu nghiên cứu, công nghệ, linh kiện và giải pháp kỹ thuật của các doanh nghiệp, tập đoàn có vốn đầu tư nước ngoài lớn với năng lực của doanh nghiệp Việt Nam, viện nghiên cứu và trường đại học.
Qua đó, từng bước hình thành các hoạt động nghiên cứu chung, thử nghiệm, chuyển giao công nghệ và phát triển sản phẩm, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
