Trao đổi với phóng viên, một số đại biểu cho rằng việc sửa đổi, hoàn thiện thể chế quản lý đất đai và phát triển nhà ở không chỉ là yêu cầu cấp thiết để khắc phục các tồn tại, lãng phí mà còn nhằm khơi thông nguồn lực kinh tế, bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng và tạo cơ hội an cư thực sự cho người dân.
Bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với việc sớm sửa đổi, hoàn thiện Luật Đất đai năm 2024, đại biểu Trần Hoàng Ngân (Thành phố Hồ Chí Minh) nhấn mạnh vai trò quyết định của thể chế đối với sự phát triển kinh tế. Dẫn bài học kinh nghiệm từ chính sách "Khoán 10" giúp Việt Nam từ một quốc gia thiếu lương thực vươn lên thành quốc gia xuất khẩu gạo đứng thứ hai thế giới, đại biểu khẳng định khi thể chế khơi thông và huy động hiệu quả các nguồn lực sẽ tạo động lực tăng trưởng rất lớn.
Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, công tác quản lý nhà nước về đất đai thời gian qua vẫn còn tồn tại tình trạng lãng phí, lấn chiếm, đầu cơ, lũng đoạn làm giá đất sốt ảo, gây bất ổn thị trường. Việc sửa đổi Luật Đất đai lần này cần quán triệt tinh thần Nghị quyết 18 -NQ/TW của Trung ương, chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy chú trọng giá trị bồi thường sang tư duy tạo sinh kế tốt hơn cho người dân có đất bị thu hồi, đảm bảo nơi ở mới có hạ tầng đồng bộ và gần trường học, bệnh viện.
Đối với công tác định giá đất, đại biểu đề xuất cần xây dựng bảng giá đất minh bạch, khách quan dựa trên hệ thống dữ liệu đầy đủ, có sự tư vấn của các đơn vị độc lập và chuyên gia. Giá đất phù hợp thị trường sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí mặt bằng, đồng thời đảm bảo quyền lợi đền bù chính đáng để người dân yên tâm an cư lập nghiệp.
Liên quan đến định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023, các đại biểu đánh giá cao sự đổi mới trong tư duy quản lý khi bổ sung các chính sách về nhà ở cho thuê, nhà ở chính sách và cải tạo chung cư cũ.
Đại biểu Trương Thị Bích Hạnh (Thành phố Hồ Chí Minh) đề nghị thay đổi thước đo của chính sách nhà ở. Theo đại biểu, thước đo này không chỉ tính bằng số lượng căn nhà hoàn thành mà phải căn cứ vào số lượng người dân thực sự tiếp cận được nhà ở phù hợp khả năng chi trả. Đồng thời, chuyển tư duy từ tạo lập quỹ đất sang tạo lập quỹ nhà ở xã hội có kết nối hạ tầng giao thông và phù hợp với nhu cầu thực tế.
Cùng chung góc nhìn, đại biểu Phan Thị Thúy Linh (Đoàn Đà Nẵng) đề xuất luật hóa thời hạn, đơn giản hóa quy trình xét duyệt hồ sơ và chứng minh thu nhập của người mua nhà ở xã hội. Đại biểu cho rằng, khi số lượng hồ sơ vượt quá quỹ nhà, cần áp dụng các tiêu chí ưu tiên công khai, minh bạch thay vì phụ thuộc vào bốc thăm. Đại biểu cũng lưu ý giá bán và giá thuê nhà ở xã hội phải bám sát mức thu nhập bình quân của người lao động hiện nay.
Để thúc đẩy phân khúc nhà ở xã hội cho thuê, theo đại biểu Lương Thị Hoa (Thanh Hóa) cần có cơ chế ưu đãi đột phá, thực chất về đất đai, tín dụng và thuế đối với các dự án cho thuê dài hạn. Tuy nhiên, đại biểu nhấn mạnh chính sách ưu đãi phải đi kèm nghĩa vụ cam kết về chất lượng, thời hạn và giá thuê hợp lý, tránh để xuất hiện kẽ hở cho hành vi trục lợi chính sách.
