Tuần qua, hàng loạt video mang màu sắc điện ảnh, đặt các ngôi sao và nhân vật nổi tiếng vào những tình huống phi lý, đã lan truyền chóng mặt trên mạng. Điểm chung là đều được tạo ra bằng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) mới của công ty công nghệ Trung Quốc ByteDance.
Theo kênh CNN (Mỹ), mô hình mới mang tên Seedance 2.0 được đánh giá là một trong những công cụ AI tạo video tiên tiến nhất hiện nay. Seedance 2.0 nhanh chóng nhận được mưa lời khen nhờ dễ sử dụng và khả năng tạo ra video chân thực chỉ trong vài phút.
Nhưng ngay sau khi ra mắt, hai tập đoàn giải trí Mỹ là Paramount và Disney đã gửi thư yêu cầu ByteDance ngừng vi phạm bản quyền. Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPAA) và công đoàn SAG-AFTRA cũng lên án ByteDance vì sử dụng trái phép các tác phẩm có bản quyền của Mỹ.
ByteDance phản hồi bằng tuyên bố khẳng định họ sẽ thực hiện các biện pháp tốt hơn để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Seedance 2.0 nhanh chóng trở thành cái tên gây tranh cãi nhất trong làn sóng các mô hình được các công ty công nghệ Trung Quốc tung ra năm nay, khi cuộc cạnh tranh thống trị ngành AI ngày càng gay gắt.
Chính phủ Trung Quốc đã coi công nghệ tiên tiến là yếu tố then chốt trong chiến lược phát triển quốc gia. Tại chương trình mừng Tết Nguyên đán được truyền hình trực tiếp tuần này, những robot hình người mới nhất của Trung Quốc đã gây ấn tượng mạnh mẽ bằng màn trình diễn võ thuật, đá xoay và lộn nhào.
Những cải tiến như vậy thường gây lo ngại, đặc biệt là ở Mỹ - đối thủ chính về công nghệ và chính trị của Trung Quốc. Giáo sư Ramesh Srinivasan tại Đại học California, Los Angeles, cho biết: “Xoay quanh câu chuyện ai sẽ giành chiến thắng trong cuộc đua AI đang xuất hiện một dạng nhiệt huyết mang màu sắc dân tộc chủ nghĩa. Đó là một phần của những gì chúng ta chứng kiến lặp đi lặp lại mỗi khi có tin tức mới liên quan đến lĩnh vực này được công bố”.
Dưới đây là lý do vì sao công nghệ mới nhất của ByteDance đang khiến cả thế giới chao đảo.
Seedance 2.0 dù vẫn chưa được phát hành rộng rãi cho công chúng, nhưng đã được nhiều người ca ngợi là công cụ tinh vi nhất trong cùng phân khúc tính đến nay. Hệ thống có thể sử dụng hình ảnh, âm thanh, video và câu lệnh văn bản để nhanh chóng tạo ra những cảnh phim ngắn với nhân vật được trau chuốt kỹ lưỡng và khả năng kiểm soát, chỉnh sửa chuyển động ở mức chi phí thấp hơn.
Nhà biên kịch kiêm nhà sản xuất Rhett Reese, người từng làm việc trong loạt phim Deadpool, đã viết trên mạng xã hội X sau khi xem video của Seedance 2.0: “Quan điểm bi quan của tôi là Hollywood sắp trải qua một cuộc cách mạng/sự tàn phá khủng khiếp”.
Một blogger công nghệ người Trung Quốc sử dụng Seedance 2.0 đã thảng thốt khi nhận thấy phần mềm này tiên tiến đến mức có thể tạo ra âm thanh giọng nói chân thực của anh chỉ dựa trên hình ảnh của anh, làm dấy lên lo ngại về deepfake và quyền riêng tư. Sau đó, ByteDance đã thu hồi tính năng này và đưa ra yêu cầu xác minh đối với người dùng muốn tạo hình đại diện kỹ thuật số bằng hình ảnh và âm thanh của chính họ.
Giáo sư dự bị Rogier Creemers tại Đại học Leiden ở Hà Lan đánh giá một phần lo ngại xuất phát từ tốc độ nhanh chóng mà các công ty Trung Quốc tung phiên bản mới của công nghệ AI trong năm nay. Theo ông, điều đó cũng khiến Trung Quốc gặp khó khăn trong việc đánh giá các tác động tiêu cực tiềm tàng của mỗi cải tiến.
Ông Rogier Creemers lưu ý: “Các ứng dụng này càng trở nên mạnh mẽ hơn, thì chúng càng có khả năng gây hại. Nó giống như ô tô. Nếu bạn chế tạo chiếc xe có thể chạy nhanh hơn, nó sẽ đưa bạn đến nơi cần đến sớm hơn rất nhiều. Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với việc bạn có thể gặp tai nạn ở tốc độ cao hơn”.
Theo các nhà phân tích, Trung Quốc đang đi trên ranh giới mong manh giữa việc khuyến khích phát triển các mô hình AI nội địa và duy trì kiểm soát chặt chẽ về cách sử dụng các mô hình đó.
Áp lực ngừng sử dụng một số hình ảnh hoặc dữ liệu nhất định từ các tập đoàn truyền thông khổng lồ của Mỹ hoặc các nguồn khác cũng có thể ảnh hưởng đến nỗ lực hoàn thiện AI. Disney cáo buộc ByteDance sử dụng trái phép sở hữu trí tuệ của mình để huấn luyện Seedance 2.0, nhưng gần đây đã đạt thỏa thuận với OpenAI của Mỹ để cho phép Sora - mô hình tạo video của OpenAI và là đối thủ cạnh tranh của Seedance - truy cập các nhân vật có thương hiệu như Mickey và Minnie Mouse.
Tuy nhiên, theo ông Srinivasan, những hạn chế về cách thức sử dụng hoặc huấn luyện AI cũng có thể trở thành chất xúc tác thúc đẩy đổi mới mạnh mẽ hơn. Ông dẫn chứng trường hợp của DeepSeek, dù sở hữu ngân sách khiêm tốn hơn nhiều so với các “ông lớn” trong ngành, vẫn xây dựng được chatbot AI đủ sức cạnh tranh. Ông lưu ý:“Khi nói đến những bước đột phá của Trung Quốc trong lĩnh vực AI, sự xuất hiện của DeepSeek có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nó cho thấy vẫn tồn tại những con đường khác để huấn luyện các mô hình ngôn ngữ theo cách tiết kiệm và hiệu quả hơn”.
Thay vì chỉ sử dụng các công cụ nước ngoài, Việt Nam có thể nghiên cứu phát triển mô hình AI tạo video đa phương thức của Việt Nam, trước mắt tập trung vào tiếng Việt và những nội dung có nhu cầu lớn trong nước.
Điều này phù hợp với yêu cầu: “Phát huy tối đa tiềm năng, trí tuệ Việt Nam gắn với nhanh chóng tiếp thu, hấp thụ, làm chủ và ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến của thế giới; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng, chú trọng nghiên cứu cơ bản, tiến tới tự chủ và cạnh tranh về công nghệ ở một số lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu, tiềm năng, lợi thế’ của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
