Đập Sabo được khởi công từ tháng 9/2024, là công trình đầu tiên trong Dự án Nâng cao năng lực giảm thiểu rủi ro lũ quét và sạt lở đất ở khu vực miền núi phía Bắc của Việt Nam do Chính phủ Nhật Bản tài trợ.
Phát biểu tại Lễ khánh thành, ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và phòng chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, đập Sabo tại lưu vực suối Nặm Păm có thể được coi là “mô hình trực quan”, mang tính thí điểm được thiết kế, xây dựng theo tiêu chuẩn của Nhật Bản. Công trình này được kỳ vọng sẽ phát huy hiệu quả, góp phần bảo vệ 28 hộ dân, 1 trường mầm non, 1 nhà văn hóa ở phía bờ trái hạ lưu đập.
Ông Nguyễn Trường Sơn cho biết, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đề xuất Chính phủ Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ Việt Nam xây dựng đồng bộ hệ thống đập Sabo trên lưu vực sông Nặm Păm. Nếu được đầu tư xây dựng đồng bộ, hệ thống đập này có thể trở thành mô hình mẫu cho Việt Nam đánh giá hiệu quả, từ đó xem xét, huy động nguồn lực để đầu tư nhân rộng công trình đập Sabo tại các khu vực khác có rủi ro tương tự.
Theo ông Kobayashi Yosuke, Trưởng đại diện JICA tại Việt Nam, JICA đã chú tâm tới sạt lở, lũ quét ở các vùng núi phía Bắc của Việt Nam trong nhiều năm. Tại những khu vực này, sạt lở, lũ quét do mưa lớn cực đoan thường xuyên xảy ra và gây thiệt hại lớn.
"Đập Sabo là một trong những giải pháp công trình hiệu quả nhất giúp giảm nhẹ rủi ro thiên tai sạt lở, lũ quét. Công trình này có thể thu giữ trầm tích của dòng lũ như bùn đá, gỗ trôi và phòng ngừa thiệt hại ở khu vực hạ lưu, không chỉ cho khu vực dân cư địa phương gần đập, mà còn cả thị trấn Ít Ong", ông Kobayashi Yosuke cho hay.
Bà Lê Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La cho biết, năm 2017 tại lưu vực suối Nặm Păm đã xảy trận lũ quét khiến 7 người chết, 3 người mất tích, 10 người bị thương; gây ra thiệt hại lớn về tài sản của Nhà nước và người dân tại đây.
"Đập Sabo là công trình thiết thực giúp giảm thiểu rủi ro thiên tai lũ quét, sạt lở đất. Tuy nhiên, việc xây dựng 1 đập Sabo chỉ góp phần thu giữ một khối lượng trầm tích nhỏ, khoảng 8% trên lưu vực suối Nặm Păm. Tỉnh Sơn La mong muốn Chính phủ Nhật Bản, Bộ Nông nghiệp và Môi trường quan tâm đầu tư hoàn thiện 12 đập đã được lập theo kế hoạch để dự án phát huy tối đa hiệu quả", bà Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh.
Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La cũng cho biết, sau khi dự án hoàn thành, Sở sẽ chủ trì, phối hợp với các cơ quan chuyên môn liên quan tổ chức tiếp nhận tài sản là kết quả của dự án; bố trí nguồn nhân lực và kinh phí để quản lý, khai thác, vận hành, duy tu, bảo dưỡng công trình theo quy định.
