Trước đó, tháng 1/2025, trong quá trình đào ao thả cá, khi phát hiện hai chiếc thuyền gỗ cổ nằm sâu dưới lòng ao, người dân đã giữ nguyên hiện trường và báo với chính quyền.
Theo các chuyên gia khảo cổ, vị trí xuất lộ thuyền cổ nằm trên dòng sông Dâu - là một nhánh của sông Thiên Đức (sông Đuống) chảy sát với bờ thành phía Tây của thành Luy Lâu. Vị trí phát hiện cách thành Luy Lâu khoảng 1 km, cách chùa Dâu khoảng 600 m về phía Đông Bắc, cách chùa Tổ (thờ Phật Mẫu Man Nương) khoảng 500 m theo đường chim bay.
Trong phạm vi khai quật khoảng 300 m2, hai chiếc thuyền nằm cách nhau khoảng 2 m. Một chiếc có chiều dài khoảng 15 m, rộng 2,2 m; chiếc còn lại dài 14 m, rộng khoảng 1,6 m. Dù nằm sâu dưới lòng đất song các thuyền đang giữ được hình dạng khá nguyên vẹn.
Theo đánh giá bước đầu, đây có thể là hai thuyền chở hàng hóa trên sông Dâu được đấu nối cố định với nhau bởi một thanh gỗ ở mũi thuyền.
Hiện, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh phối hợp với Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tiếp tục khai quật, nghiên cứu để xác định niên đại và các phương án di dời sau khi khai quật xong.
Trực tiếp kiểm tra tại hiện trường và nghe báo cáo của các bên liên quan, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Vương Quốc Tuấn yêu cầu, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Viện Khảo cổ học tiếp tục thực hiện khai quật, làm rõ các dữ kiện, đánh giá tổng thể giá trị về niên đại, tính chất, tính liên hệ vùng, khu vực của di tích thuyền cổ. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng kế hoạch tổ chức hội thảo, mời các chuyên gia cùng tham gia nghiên cứu, phản biện để có đánh giá chuẩn xác về giá trị của di tích thuyền cổ. Chính quyền địa phương có phương án đảm bảo an ninh, an toàn tại khu vực khai quật và di tích thuyền cổ; tuyên truyền cho nhân dân về việc bảo vệ di sản văn hóa.
Quá trình khai quật đang được triển khai thận trọng, tỉ mỉ để giữ được nguyên vẹn cổ vật và dự kiến kết thúc vào ngày 3/4/2025.
