Liên hoan phim năm nay quy tụ 20 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc trong chương trình chiếu chính hằng đêm, gồm 11 phim quốc tế đến từ 9 quốc gia và phái đoàn châu Âu (Anh, Phần Lan, Áo, Italia, Na Uy, Thụy Điển, Tây Ban Nha, Pháp, Bỉ - Wallonie-Bruxelles) và 9 phim Việt Nam do Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương sản xuất.
Tại lễ khai mạc, khán giả được thưởng thức hai bộ phim: “Giáo sư Hoàng Xuân Sính” của đạo diễn Đỗ Thị Huyền Trang và “SARA và những kiếp người” của đạo diễn Gunilla Bresky, do Đại sứ quán Thụy Điển giới thiệu.
Phát biểu khai mạc Liên hoan phim, ông Trịnh Quang Tùng, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương chia sẻ, Liên hoan phim tài liệu châu Âu - Việt Nam là một sự kiện văn hóa điện ảnh thường niên uy tín. Năm nay là lần thứ 16 do Hãng phim Tài liệu và Khoa học Trung ương tổ chức, cùng với sự phối hợp chặt chẽ của Hiệp hội các Viện Văn hóa và Đại sứ quán các nước châu Âu (EUNIC) trong việc lựa chọn và mang đến những bộ phim tài liệu xuất sắc cho Liên hoan phim.
“Trong những năm qua, Liên hoan Phim Tài liệu châu Âu - Việt Nam đã từng bước tạo dựng được dấu ấn riêng và trở thành một sự kiện văn hóa, nhận được sự quan tâm, đón nhận của đông đảo khán giả. Chúng tôi rất vui mừng khi các nước châu Âu đã lựa chọn và gửi tới Liên hoan phim nhiều tác phẩm có chất lượng cao, trong đó có những bộ phim đã được vinh danh và giành giải thưởng tại các Liên hoan phim quốc tế, để giới thiệu tới công chúng Việt Nam. Về phía Việt Nam chúng tôi cũng tuyển chọn những phim chất lượng tốt, giàu giá trị nghệ thuật và đã đạt nhiều giải thưởng trong nước để tham dự Liên hoan phim”, ông Trịnh Quang Tùng bày tỏ.
Cũng tại lễ khai mạc, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông nhận định, trong những năm qua, Việt Nam trở thành điểm hội tụ của nhiều liên hoan phim quốc tế, góp phần tạo nên không gian điện ảnh đa dạng, giàu tính kết nối. Trong đó, Liên hoan phim tài liệu Châu Âu - Việt Nam, qua 16 kỳ tổ chức, từng bước khẳng định vị trí trong đời sống điện ảnh Việt Nam, góp phần đưa các tác phẩm tài liệu của Việt Nam và châu Âu đến gần hơn với công chúng, đồng thời mở rộng cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm điện ảnh.
Thứ trưởng Tạ Quang Đông đánh giá Liên hoan phim năm nay quy tụ các tác phẩm đến từ nhiều quốc gia châu Âu cùng các tác phẩm của Việt Nam, với chủ đề và cách thể hiện đa dạng, phản ánh nhiều góc nhìn về con người, văn hóa, xã hội và cuộc sống đương đại.
“Mỗi tác phẩm mang đến một câu chuyện, một góc nhìn riêng; cùng với nhau, các tác phẩm tạo nên một không gian để khán giả khám phá, suy ngẫm và đối thoại về những vấn đề của cuộc sống hôm nay. Đồng thời, liên hoan cũng mở ra cơ hội để các nghệ sĩ, nhà làm phim Việt Nam và quốc tế gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm và chia sẻ những cách tiếp cận mới trong sáng tạo điện ảnh”, Thứ trưởng Tạ Quang Đông bày tỏ.
Từ góc độ phát triển công nghiệp văn hóa, Thứ trưởng Tạ Quang Đông cho rằng các liên hoan phim còn có vai trò thúc đẩy sự phát triển của điện ảnh thông qua việc giới thiệu tác phẩm, kết nối tài năng và khuyến khích những ý tưởng sáng tạo. Qua đó, các sự kiện góp phần tạo thêm động lực để điện ảnh Việt Nam phát triển chuyên nghiệp, sáng tạo và hội nhập.
Cùng chung góc nhìn về giá trị kết nối của Liên hoan, ông James Shipton, Phó Chủ tịch EUNIC tại Việt Nam, Giám đốc Quốc gia Hội đồng Anh tại Việt Nam bày tỏ, trong suốt mười sáu năm qua, liên hoan phim này đã mang đến một trải nghiệm đặc biệt: Cơ hội được cùng nhau ngồi trong khán phòng và nhìn thế giới qua lăng kính của người khác.
“Một lần nữa trong năm nay, chúng tôi mang đến những tiếng nói điện ảnh tài liệu từ khắp châu Âu và Việt Nam, với mỗi buổi chiếu ghép một bộ phim Việt Nam cùng một bộ phim châu Âu. Định dạng đặc sắc này đã làm nên bản sắc của Liên hoan phim ngay từ những ngày đầu tiên và vẫn là một trong những điểm mạnh nổi bật nhất của chương trình. Khi đặt các quốc gia, lịch sử và góc nhìn khác nhau cạnh nhau, Liên hoan phim giúp chúng ta nhận ra không chỉ những điều tạo nên sự khác biệt, mà cả những trải nghiệm chung kết nối chúng ta với nhau”, ông James Shipton nhấn mạnh.
Theo ông James Shipton, phim tài liệu đòi hỏi ở khán giả một cách tiếp nhận khác với phim hư cấu. Phim bắt đầu từ những điều có thật: Những cuộc đời, vùng đất và khoảnh khắc đã được chứng kiến và được các nhà làm phim cẩn trọng đưa đến trước mắt công chúng. Những tác phẩm trong tuyển chọn năm nay đưa khán giả đến với những thế giới được định hình bởi ký ức, truyền thống, sức sống bền bỉ và những đổi thay.
Các bộ phim giới thiệu những nghệ sĩ, nhà hoạt động, những cộng đồng đang nỗ lực gìn giữ các giá trị quan trọng, cũng như những con người đang tìm đường đi trong một thế giới không phải lúc nào cũng chậm lại để tự giải thích chính mình. Qua đó, những bộ phim nhắc nhở rằng, giao lưu văn hóa không chỉ là cơ hội để hiểu thêm về nhau, mà còn là việc học cách quan sát kỹ hơn, lắng nghe rộng lòng hơn và nhận ra tính nhân văn chung mà tất cả cùng chia sẻ.
Liên hoan phim diễn ra tại TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh từ ngày 18 đến ngày 26/9/2026.
