Ngay cả khi tăng trưởng tăng tốc, châu Á trong đó có khu vực Đông Nam Á vẫn cam kết hành động vì khí hậu. Đó là khẳng định của Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim tại Hội nghị Năng lượng châu Á 2025 diễn ra từ ngày 16-18/6 tại Trung tâm Hội nghị Kuala Lumpur.
Theo phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur, phát biểu khai mạc hội nghị, Thủ tướng Ibrahim cho biết 8/10 quốc gia ASEAN đã đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0. Tại COP28, các quốc gia ASEAN đã cam kết tăng gấp 3 công suất năng lượng tái tạo toàn cầu lên 11.000 gigawatt (GW) vào năm 2030. Để giải quyết thách thức cốt lõi về đầu tư cho các dự án năng lượng trong thực hiện quá trình chuyển đổi năng lượng công bằng và bình đẳng cho châu Á, châu lục này cần phải xác định cấu trúc tài chính rõ ràng, tạo niềm tin cho nhà đầu tư và huy động nhiều vốn hơn cho các dự án năng lượng tái tạo trên khắp khu vực.
Ông Ibrahim lưu ý, trong năm 2023, Đông Nam Á chỉ thu hút được 2% chi tiêu cho năng lượng sạch toàn cầu, tương phản rõ rệt với khu vực có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo như năng lượng gió ở Việt Nam, thủy điện ở Lào, năng lượng Mặt trời ở Malaysia và địa nhiệt ở Indonesia.
Giải pháp tiếp theo là châu Á phải nâng cấp lưới điện. Về khía cạnh này, tại Hội nghị Cấp cao ASEAN 46, Đông Nam Á đã có bước tiến đáng kể khi đẩy nhanh Sáng kiến Lưới điện ASEAN (APG) và thành lập mạng lưới cơ sở tài chính APG chuyên dụng, giúp tăng cường dòng tiền tài trợ xuyên biên giới và hiện thực hóa thị trường năng lượng khu vực.Tại Malaysia, tập đoàn điện lực quốc gia cam kết chi 43 tỷ RM cho việc nâng cấp cơ sở hạ tầng lưới điện quốc gia, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin để xây dựng khả năng phục hồi và nâng cao tính linh hoạt cho tương lai.
Cuối cùng, châu Á cần đầu tư cải thiện hiệu quả và giảm phát thải trong các hệ thống năng lượng hiện có, một nhiệm vụ khó khăn do nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm gần 80% nguồn cung toàn cầu. Thủ tướng Ibrahim nhấn mạnh điều quan trọng nhất là quá trình chuyển đổi này phải công bằng. Cần tránh việc vì chỉ tập trung loại bỏ khí thải carbon mà bỏ qua nhu cầu của người nghèo, dẫn đến nguy cơ gia tăng bất bình đẳng. An ninh năng lượng không chỉ là sự ổn định về nguồn cung mà còn bao gồm công lý xã hội và tiếp cận toàn diện.
Cũng theo Thủ tướng Ibrahim, ASEAN đã đặt nền tảng cho cách tiếp cận chuyển đổi năng lượng hiệu quả và công bằng thông qua Khung và Lộ trình triển khai Thu giữ và Lưu trữ Carbon ASEAN (CCS), nhằm hợp lý hóa các chính sách và tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn và carbon chảy qua biên giới. Về phần mình, Malaysia đã thông qua Dự luật Thu giữ, Sử dụng và Lưu trữ Carbon 2025 để cung cấp nền tảng quản lý cho lĩnh vực mới nổi này. Nỗ lực của Malaysia liên quan đến CCS cũng có sự tham gia của hơn 10 đối tác quốc tế từ Nhật Bản, Hàn Quốc và các công ty năng lượng toàn cầu. Điều này định vị CCS không chỉ là một công cụ khử carbon quan trọng mà còn là nguồn doanh thu mới đầy hứa hẹn cho khu vực. Thủ tướng Ibrahim tin tưởng Hội nghị Năng lượng châu Á 2025 sẽ đưa ra các giải pháp thực tế và sáng kiến thực dụng góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng của châu Á.
Hội nghị Năng lượng châu Á 2025 có chủ đề “Thực hiện chuyển đổi năng lượng của châu Á”, thu hút hơn 180 diễn giả toàn cầu và hơn 4.000 đại biểu từ 50 quốc gia gồm các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo, chuyên gia năng lượng, công nghệ, tài chính ,trong đó có Tổng thư ký Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) Haitham Al Ghais. Thông qua hơn 50 cuộc đối thoại chiến lược trong 7 chủ đề phụ, Hội nghị được kỳ vọng sẽ khám phá nỗ lực hợp tác giữa các quốc gia châu Á nhằm tăng cường an ninh năng lượng, thúc đẩy việc áp dụng năng lượng tái tạo, triển khai các giải pháp khử carbon, tạo điều kiện chuyển giao công nghệ và thúc đẩy phát triển kinh tế và kinh tế - xã hội.
