Lễ hội Tây Thiên được tổ chức từ ngày 15-17/2 Âm lịch hằng năm để tưởng nhớ và tri ân công đức lớn lao của Quốc Mẫu Lăng Thị Tiêu, Chính Vương phi của Hùng Chiêu vương thứ VII - người đã có công lớn trong việc giúp Vua Hùng mở mang bờ cõi, dạy dân trồng lúa nước, chiêu mộ quân sĩ, củng cố vương triều. Lễ hội được tổ chức với phần lễ gồm: lễ cáo, lễ rước kiệu, lễ khai mạc, lễ dâng hương và lễ tạ.
Phần hội năm nay diễn ra với nhiều hoạt động phong phú như: Liên hoan hát văn, hát chầu văn gắn với thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên; Hội diễn văn hóa văn nghệ, trình diễn, tái hiện một số phong tục tập quán của đồng bào dân tộc Sán Dìu và biểu diễn dân ca Soọng cô; Hội chợ Thương mại - Du lịch trưng bày các sản phẩm OCOP và ẩm thực đặc trưng của đồng bào các dân tộc trong tỉnh…
Bên cạnh đó, lễ hội sẽ diễn ra nhiều hoạt động thể thao như: Giải Vật cổ truyền toàn quốc; Giải golf toàn quốc cúp Tây Thiên; các giải bóng chuyền hơi, kéo co, cờ tướng của các xã, thị trấn huyện Tam Đảo…
Do được tổ chức vào cuối tuần, Lễ hội Tây Thiên năm nay thu hút số lượng du khách tới hành hương, chiêm bái. Để đảm bảo an ninh trật tự, Ban Tổ chức Lễ hội đã phối hợp với lực lượng Công an thành lập tổ công tác, tổ chức các lực lượng tuần tra, ngăn ngừa, triệt phá các tệ nạn xã hội; ngăn chặn các hành vi lừa đảo, gây rối, mê tín dị đoan; phòng chống cháy nổ tại các di tích và khu vực tổ chức lễ hội. Đồng thời, Ban Tổ chức Lễ hội đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhắc nhở nâng cao nhận thức của các tiểu thương buôn bán tại khu danh thắng, không thực hiện các hành vi chèo kéo, ép giá du khách.
Tây Thiên là một quần thể kiến trúc cổ với chùa, đền, miếu, bia đá... mang đậm dấu ấn của lịch sử và văn hóa. Đại danh lam thắng cảnh Tây Thiên với núi cao rừng thẳm, suối thác hữu tình còn là trung tâm Phật giáo rộng lớn và ra đời sớm nhất ở Việt Nam. Năm 2015, Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Tây Thiên đã được công nhận là Di tích Quốc gia đặc biệt. Năm 2020, tín ngưỡng thờ Mẫu Tây Thiên được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
