Đặc biệt, làn sóng chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ vào sản xuất đã trở thành yêu cầu tất yếu đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam xây dựng nền tảng vận hành nhà máy sản xuất dựa trên cơ sở dữ liệu.
Điển hình, Dự án Hợp tác phát triển Nhà máy thông minh (Smart Factory) năm 2026 khu vực phía Nam do Samsung Việt Nam phối hợp cùng Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh tổ chức đang ghi nhận được những thành công bước đầu tại các doanh nghiệp Việt Nam. Đây là dự án hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất, quản lý và chuyển đổi số thông qua cải tiến hiện trường, chuẩn hóa quy trình và ứng dụng công nghệ phù hợp với điều kiện thực tế.
Ở góc độ sở ngành, ông Hà Văn Út, Phó Giám đốc Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh, đánh giá cao ý nghĩa của Dự án Hợp tác phát triển Nhà máy thông minh (Smart Factory) năm 2026 khu vực phía Nam vì giá trị đạt được không chỉ dừng lại là các phần mềm được cài đặt, hay chỉ số kỹ thuật được cải thiện, mà cốt lõi là sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy quản trị - chuyển từ điều hành theo kinh nghiệm sang quản trị dựa trên dữ liệu thực chứng; nâng cao tính chuyên nghiệp và chuẩn hóa quy trình để từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của chuỗi cung ứng trong và ngoài nước. Cùng với đó, là tinh thần cầu thị, bản lĩnh dám nghĩ, dám làm và sự quyết liệt thay đổi của Ban Lãnh đạo và tập thể người lao động tại doanh nghiệp để tiên phong và kịp thời số hóa nhà máy sản xuất, đáp ứng yêu cầu mới.
Ông Út nhấn mạnh, giá trị thực sự của dự án chỉ được phát huy trọn vẹn khi những thành quả tiếp tục được duy trì và lan tỏa mạnh mẽ, nên mô hình hợp tác ba bên: Nhà nước kiến tạo và kết nối – Doanh nghiệp FDI hàng đầu chia sẻ tri thức và dẫn dắt – Doanh nghiệp Việt Nam chủ động, tự lực vươn lên phải kiên trì thực hiện cập nhật lộ trình cải tiến đã được xây dựng. Cụ thể, các nhà cần đo lường hiệu quả bằng những chỉ số tăng trưởng và năng suất cụ thể; sẵn sàng chia sẻ những kinh nghiệm thực tiễn để truyền cảm hứng và lan tỏa - mô hình cho cộng đồng doanh nghiệp TP Hồ Chí Minh.
Dự án Hợp tác phát triển Nhà máy thông minh (Smart Factory) năm 2026 khu vực phía Nam được chính thức khởi động từ tháng 5/2026 đến nay, tập trung triển khai những hỗ trợ thúc đẩy doanh nghiệp số hóa thông tin sản xuất, chất lượng, thiết bị và kho vận; đồng thời cải tiến mặt bằng, chuẩn hóa phương thức vận hành và xây dựng chỉ tiêu quản lý. Từ cơ sở dữ liệu này, doanh nghiệp xây dựng nền tảng nâng cao khả năng theo dõi hiện trường và phối hợp giữa các bộ phận trong quá trình quản lý sản xuất và vận hành nhà máy.
Ghi nhận thực tế, tại Công ty TNHH Cơ khí Nhựa Việt Úc, hoạt động chuyển đổi số được triển khai trên nhiều lĩnh vực, từ phát triển sản phẩm, mua hàng đến sản xuất, chất lượng và kho vận, nhờ phát triển hệ thống quản lý vòng đời sản phẩm (PLM), lập lịch sản xuất (APS), điều hành sản xuất (MES) và quản lý kho (WMS),… Ngoài hướng tới kết nối thông tin giữa hiện trường và văn phòng theo thời gian thực, việc ứng dụng mã QR, quản lý vị trí vật tư trong kho và công cụ AI cũng được thúc đẩy hỗ trợ xử lý, phân tích thông tin phục vụ quản lý.
Trong khi đó, tại Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Cát Thái, dự án hỗ trợ tập trung xây dựng hệ thống MES thí điểm liên kết với hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), ứng dụng IoT trên máy ép phun để theo dõi trạng thái vận hành theo thời gian thực. Các hoạt động đồng bộ kế hoạch với kết quả sản xuất, quản lý lịch sử chất lượng theo lô và quản lý nhập–xuất vật tư bằng mã QR hỗ trợ doanh nghiệp từng bước tăng khả năng truy xuất và kiểm soát thông tin tại hiện trường.
Theo đại diện những doanh nghiệp tham gia Dự án Hợp tác phát triển Nhà máy thông minh (Smart Factory) năm 2026 khu vực phía Nam, điều ấn tượng nhất của dự án này là cách tiếp cận thực tế và cá thể hóa. Song song đó, đội ngũ chuyên gia không áp đặt một khuôn mẫu, hay giải pháp máy móc chung cho tất cả, mà đã trực tiếp “bắt mạch” và đồng hành chẩn đoán từng dây chuyền sản xuất để xây dựng một lộ trình phát triển phù hợp nhất cho từng đơn vị.
Ông Lê Hoàng Trung, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn cơ khí công nghệ cao SIBA (SIBA) cho biết, thông qua Dự án Hợp tác phát triển Nhà máy thông minh (Smart Factory), đội ngũ chuyên gia đã khảo sát thực tế, phân tích hiện trạng, hướng dẫn cải tiến và chia sẻ những kinh nghiệm quản trị sản xuất rất thiết thực cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, những kết quả hiện tại mới là bước khởi đầu, còn một số hạng mục hệ thống công nghệ thông tin và phần mềm quản lý sản xuất vẫn đang trong quá trình được SIBA kết hợp đội ngũ chuyên gia xem xét, lựa chọn nhà cung cấp và chuẩn bị triển khai để đạt mục tiêu nhà máy thông minh.
Bởi chuyển đổi sang nhà máy thông minh không chỉ là đầu tư máy móc hay phần mềm, mà còn đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ về dữ liệu, quy trình, con người và phương pháp quản trị. Trong thời gian tới, SIBA sẽ tiếp tục hoàn thiện nền tảng quản lý dữ liệu, từng bước triển khai đa dạng hệ thống quản lý vòng đời sản phẩm, lập kế hoạch và điều độ sản xuất, quản lý thực thi sản xuất, kho vận và kết nối dữ liệu thiết bị.
Còn ông Cha Ji Ho, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Trung tâm Mua hàng Samsung Việt Nam chia sẻ, khi sức cạnh tranh của doanh nghiệp được nâng cao, nền tảng của ngành sản xuất Việt Nam cũng sẽ vững chắc hơn. Hơn thế nữa, doanh nghiệp càng có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng nếu năng lực quản lý, kỹ thuật và chất lượng càng được củng cố.
Ông Cha Ji Ho thông tin thêm, Dự án Hợp tác phát triển Nhà máy thông minh (Smart Factory) năm 2026 khu vực phía Nam còn được kỳ vọng góp phần thắt chặt quan hệ hợp tác giữa Samsung Việt Nam, Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh; cùng các cơ quan, đơn vị và cộng đồng doanh nghiệp. Thông qua chia sẻ kinh nghiệm và phát triển nguồn nhân lực, sở, ngành sẽ chung tay thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành sản xuất Việt Nam,
Việt Nam ngày càng hội nhập quốc tế sâu rộng và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, con đường phát triển bền vững đối với cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp chính là nâng cao năng lực nội sinh, hiện đại hóa mô hình sản xuất thông minh, chuẩn hóa quản trị dựa trên dữ liệu. Đồng thời, doanh nghiệp mới từng bước tham gia sâu hơn và định vị vững chắc hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tuy nhiên, chuyển đổi số và xây dựng nhà máy thông minh cũng là một thử thách lớn, đòi hỏi nhiều nguồn lực, thời gian và sự kiên trì của mô hình hợp tác ba bên: Nhà nước kiến tạo và kết nối – Doanh nghiệp FDI hàng đầu chia sẻ tri thức và dẫn dắt – Doanh nghiệp Việt Nam chủ động, tự lực vươn lên. Đáng chú ý, hình mẫu áp dụng cho mỗi doanh nghiệp không thể giống nhau, mà bắt buộc phải dựa trên bối cảnh và năng lực thực tế của từng đơn vị để tối ưu hóa nguồn lực thực thi.
Theo Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh, trong thời gian tới, Trung tâm Phát triển công nghiệp - công nghiệp hỗ trợ thành phố sẽ tiếp tục giữ vai trò cầu nối, giới thiệu cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp thành phố tham gia hoạt động cải tiến, đồng hành theo dõi và hỗ trợ cho các doanh nghiệp sau giai đoạn tư vấn; tham mưu cho sở ngành giải pháp phát triển doanh nghiệp công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ của thành phố.
Về phía Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp công nghiệp và công nghiệp hỗ trợ trong việc tiếp cận thông tin thị trường, chính sách xúc tiến thương mại, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; cũng như kịp thời tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp phát triển ổn định và bền vững.
