Theo các nguồn theo dõi thị trường tự do Iran, đồng USD đã tăng từ khoảng 1,865 triệu rial hồi đầu tuần lên 2 triệu rial, tương đương mức mất giá hơn 7% của đồng rial chỉ trong vài ngày. So với cùng kỳ năm trước, giá USD trên thị trường tự do đã tăng hơn gấp đôi, từ khoảng 958.000 rial. Đồng bảng Anh được giao dịch trên 2,72 triệu rial, trong khi đồng euro tiến gần 2,34 triệu rial.
Tỷ giá trên thị trường tự do có thể khác nhau giữa các nguồn do hoạt động giao dịch mang tính không chính thức và phân tán. Tuy nhiên, xu hướng chung cho thấy đồng rial đang chịu áp lực giảm giá mạnh, làm gia tăng chi phí hàng nhập cảng và sức ép lên đời sống người dân Iran.
Diễn biến mới xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai một chiến dịch mà ông gọi là “chiến dịch nghiền nát kinh tế nhất từng được áp dụng đối với bất kỳ quốc gia nào” nhằm vào Iran. Ông cảnh báo các doanh nghiệp, định chế tài chính và cơ quan chính phủ tiếp tục hỗ trợ Tehran sẽ phải đối mặt với những hậu quả kinh tế nghiêm trọng.
Tổng thống Trump đặc biệt yêu cầu chấm dứt hoạt động buôn lậu dầu, các đường hoán đổi tài chính, chuyển tiền mặt, hoạt động đổi tiền, đăng ký tàu biển và sử dụng các công ty bình phong để duy trì nguồn thu cho Iran.
Giới kinh doanh Iran cho rằng đồng rial mất giá nhanh do nhiều yếu tố kết hợp, gồm lạm phát cao, nhu cầu tích trữ ngoại tệ, nguồn thu ngoại hối suy giảm và lo ngại các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ. Bất ổn chính trị, gián đoạn xuất cảng dầu trong khu vực và căng thẳng giữa Tehran và Washington cũng góp phần làm gia tăng kỳ vọng lạm phát.
Đồng rial suy yếu trong lúc Iran còn phải đối mặt với tình trạng thiếu điện và nước, gây gián đoạn sản xuất và ảnh hưởng đến sinh hoạt. Việc đồng tiền tiếp tục mất giá có nguy cơ làm giá nguyên liệu nhập cảng và các mặt hàng thiết yếu tăng thêm, khiến sức mua của các hộ gia đình giảm mạnh.
Một số người dân Iran được Iran International phỏng vấn cho rằng các biện pháp trừng phạt trong nhiều thập niên chủ yếu làm gia tăng khó khăn đối với dân thường, trong khi chưa buộc được chính quyền thay đổi chính sách. Một số người khác cho rằng các biện pháp sẽ có tác dụng mạnh hơn nếu tập trung vào tài sản ở nước ngoài của giới chức Iran và thân nhân của họ.
Diễn biến của đồng rial đang trở thành một chỉ dấu quan trọng về sức ép kinh tế đối với Iran. Nếu tỷ giá tiếp tục giảm, Tehran sẽ phải đối mặt đồng thời với lạm phát cao, chi phí nhập cảng gia tăng, suy giảm sức mua và áp lực lên ngân sách, trong khi khả năng tiếp cận nguồn ngoại tệ ngày càng khó khăn.
