IAEA nhận định thỏa thuận AUKUS 'làm khó' việc thanh sát hạt nhân

Ngày 28/9, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho rằng thỏa thuận an ninh ba bên Mỹ - Anh - Australia (AUKUS), trong đó Canberra sẽ tiếp nhận công nghệ tàu ngầm hạt nhân của Mỹ, là một vấn đề “rất phức tạp” về mặt thanh tra song có thể xử lý được.
Chú thích ảnh
Giám đốc IAEA Rafael Grossi phát biểu tại một cuộc họp báo ở Vienna, Áo. Ảnh: AFP/TTXVN

Phát biểu trong chương trình HardTalk của kênh BBC, ông Grossi nêu rõ: “Đây là một câu hỏi rất phức tạp về mặt kỹ thuật và sẽ là lần đầu tiên một quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân có tàu ngầm hạt nhân”. Ông xác nhận, một nước ký kết Hiệp ước Không Phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT) có thể loại bỏ các nguyên liệu hạt nhân ra khỏi sự giám sát của IAEA, trong khi nguyên liệu này có thể sử dụng cho tàu ngầm. Rất hiếm có ngoại lệ IAEA giám sát liên tục tất cả các vật liệu hạt nhân nhằm đảm bảo hạt nhân không được sử dụng để chế tạo bom nguyên tử.

Ông Grossia nói thêm: “Nói cách khác, một quốc gia… sẽ né tránh việc thanh sát nguyên liệu trong một thời gian dài. Và chúng ta đang nói đến urani được làm giàu ở mức độ rất cao. Điều đó có nghĩa chúng tôi cùng Australia, Mỹ và Anh đang bước vào một cuộc đàm phán kỹ thuật phức tạp để đảm bảo điều này không dẫn tới sự suy yếu của chương trình không phổ biến vũ khí hạt nhân”.

Mỹ, Anh và Australia đã công bố thiết lập mối quan hệ đối tác an ninh ba bên, có tên gọi AUKUS, ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Theo quy định của AUKUS, Washington và London sẽ cung cấp cho Canberra công nghệ và năng lực triển khai các tàu ngầm hạt nhân. Như vậy, Australia sẽ là nước thứ hai được tiếp cận công nghệ của Mỹ để đóng tàu ngầm hạt nhân, sau khi Anh được tiếp cận công nghệ này năm 1958. Thỏa thuận này cũng đánh dấu lần đầu tiên một thành viên của NPT sở hữu tàu ngầm hạt nhân, ngoại trừ 5 quốc gia được phép sở hữu vũ khí hạt nhân gồm Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Anh. 

Sau khi đạt được thỏa thuận AUKUS, Australia đã từ bỏ hợp đồng mua 12 tàu ngầm chạy bằng năng lượng thông thường trị giá 66 tỷ USD với Pháp, động thái khiến Paris tức giận.

Phan An (TTXVN)

Dành cho bạn

Bầu cử Mỹ: Đảng Cộng hòa tìm cách giữ cử tri da màu

Bầu cử Mỹ: Đảng Cộng hòa tìm cách giữ cử tri da màu

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump không có tên trên lá phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, nhưng các nhà hoạt động và ứng cử viên của đảng Cộng hòa đang tìm cách duy trì mức ủng hộ mà ông giành được từ cử tri da màu trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2024.

Hàng nghìn người Mexico tuần hành phản đối bạo lực

Hàng nghìn người Mexico tuần hành phản đối bạo lực

Ngày 13/9, hàng nghìn người dân nước này đã xuống đường tuần hành tại bang miền Tây Sinaloa, yêu cầu chấm dứt cuộc xung đột giữa các phe phái của băng nhóm buôn ma túy khét tiếng Sinaloa, đồng thời phản đối tình trạng người dân vô tội thiệt mạng do bạo lực kéo dài.

Hướng tới Hội nghị rà soát lần thứ 3 Công ước cấm bom, đạn chùm

Hướng tới Hội nghị rà soát lần thứ 3 Công ước cấm bom, đạn chùm

Trong khuôn khổ Hội nghị rà soát lần thứ ba Công ước cấm bom, đạn chùm năm 2026 do Lào tổ chức, gần 300 đại biểu đến từ hơn 120 quốc gia và tổ chức quốc tế đã đến thăm, kiểm tra thực địa công tác rà phá bom mìn tại bản Phikyai, thành phố Luang Prabang, tỉnh Luang Prabang.