Phát biểu khai mạc, Tổng Giám đốc IAEA Rafael Mariano Grossi nhấn mạnh tinh thần sẻ chia ấy được thể hiện sống động qua nỗ lực bền bỉ của các chuyên gia ung thư đang chuyển giao kỹ thuật và đào tạo cho các bác sĩ tại châu Phi, cũng như tinh thần quả cảm của các chuyên gia an toàn hạt nhân đang ngày đêm túc trực nơi tiền tuyến nhằm ngăn chặn thảm họa rò rỉ phóng xạ giữa cuộc xung đột tại Ukraine.
Người đứng đầu IAEA cũng dành những lời tri ân sâu sắc nhất tới "những cống hiến thầm lặng" của đội ngũ thanh sát viên hạt nhân của tổ chức trên khắp toàn cầu. Ông Grossi dẫn chứng hoạt động thanh sát của cơ quan này trong việc kiểm chứng sự tuân thủ các nghĩa vụ bảo vệ hạt nhân của Syria như một minh chứng sắc nét cho giá trị sống còn của hành động đa phương, cũng như vai trò then chốt của IAEA và LHQ trong việc đưa các hồ sơ nóng "từ cột các vấn đề đáng lo ngại sang cột trạng thái bình thường".
Ông cũng nêu bật thành công trong việc đạt được lệnh ngừng bắn cục bộ lần thứ 7 xung quanh Nhà máy Điện Hạt nhân Zaporizhzhia tại Ukraine, với sự hợp tác thiện chí từ cả Mokva và Kiev, nhằm tiến hành các công tác sửa chữa khẩn cấp sau khi nguồn điện lưới bên ngoài bị cắt đứt lần thứ 10 hồi tháng 6 vừa qua – bước đi mang tính quyết định để ngăn ngừa một sự cố phóng xạ thảm khốc.
Tuy nhiên, ông Grossi thừa nhận nhiều thách thức vẫn đang ở phía trước, đặc biệt là chương trình hạt nhân của Iran. Tổng Giám đốc IAEA nhấn mạnh tính cấp thiết của việc tiếp tục duy trì các biện pháp thanh sát an toàn, đưa ra những bảo đảm vững chắc khẳng định tính chất hoàn toàn vì mục đích hòa bình của chương trình hạt nhân nước này.
Người đứng đầu IAEA đánh giá thế giới đang tiến bước với sự kỳ vọng to lớn vào việc ứng dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình, trong đó nhiều quốc gia đang phát triển coi đây là đòn bẩy không thể thiếu cho đà tăng trưởng kinh tế. Ông cho biết IAEA luôn sẵn sàng cung cấp các chương trình đào tạo, nâng cao năng lực và chuyển giao công nghệ hạt nhân cần thiết – những yếu tố "vô cùng thiết yếu để tạo lập một sân chơi bình đẳng nhằm mang lại lợi ích cho tất cả mọi quốc gia".
Bên cạnh đó, ông dẫn lại các dự báo cập nhật cho thấy tổng công suất điện hạt nhân toàn cầu có thể tăng hơn gấp 3 lần vào năm 2060, trong bối cảnh các nước ngày càng coi trọng điện hạt nhân để giải tỏa cơn khát điện năng và củng cố nền tảng an ninh năng lượng quốc gia.
Phiên khai mạc Khai mạc Khóa họp lần thứ 70 Đại hội đồng IAEA ở Vienna, Áo ngày 14/9/2026. Ảnh: IRNA/TTXVN phát
Đặc biệt, ông Grossi hướng sự chú ý tới xu hướng ứng dụng năng lượng hạt nhân trong việc cấp điện cho các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) đang bùng nổ mạnh mẽ, cũng như trong ngành vận tải biển – huyết mạch chuyên chở tới 80% khối lượng thương mại toàn cầu.
Tổng Giám đốc IAEA cũng điểm lại các chương trình hợp tác hiệu quả do cơ quan điều phối trong điều trị ung thư, kiểm soát các bệnh truyền nhiễm từ động vật sang người và bảo vệ môi trường sinh thái; khẳng định sứ mệnh độc đáo và sâu rộng của IAEA "chính là sứ mệnh cao cả nhất từng tồn tại", đồng thời kêu gọi các quốc gia thành viên không ngừng chung tay hỗ trợ.
Trong thông điệp gửi tới khóa họp, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đánh giá Đại hội đồng IAEA diễn ra "vào thời khắc đầy biến động sâu sắc và bất trắc của tình hình thế giới", khi các vụ tấn công nhằm vào hạ tầng hạt nhân gia tăng và các nguy cơ phổ biến vũ khí nguyên tử diễn biến phức tạp giữa lúc các cơ chế bảo vệ đang bị xói mòn nghiêm trọng.
Bên cạnh đó, "nhân loại đang đứng trước ngưỡng cửa của một cuộc cách mạng trong lĩnh vực sản xuất điện hạt nhân", đòi hỏi công tác quản trị và giám sát phải hết sức chặt chẽ và cẩn trọng.
Thông điệp của Tổng Thư ký do bà Monica Juma, Tổng Giám đốc Văn phòng LHQ tại Vienna, đại diện đọc trước phiên họp toàn thể, nêu rõ: "Hơn bao giờ hết, thế giới của chúng ta đang khẩn thiết cần đến tính chuyên nghiệp, sự công tâm vô tư và năng lực kỹ thuật xuất chúng của IAEA. Các quốc gia thành viên cần phải kề vai sát cánh với quý vị khi thực thi sứ mệnh sống còn này".
Tổng Thư ký Guterres kêu gọi sự hợp tác toàn diện với IAEA nhằm kiểm chứng tính chất thuần túy hòa bình của chương trình hạt nhân Iran, đồng thời ủng hộ tối đa vai trò của cơ quan này trong việc ngăn ngừa thảm họa tại Nhà máy Điện Hạt nhân Zaporizhzhia ở Ukraine.
Tổng Thư ký Guterres cũng hối thúc các quốc gia thành viên bảo đảm nguồn tài chính bền vững nhằm hỗ trợ hiệu quả cho các nước đang phát triển thông qua Quỹ Hợp tác kỹ thuật của IAEA.
