Thông tin tại họp báo, Đại tá Nguyễn Văn Sáu, Phó Viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam cho biết: Hội thảo được tổ chức ngày 2/10/2020 tại tỉnh Lạng Sơn. Với chủ đề “Chiến thắng Biên giới Thu - Đông 1950 - Tầm nhìn chiến lược của Đảng và bài học lịch sử”, Hội thảo nhằm khẳng định tầm vóc, ý nghĩa thắng lợi to lớn của Chiến thắng Biên giới 1950; chứng minh chủ trương đúng đắn, sự lãnh đạo, chỉ đạo nhạy bén, táo bạo, quyết đoán, kịp thời của Trung ương Đảng, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh và Bộ Tổng Tư lệnh; tinh thần chủ động, sáng tạo, tự lực, tự cường của quân và dân ta trong thực hiện chiến dịch.
Đây cũng là dịp tôn vinh, tri ân các Anh hùng Liệt sỹ, đồng bào và nhân dân đã chiến đấu, hy sinh vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng đất nước; tuyên truyền, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng vẻ vang của dân tộc cho thế hệ trẻ, đặc biệt là cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang, qua đó nâng cao nhận thức, lòng tự hào, xây dựng niềm tin, tinh thần đoàn kết, phát huy truyền thống cách mạng, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, thực hiện thắng lợi sự nghiệp xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Ngoài những vấn đề chung, Hội thảo sẽ tập trung thảo luận các nội dung chính như: Khẳng định đường lối, chủ trương, sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh - nhân tố quyết định thắng lợi của Chiến dịch Biên giới 1950; quá trình chuẩn bị, thực hành tác chiến của quân và dân ta trong Chiến dịch; đánh giá tầm vóc, nguyên nhân, ý nghĩa thắng lợi, những bài học kinh nghiệm của Chiến thắng Biên giới Thu - Đông 1950; sự vận dụng, phát huy những bài học kinh nghiệm trong sự nghiệp xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân…
Bên cạnh đó, các tham luận tại Hội thảo cũng sẽ tập trung phân tích, tái hiện cuộc chiến đấu của các chiến trường cả nước trong Thu - Đông 1950 nhằm phối hợp, “chia lửa” với Chiến dịch Biên giới; vai trò, đóng góp của hậu phương, căn cứ địa cách mạng, đặc biệt là hậu phương tại chỗ thuộc các tỉnh Việt Bắc; sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và sự tranh thủ, phát huy tinh thần giúp đỡ của quốc tế…
Ngoài ra, vai trò của nhân tố chính trị, tinh thần nêu cao tinh thần quyết chiến, quyết thắng, biết đánh và biết thắng của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta cũng là một nội dung được làm rõ tại Hội thảo; qua đó tiếp tục góp phần nghiên cứu, bổ sung những nét độc đáo, đặc sắc của nghệ thuật quân sự Việt Nam, đặc biệt là nghệ thuật chiến dịch làm nên Chiến thắng Biên giới Thu - Đông 1950.
Đến nay, Ban Chỉ đạo Hội thảo đã nhận được 89 bài tham luận của các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các nhà nghiên cứu, nhà khoa học trong và ngoài Quân đội, các nhân chứng lịch sử. Theo Phó viện trưởng Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam Nguyễn Văn Sáu, trên cơ sở kế thừa nhiều kết quả nghiên cứu, công bố trước đây, cuộc Hội thảo khoa học lần này sẽ được bổ sung một số tư liệu, sự kiện mới trong bối cảnh nhận thức mới.
Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950 (16/9 – 14/10/1950) có ý nghĩa bản lề quan trọng, là chiến dịch tiến công quy mô lớn đầu tiên trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, khai thông biên giới, mở rộng và củng cố căn cứ địa kháng chiến Việt Bắc.
Chiến dịch do Bộ Tổng Tư lệnh tổ chức, chỉ huy; Đại tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng - Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp làm Chỉ huy trưởng kiêm Chính ủy, Bí thư Đảng ủy. Đây cũng là chiến dịch duy nhất đích thân Chủ tịch nước - Hồ Chí Minh ra mặt trận, trực tiếp chỉ đạo.
Với quyết tâm giành thắng lợi cho chiến dịch chiến lược này, Thường vụ Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trực tiếp nghiên cứu tình hình, phê chuẩn kế hoạch tác chiến, chỉ đạo các ngành ở Trung ương và địa phương đem hết sức mình phục vụ tiền tuyến và thực hiện sự phối hợp chiến trường trên toàn quốc để bảo đảm cho chiến dịch toàn thắng. Trải qua 29 ngày đêm chiến đấu vô cùng quyết liệt, anh dũng và mưu trí của quân và dân ta, Chiến dịch đã giành được thắng lợi to lớn.
Đây là chiến dịch đầu tiên mà bộ đội Việt Minh chủ động tấn công, làm thay đổi cục diện chiến trường: bắt đầu giành quyền chủ động chiến lược trên chiến trường chính Bắc Bộ. Quân Pháp thất bại lớn cả về quân sự và chính trị, bị đẩy lùi vào thế phòng ngự bị động.
Thắng lợi to lớn này đã mở ra một thời kỳ mới trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp xâm lược - thời kỳ thế chủ động trên chiến trường hoàn toàn nằm trong tay quân đội cách mạng Việt Nam.
