Từ thực tiễn triển khai, các thầy, cô giáo, các nhà quản lý giáo dục tại Hải Phòng đều cho rằng, muốn chuyển đổi số thành công, đầu tư nguồn lực là nền tảng, nhà trường là bệ phóng, thầy cô giáo và học sinh là những chủ thể tạo nên thành tựu vượt bậc. Những trụ cột này giúp các em chủ động bước vào môi trường học tập, làm việc toàn cầu trong thời đại AI bùng nổ.
Lớp học trở thành vườn ươm số
Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, phường Hồng Bàng là ngôi trường được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động luôn tiên phong kiến tạo, nâng cao chất lượng giáo dục. Đây là một trong những ngôi trường đầu tiên của thành phố triển khai bài bản giáo dục STEM cho học sinh cũng như ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy. Nhà trường là cơ sở giáo dục duy nhất ở Hải Phòng có học sinh tham dự kỳ thi ENJOY AI GLOBAL FINAL thế giới tại Hoành Điếm, Triết Giang, Trung Quốc, dự kiến diễn ra từ ngày 4-6/12/2026.
Thầy Lê Tuấn Anh, cựu sinh viên Trường Đại học Bách khoa Hà Nội, đang là giáo viên giảng dạy STEM, AI của Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng. Sau nhiều năm tham gia giảng dạy về AI cho người trưởng thành tại các doanh nghiệp, thầy mong muốn dành tâm huyết hướng dẫn về AI cho học sinh. Khi về công tác tại Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, thầy được Ban Giám hiệu nhà trường và các bậc phụ huynh đồng hành, hỗ trợ tối đa, từ ưu tiên nguồn lực xây dựng phòng học đến mua sắm thiết bị dạy học.
Theo thầy Lê Tuấn Anh, hiện nay, học sinh tham gia đội tuyển AI của nhà trường đã biết cách sử dụng câu lệnh để lập trình, thực hành nhận diện khuôn mặt, nhận diện giọng nói, bắt đầu từ những người quen thuộc nhất như bạn bè, gia đình. Việc giảng dạy AI, giáo dục STEM cho học sinh nên được triển khai càng sớm càng tốt, bởi cả thế giới đang sống trong môi trường khoa học, công nghệ phát triển và thay đổi từng ngày. Có những kiến thức hôm nay các em vừa học, nhưng ngày mai thế giới đã có phát minh, cải tiến mới. Do đó, khi được hướng dẫn, đào tạo căn bản, học sinh sẽ chủ động khám phá, mạnh dạn sáng tạo và biết ứng dụng công nghệ vào thực tiễn, tạo ra những điều mới mẻ, đóng góp cho tương lai.
Em Hoàng Thái Sơn, học sinh lớp 4A2, Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng là thành viên trong đội thi AI cho biết, em đã học về AI và robot được 2 năm. Trong lớp học, em cùng các bạn học cách lập trình AI nhận diện giọng nói, gương mặt để ứng dụng hằng ngày như yêu cầu mở cửa, điểm danh. Các tiết học giúp học sinh khám phá thế giới công nghệ, trí tuệ nhân tạo dễ hiểu, gần gũi.
Không chỉ giảng dạy về STEM, AI, các thầy, cô giáo tại Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng còn ứng dụng công nghệ số trong nhiều môn học khác như Lịch sử, Toán học.
Theo cô Vũ Thị Thu Uyên, giáo viên Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, cô chủ động khai thác học liệu số, sử dụng bài giảng điện tử, ứng dụng AI và các nền tảng học tập trực tuyến để thiết kế bài học sinh động, tăng tính tương tác. Chẳng hạn, đối với bài học lịch sử về Nhà nước Văn Lang, Nhà nước Âu Lạc, thay vì trực tiếp dẫn dắt vào bài, giáo viên sử dụng nhân vật Rùa Vàng trong truyền thuyết để dẫn chuyện, giúp các em cảm thấy thú vị, hào hứng hơn. Cô giáo cũng hướng dẫn học sinh sử dụng phần mềm Canva để thiết kế hình ảnh sinh động, đưa vào bài thuyết trình của mình và tìm kiếm thêm hình ảnh trên Internet để làm phong phú bài tập nhóm. Với cách làm này, học sinh chủ động hơn trong việc tìm kiếm, khám phá thông tin.
Tại Hải Phòng, việc ứng dụng công nghệ số được các nhà trường tích cực triển khai. Trường Tiểu học An Khánh, xã An Khánh, hiện có 1.012 học sinh với 30 lớp. 100% các lớp đều được trang bị ti vi kết nối mạng. Trong hầu hết các môn học, giáo viên đều sử dụng những thiết bị điện tử này trong giảng dạy. Đặc biệt, nhà trường đã trang bị một phòng học thông minh với 20 máy tính xách tay. Tại phòng học này, các em sẽ học các bài học trong môn Tin học hoặc những tiết học cần sử dụng công nghệ. Việc sử dụng phòng học thông minh trong khai thác kiến thức các môn học giúp cho bài giảng của thầy cô được trực quan hóa, tăng tính tương tác đa chiều và cá nhân hóa vai trò người học.
Em Lê Nhật Thành, học sinh lớp 5A, Trường Tiểu học An Khánh, xã An Khánh cho biết, trên lớp, thầy cô sử dụng nhiều phần mềm, công cụ AI để giảng dạy như Scratch, PowerPoint, ChatGPT... giúp học sinh học tập hứng thú và sáng tạo hơn. Những bài học được minh họa bằng hình ảnh, video, trò chơi và các hoạt động tương tác nên trở nên sinh động, dễ hiểu, dễ nhớ. Đặc biệt, khi được thầy cô hướng dẫn sử dụng các công cụ này, học sinh có thể tự tìm kiếm thông tin, phát triển ý tưởng, thực hành lập trình và khám phá kiến thức mới, các em tự tin hơn, chủ động hơn trong học tập.
Theo cô Nguyễn Thu Thủy, giáo viên Tiếng Anh, Trường Tiểu học An Khánh, xã An Khánh, cô cùng các thầy, cô giáo trong nhà trường ứng dụng AI và các phần mềm khác như Canva, Azota trong giảng dạy. Việc ứng dụng công nghệ trong các tiết học giúp giáo viên cá nhân hóa hoạt động dạy học, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của từng học sinh, làm cho tiết học sinh động, hấp dẫn hơn đối với học sinh tiểu học.
Cần "đường băng rộng" để chuyển đổi số bắt kịp, tiến cùng thế giới
Theo lãnh đạo nhiều nhà trường ở Hải Phòng, các nhà trường đều đã chủ động ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, quản lý, bởi chuyển đổi số trong giáo dục là một giải pháp quan trọng góp phần tạo cơ hội bình đẳng trong giáo dục.
Bà Đỗ Thị Bích Ly, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng, phường Hồng Bàng thông tin, chuyển đổi số là lĩnh vực nhà trường đã bền bỉ triển khai, đặc biệt trong 5 năm trở lại đây. Giáo viên tích cực khai thác các công cụ AI để thiết kế bài giảng, xây dựng học liệu số, tạo môi trường học tập trực quan, sinh động. Không dừng lại ở những tiết học minh họa, nhà trường còn xây dựng kế hoạch triển khai nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2025-2030. Điều này thể hiện định hướng đưa công nghệ trở thành một bộ phận thường xuyên trong hoạt động giáo dục, gắn với đổi mới chuyên môn và nâng cao chất lượng dạy học. Đặc biệt, học sinh được khuyến khích tham gia các sân chơi, cuộc thi về AI như cuộc thi ENJOY AI GLOBAL FINAL khu vực miền Bắc; Cuộc thi FanRoc (sáng tạo video bằng các công cụ AI) do Trường Trung học Cơ sở và & Trung học Phổ thông FPT tổ chức... nhằm phát huy tư duy sáng tạo, năng lực công nghệ và khả năng giải quyết vấn đề, từng bước hình thành kỹ năng công dân số.
Còn tại Trường Tiểu học An Khánh, xã An Khánh, việc ứng dụng công nghệ được triển khai theo hướng gắn với đổi mới nội dung, phương pháp và trải nghiệm học tập của học sinh. Bà Đỗ Thị Thư, Hiệu trưởng Trường Tiểu học An Khánh cho biết, các hoạt động chuyên môn chú trọng khai thác học liệu điện tử, phần mềm dạy học và từng bước đưa các công cụ trí tuệ nhân tạo vào quá trình tổ chức bài giảng.
Năm học 2026-2027, nhà trường đã giới thiệu sân chơi AImazing English Contest 2026 dành cho học sinh, kết hợp học tiếng Anh với trải nghiệm trí tuệ nhân tạo. Các tiết học đều có một phần nội dung bài học được chuyển thể thành bài hát tiếng Anh vui nhộn. Hoạt động hướng tới khơi dậy niềm yêu thích ngoại ngữ, phát triển khả năng ngôn ngữ, tư duy sáng tạo và sự chủ động khám phá công nghệ của học sinh. Đây là cách tiếp cận giúp công nghệ không chỉ xuất hiện trong hoạt động của giáo viên mà còn từng bước trở thành phương tiện để học sinh tiếp cận tri thức và rèn luyện kỹ năng trong môi trường số. Việc tổ chức các hoạt động học tập có ứng dụng công nghệ, kết hợp kiến thức các môn học với trải nghiệm thực tế cũng góp phần hình thành tư duy liên môn, khả năng hợp tác và năng lực tự học, qua đó học sinh được trang bị những kỹ năng cần thiết để thích ứng với môi trường học tập và làm việc ngày càng gắn với công nghệ.
Để việc ứng dụng công nghệ, AI trong giáo dục và đào tạo hiệu quả hơn trong thời gian tới, các thầy, cô giáo và cán bộ quản lý giáo dục đề xuất thành phố tiếp tục quan tâm đầu tư đồng bộ hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị dạy học thông minh, đường truyền Internet và các nền tảng số phục vụ giáo dục.
Ông Đỗ Hùng Cường, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã An Khánh nêu rõ, ở xã có 2 trường mầm non, 3 trường tiểu học, 2 trường trung học cơ sở cùng với các trường tư thục khác. Địa phương luôn ưu tiên nguồn lực cho giáo dục và đào tạo. Xã chỉ đạo các đơn vị liên quan, trong đó chủ lực là ngành giáo dục và đào tạo, xây dựng hệ sinh thái giáo dục thông minh tại xã, qua đó tối ưu hóa công tác quản lý, điều hành, nâng cao chất lượng dạy và học, hướng tới mô hình trường học số thân thiện, hiện đại trong thời gian tới. Một điểm nhấn của hệ sinh thái này là đổi mới phương pháp dạy học, khuyến khích 100% giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin trong xây dựng bài giảng; xây dựng kho học liệu số dùng chung của xã để các trường cùng khai thác, chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn, góp phần bảo mật dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin mạng trong toàn bộ hệ thống quản lý giáo dục của các trường.
Theo bà Nguyễn Thị Vân Anh, Phó Chủ tịch UBND phường Hồng Bàng, một nhiệm vụ trọng tâm của ngành lĩnh vực giáo dục và đào tạo Hồng Bàng là tiếp tục rà soát đội ngũ, cơ sở vật chất, hạ tầng số, ưu tiên nguồn lực cho đúng hạng mục cấp thiết. Địa phương đẩy mạnh quản trị dựa trên dữ liệu, nâng cao năng lực số của bộ máy quản lý, khai thác hiệu quả dữ liệu phục vụ dự báo, điều hành, kiểm tra và giảm áp lực báo cáo cho các cơ sở giáo dục, đồng thời khuyến khích ứng dụng công nghệ, AI theo hướng an toàn, thiết thực, hiệu quả.
Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học 2026-2027, Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng Đỗ Thành Trung đặc biệt nhấn mạnh nội dung liên quan đến hạ tầng số, AI ngành giáo dục cần tập trung. Cụ thể, các đơn vị liên quan đảm bảo về thiết bị và hạ tầng số, đầu tư đúng nhu cầu, đúng trọng tâm và hiệu quả phục vụ giáo dục, ưu tiên khu vực đô thị hóa nhanh, khu công nghiệp, dân số cơ học tăng, sĩ số cao và địa bàn khó khăn. Quy hoạch đô thị, khu dân cư mới phải đồng bộ với trường học, sử dụng hiệu quả tài sản công dôi dư phù hợp cho giáo dục. Về ứng dụng trí tuệ nhân tạo, phải bảo đảm an toàn, đạo đức và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
