Trong 5 năm trở lại đây, huyện Ba Tơ (Quảng Ngãi) xác định trồng rừng keo nguyên liệu là một trong các điều kiện để phát triển kinh tế bền vững. Bình quân hàng năm, huyện trồng trên 5.000 ha rừng keo nguyên liệu. Nhờ đó, nhiều gia đình đã vươn lên thoát nghèo và có cuộc sống khá giả.
 Đời sống của người dân dần được nâng cao nhờ trồng cây keo nguyên liệu. |
Trước đây, người dân trồng rừng một cách tự phát, tự ươm cây keo giống bằng hạt để trồng. Nhưng sau một thời gian đã bộc lộ những hạn chế như cây con bị chết nhiều, năng suất, sản lượng gỗ thấp. Người dân đã tìm đến những vườn ươm có giống cây chất lượng cao, ứng dụng công nghệ mới vào ươm cây giống. Từ thực tế cho thấy, keo giống được ươm theo công nghệ mới, khi trồng tỷ lệ sống cao, cây phát triển rất nhanh, sản lượng gỗ tăng gấp đôi so với trồng keo ươm hạt.
Ông Phạm Xuân Quang, xã Ba Thành, huyện Ba Tơ, cho biết: Trồng keo ươm bằng hạt năng suất không cao, nên người dân chúng tôi bỏ toàn bộ cây keo hạt để trồng keo giâm hom.
Quy trình ươm giống keo giâm hom so với giống keo ươm hạt phức tạp hơn, nhưng hiệu quả cao hơn rất nhiều. Hiện nay, trên địa bàn huyện Ba Tơ đã có những cơ sở ươm giống keo giâm hom chất lượng, nhằm cung ứng giống tại chỗ cho nhân dân trồng rừng. Trung bình mỗi cây giống giâm hom có giá từ 700-800 đồng, cao hơn giống cây ươm hạt, nhưng vẫn được người dân lựa chọn.
Ông Hoàng Văn Nam, chủ doanh nghiệp giống cây trồng Đại Nam, huyện Ba Tơ, cho biết: Trước đây, người dân sử dụng giống trôi nổi, gieo ươm tự phát, nên đến chu kỳ khai thác rừng hiệu quả không cao. Sau khi trồng thử giống cây giâm hom thấy hiệu quả cao, từ đó người dân đã nhận thức rằng chọn giống có chất lượng tốt thì trồng rừng có năng suất cao hơn, nên khoảng 90% người dân đã tìm đến các cơ sở sản xuất cây giống chất lượng để chọn giống cây trồng.
Hiện nay, bình quân mỗi gia đình ở huyện miền núi Ba Tơ sở hữu trên 2 ha keo. Hàng năm, nhờ trồng rừng huyện đã giải quyết việc làm cho 12.000-13.000 công lao động theo mùa. Để chuẩn bị cho vụ trồng rừng đạt hiệu quả, các đơn vị ươm cây giống có chất lượng phải gieo ươm gần 2,5 triệu cây giống, chủ yếu là giống keo giâm hom, chuẩn bị nguồn cây giống dồi dào để cung cấp cho nông dân trong huyện.
Cuộc sống của phần lớn các gia đình trong huyện rất khó khăn, mỗi gia đình chỉ có vài sào ruộng và mấy ha đất rẫy chỉ biết trồng mì, lúa. Với diện tích này, dù có cố gắng đến mấy cũng chỉ đủ ăn hàng ngày. Thấy được hiệu quả của trồng keo nguyên liệu, các hộ đã mạnh dạn nhận thêm đất rừng của Công ty Lâm nghiệp để trồng và chăm sóc nhằm tăng thêm thu nhập. Ông Phạm Văn Khai, xã Ba Cung, huyện Ba Tơ chia sẻ: “Trước đây đồng bào chúng tôi chỉ biết trồng lúa, trồng mì không có hiệu quả, từ khi nhà nước cho vay vốn phát triển trồng keo nên cuộc sống gia đình khá giả”.
Ông Huỳnh Hoàng, Phó Giám đốc Công ty Lâm nghiệp Ba Tơ cho biết: Công ty giao khoán cho nhân dân ký kết hợp đồng nhận trồng và chăm sóc, đầu tư toàn bộ kinh phí. Sau khi thu hoạch, trừ chi phí nhân dân sẽ được nhận phần lãi. Khi giao cho nhân dân thì công tác bảo vệ sẽ tốt hơn. Kế hoạch trồng rừng kinh tế của các cá nhân, hộ gia đình trên địa bàn huyện năm 2011 là hơn 5.000 ha, đến nay đã trồng được 4.800 ha. Từ nguồn giống chất lượng, trung bình mỗi năm huyện Ba Tơ khai thác trên 1.700 ha rừng trồng nguyên liệu, với năng suất gỗ trên 77 tấn/ha. Với giá bán như hiện nay, trừ hết chi phí, mỗi ha còn được lãi từ 20 - 25 triệu đồng. Đây cũng là điều kiện để những gia đình kinh tế khó khăn có cơ hội vươn lên phát triển kinh tế và thoát nghèo bền vững.
Bài và ảnh: Đinh Thị Hương
