Theo ông Trịnh Thế Trường, Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải, việc hiện đại hóa hệ thống Bắc Hưng Hải là nhiệm vụ gắn trực tiếp với Đề án phát triển tổng thể hệ thống được Bộ Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt tại Quyết định số 4160/QĐ-BNNMT ngày 08/10/2025; trong đó công ty được giao xây dựng kế hoạch hiện đại hóa hệ thống trên cơ sở đề án. Hiện đại hóa hệ thống Bắc Hưng Hải nhằm thực hiện các mục tiêu gồm: điều tiết cấp nước và tiêu nước trong điều kiện nguồn nước biến động; phối hợp xử lý nguy cơ ô nhiễm; quản lý công trình phân tán; tiếp nhận và khai thác các hạng mục được đầu tư; bảo trì thiết bị…
Ông Nguyễn Hồng Khanh, Phó Cục trưởng Cục quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, hiện nay, các công ty khai thác công trình thủy lợi mới chỉ tập trung đến công tác tưới, tiêu truyền thống mà chưa quan tâm nhiều đến việc thực hiện đa mục tiêu. Cùng với đó, trình độ, chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực này là chưa cao.
Hệ thống Bắc Hưng Hải là hệ thống thủy lợi lớn, liên tỉnh nên việc triển khai đề án với định hướng phát triển hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải trở thành mô hình mẫu về thủy lợi hiện đại, lấy khai thác nguồn nước và hạ tầng thủy lợi phục vụ đa mục tiêu làm cốt lõi, bảo vệ môi trường sinh thái bền vững làm nền tảng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng theo hướng đa tầng giá trị, dựa trên hạ tầng hiện đại và không gian xanh, gắn với phát huy giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống của vùng.
Ông Nguyễn Hồng Khanh đề nghị công ty phải đẩy mạnh chuyển đổi công tác quản lý, khai thác từ mô hình truyền thống sang mô hình hiện đại, tập trung chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, điều hành thông minh, hướng tới công ty số.
Để thực hiện được điều này thì nguồn nhân lực là vô cùng quan trọng. Ông Nguyễn Hồng Khanh đề nghị Công ty Bắc Hưng Hải cần rà soát lại thực trạng và xây dựng chiến lược đào tạo phát triển nguồn nhân lực của công ty đáp ứng yêu cầu quản lý công trình thông minh và hiện đại theo từng giai đoạn cụ thể và phải xác định được nguồn lực để thực hiện chiến lược này. Công ty cũng cần bố trí nguồn vốn đầu tư cho nghiên cứu khoa học gắn với thực tiễn của doanh nghiệp… tránh làm dàn trải và cần xác định rõ mục tiêu, lộ trình, con người, nhiệm vụ cụ thể. Hiện đại hóa, theo ông Nguyễn Hồng Khanh không chỉ là các phần mềm, lắp camera mà phải là quản trị thông minh, chuyển đổi số, ứng dụng khoa học sáng tạo.
“Trong thời gian tới, Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Công ty Bắc Hưng Hải trong hiện đại hóa hệ thống và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu cụ thể”, ông Nguyễn Hồng Khanh cho biết.
Theo ông Đặng Duy Hiển, Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo là nhiệm vụ thiết yếu hiện nay nhất là đối với các hệ thống thủy lợi. Ông Hiển nhấn mạnh, nguồn nhân lực và vai trò của người đứng đầu là điều kiện tiên quyết cho chuyển đổi số. Do đó, các công ty khai thác công trình thủy lợi cần đào tạo, đào tạo lại để mỗi người lao động phải hiểu và thực hiện được “kiến thức số, kỹ năng số, tư duy số và văn hóa số”. Thời gian tới, Cục Chuyển đổi số sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để xây dựng các chương trình tập huấn trên nền tảng Bình dân học vụ số cho nhân lực đang làm trong ngành thủy lợi.
Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, ông Đặng Duy Hiển cũng khuyến nghị cần thay đổi tiêu chuẩn bổ nhiệm cán bộ là phải biết về công nghệ thông tin. Các đơn vị cũng cần có cơ chế thu hút nhân tài về lĩnh vực khai thác công trình thủy lợi theo hướng: phát triển ý tưởng sáng tạo của công nhân; luân chuyển cán bộ có ý tưởng sáng tạo về các vị trí phù hợp; có giải pháp về sáng tạo đổi mới thì cần được khen thưởng kịp thời.
Ông Trịnh Thế Trường, Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải khẳng định, những cán bộ, kỹ sư, người lao động của công ty phải sử dụng thành thạo công nghệ, hiểu số liệu được đo và độ tin cậy; cũng như phải hiểu giới hạn của thiết bị và thời điểm cần kiểm tra tại hiện trường. Các cán bộ, kỹ sư, người lao động của công ty phải có năng lực làm chủ công nghệ trong việc vận hành, bảo trì, kiểm tra chất lượng dữ liệu, quản lý tài khoản và cấu hình, khôi phục hoạt động theo quy trình, đánh giá giải pháp được bàn giao…
Theo ông Lương Xuân Chính, Phó Giám đốc Công ty Bắc Hưng Hải, đơn vị hiện có đội ngũ am hiểu công trình, quy luật vận hành và các tình huống thực tế. Công ty cũng đã ứng dụng quan trắc tự động, giám sát và điều khiển từ xa, bản đồ số cùng các phần mềm quản lý; đồng thời triển khai hoạt động nghiên cứu, cải tiến thiết bị. Tuy nhiên, trình độ khoa học công nghệ và kỹ năng số còn hạn chế và không đồng đều giữa các vị trí việc làm. Công ty chưa có nhân lực chuyên môn sâu về công nghệ thông tin, dữ liệu, GIS (hệ thống thông tin địa lý), SCADA (hệ thống giám sát và điều khiển từ xa), AI (trí tuệ nhân tạo), IoT (mạng lưới các thiết bị thông minh được kết nối với nhau qua Internet để tự động thu thập và truyền tải dữ liệu mà không cần con người can thiệp trực tiếp)… và các công nghệ mới để đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa hệ thống.
Để giải “bài toán” nguồn nhân lực chất lượng cao, ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, Công ty Bắc Hưng Hải đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ tổ chức đào tạo và đào tạo lại với yêu cầu đối với công nhân và cán bộ trực tiếp vận hành có kỹ năng sử dụng thiết bị và hệ thống quan trắc tự động; khai thác dữ liệu mực nước, lưu lượng, chất lượng nước; sử dụng các hệ thống giám sát, cảnh báo; sử dụng thiết bị di động và phần mềm phục vụ kiểm tra hiện trường; khai thác GIS và cơ sở dữ liệu công trình phục vụ quản lý tại cơ sở.
Đối với cán bộ kỹ thuật, đến năm 2030, năng lực sẽ được phân theo chuyên ngành gồm: quản lý công trình, tự động hóa, phân tích, dự báo, điều hành, môi trường; yêu cầu sử dụng GIS, SCADA, AI… phù hợp với từng vị trí. Đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý của công ty đảm bảo ra quyết định trên thông tin có nguồn và được kiểm tra, biết đánh giá rủi ro, chi phí duy trì và hiệu quả sử dụng công nghệ.
Công ty dự kiến sẽ đào tạo cơ bản tập trung vào công việc số, an toàn thông tin, chất lượng dữ liệu và sử dụng AI có kiểm soát. Các khóa chuyên ngành về bản đồ số, quan trắc, điều khiển, mô hình, môi trường và bảo trì được tổ chức theo nhiệm vụ được giao, trên dữ liệu và thiết bị phù hợp với kinh phí khoảng 2,8 tỷ đồng.
Đại diện Đại học Thủy lợi phát biểu tại hội thảo.
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đến từ Đại học Thủy lợi, Viện Khoa học thủy lợi Việt Nam và một số công ty khai thác công trình thủy lợi cũng đã góp nhiều ý kiến, giải pháp để đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực thủy lợi nói chung và cho Công ty Bắc Hưng Hải nói riêng.
Trong khuôn khổ hội thảo, Công ty TNHH Một thành viên Khai thác công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải cũng đã ra mắt Cổng thông tin điện tử Bắc Hưng Hải.
Điểm nhấn của Cổng thông tin là chức năng “Điều hành và Giám sát”, hướng tới kết nối thông tin điều hành, dữ liệu quan trắc và công tác tổng hợp, báo cáo. Các dữ liệu về mực nước, lượng mưa, thủy triều, độ mặn và chất lượng nước được tổ chức phục vụ theo dõi diễn biến nguồn nước, hỗ trợ lập kế hoạch tưới, tiêu và xử lý các tình huống phát sinh. Cổng thông tin đồng thời gắn với nền tảng quản trị nội bộ, từng bước kết nối dữ liệu công trình, hoạt động vận hành và quy trình nghiệp vụ, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp và hỗ trợ công tác quản lý trong công ty.
Công trình thủy lợi Bắc Hưng Hải là hệ thống cấp nước tưới cho hơn 110.000 ha đất canh tác lúa, hoa màu và cây công nghiệp; tạo nguồn cấp nước phục vụ chăn nuôi gia súc, gia cầm và nuôi trồng thủy sản với diện tích khoảng 12.000ha, tiêu úng cho gần 200.000 ha trong đê; tạo nguồn nước sinh hoạt cho hơn 3,5 triệu người dân, các khu công nghiệp tập trung và cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp trong vùng; duy trì dòng chảy trên các trục sông, góp phần giảm thiểu ô nhiễm, cạn kiệt nguồn nước và cải thiện môi trường sinh thái.
