Theo phóng viên TTXVN tại Israel, kết quả một bài kiểm tra năng lực quốc gia bị rò rỉ gần đây cho thấy chỉ khoảng 3% học sinh lớp 9 tại Israel đạt chuẩn quốc gia môn khoa học, trong khi tỷ lệ đạt yêu cầu về tiếng Anh chỉ ở mức 22%. Các số liệu gây chấn động đã làm dấy lên tranh luận gay gắt về tình trạng xuống cấp của nền giáo dục tại quốc gia vốn được xem là “Quốc gia khởi nghiệp” của Trung Đông.
Ông Naftali Bennett, cựu Thủ tướng Israel và hiện là lãnh đạo đối lập, kêu gọi ban bố “tình trạng khẩn cấp quốc gia về giáo dục”. Trong khi đó, Bộ trưởng Giáo dục Yoav Kisch bác bỏ cách diễn giải kết quả trên; cho rằng dữ liệu có nhiều sai lệch và việc công bố thông tin là “xúc phạm học sinh, giáo viên và các nhà giáo dục Israel”.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định điểm số thấp chỉ là biểu hiện bề nổi của một cuộc khủng hoảng kéo dài nhiều năm. Kể từ năm 2020, học sinh Israel liên tục bị gián đoạn học tập bởi đại dịch COVID-19, xung đột với Hamas, Iran cùng hàng loạt cuộc đình công của giáo viên. Ông Oren Ozen, Chủ tịch Hội đồng Phụ huynh quốc gia Israel, cho biết học sinh nước này đã mất khoảng 170 ngày học kể từ năm 2020, tương đương gần 1 năm học hoàn chỉnh. Theo ông, kể từ thời dịch bệnh COVID-19, trẻ em Israel “chưa từng có 1 năm học trọn vẹn không bị gián đoạn”.
Giới chuyên gia cảnh báo các vấn đề của giáo dục Israel còn nằm ở sự thiếu hụt giáo viên, tình trạng bạo lực thanh thiếu niên gia tăng và khoảng cách lớn giữa các nhóm dân cư. Một bộ phận lớn học sinh Haredi (Do Thái chính thống) không được học các môn cốt lõi như toán và tiếng Anh, trong khi khu vực Arập và vùng ngoại vi nghèo tiếp tục thiếu nguồn lực giáo dục.
Giáo sư Dan Ben-David, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Kinh tế - Xã hội Shoresh thuộc Đại học Tel Aviv, cảnh báo Israel có nguy cơ không thể duy trì nền kinh tế và quân đội trình độ cao nếu xu hướng hiện nay tiếp diễn. Trong bối cảnh chiến tranh kéo dài và xã hội ngày càng phân cực, nhiều nhà phân tích cho rằng cuộc khủng hoảng giáo dục hiện nay có thể để lại hệ lụy lâu dài đối với tương lai kinh tế, an ninh và bản sắc của Israel.
