Tuy nhiên, để duy trì và nâng cao vị thế tại thị trường này, doanh nghiệp phải đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe, đồng thời bảo đảm tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Đây là nhận định của các chuyên gia tại Hội thảo “Chiến lược tiếp cận thị trường Anh thông qua CPTPP và UKVFTA” do Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC) phối hợp với Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức ngày 10/11.
Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC nhận định, Vương quốc Anh là một trong những nền kinh tế lớn, có sức mua cao, hệ thống phân phối phát triển và là thị trường xuất khẩu giàu tiềm năng đối với hàng hóa Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là thị trường đặt ra yêu cầu cao về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn về trách nhiệm môi trường, xã hội.
Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Vương quốc Anh đạt gần 9,4 tỷ USD. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Vương quốc Anh đạt khoảng 5,02 tỷ USD; trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Anh đạt 4,51 tỷ USD, tăng 16,34% so với cùng kỳ năm trước, còn nhập khẩu đạt khoảng 508,64 triệu USD, tăng 10,24%. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực gồm sản phẩm điện tử, điện thoại, máy móc, thiết bị, giày dép, dệt may, nông sản và thủy sản.
Theo bà Hồ Thị Quyên, việc thực thi đồng thời UKVFTA và CPTPP giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn phương án xuất khẩu, tận dụng ưu đãi phù hợp với từng mặt hàng và quy tắc xuất xứ. Dù cơ hội thị trường và ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do là lợi thế rõ rệt, khả năng chuyển hóa những lợi thế này thành đơn hàng, hợp đồng và sự hiện diện lâu dài tại thị trường Vương quốc Anh trước hết phụ thuộc vào năng lực chủ động của từng doanh nghiệp.
Ông Trịnh Huỳnh Quang Cảnh, Giảng viên Khoa Kinh doanh quốc tế - Marketing, Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh cho biết, Việt Nam hiện là đối tác cung cấp hàng hóa lớn thứ 17 của Vương quốc Anh, chiếm 1,2% tổng lượng hàng nhập khẩu của nước này và xếp thứ 65 về cung cấp dịch vụ.
So sánh lợi thế giữa hai hiệp định, ông Trịnh Huỳnh Quang Cảnh phân tích, UKVFTA có hiệu lực từ tháng 5/2021 trên cơ sở kế thừa EVFTA, hướng tới xóa bỏ 99% thuế nhập khẩu của hai bên sau 6 -7 năm. Hiệp định này ước tính giúp Việt Nam tiết kiệm khoảng 114 triệu bảng Anh tiền thuế đối với hàng hóa xuất khẩu sang Vương quốc Anh, phía Vương quốc Anh cũng tiết kiệm khoảng 36 triệu bảng Anh. UKVFTA hiện cho phép cộng gộp mở rộng đối với nguyên liệu từ các nước EU, đồng thời xem xét cơ chế đối với vải có xuất xứ Hàn Quốc.
Bên cạnh đó, việc Vương quốc Anh gia nhập CPTPP và công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường vào tháng 7/2023 đã mở ra cơ chế cộng gộp đa phương, cho phép doanh nghiệp Việt Nam cộng gộp nguyên liệu đầu vào từ 11 quốc gia thành viên còn lại của khối để hưởng thuế suất 0% thông qua C/O mẫu CPTPP, tiến tới cơ chế tự chứng nhận xuất xứ từ năm 2029 trở đi. Doanh nghiệp Việt Nam cần linh hoạt lựa chọn hiệp định dựa trên nguồn nguyên liệu của từng mặt hàng, đồng thời bảo đảm tuân thủ quy tắc xuất xứ trước khi tính đến yếu tố giá cả.
Chia sẻ thông tin thực tiễn, ông Nguyễn Lý Trường An, Phó Giám đốc Công ty TNHH Vận chuyển Thương mại Biển Xanh cho biết, trong xu hướng gia tăng thương mại giữa Việt Nam và Vương quốc Anh, cơ cấu hàng hóa đang dịch chuyển mạnh sang nhóm công nghiệp chế biến và công nghệ cao. Tiêu biểu, nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện ghi nhận mức tăng trưởng 49% trong quý I/2026. Trên cơ sở đà tăng trưởng năm 2025, dự báo tổng kim ngạch thương mại song phương năm 2026 có thể vượt mốc 10 tỷ USD; quy mô xuất khẩu của Việt Nam sang Vương quốc Anh có thể đạt khoảng 13,5 tỷ USD vào năm 2030 nếu duy trì tốc độ tăng trưởng 10% mỗi năm.
Theo ông Nguyễn Lý Trường An, mặc dù dung lượng thị trường Vương quốc Anh lớn, thị phần hàng hóa Việt Nam vẫn còn khiêm tốn so với tổng quy mô nhập khẩu của nước này. Mặt khác, năng lực xuất khẩu của Việt Nam vẫn phụ thuộc nhiều vào khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), chiếm 80,7% kim ngạch xuất khẩu cả nước trong 9 tháng đầu năm 2026. Đáng chú ý, khi thặng dư thương mại ngày càng lớn, mức độ kiểm soát từ thị trường Anh cũng sẽ chặt chẽ hơn.
“Trong giai đoạn 2027-2028, thị trường Vương quốc Anh sẽ chuyển trọng tâm từ yếu tố giá cả sang tuân thủ các tiêu chuẩn về phát thải, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng. Để giữ vững thị phần, doanh nghiệp cần thay đổi cách tiếp cận, từ thói quen chuẩn bị hồ sơ khi có đơn hàng sang chủ động chuẩn hóa từ sớm; đồng thời thực hiện kiểm nghiệm, đo lường phát thải, sử dụng bao bì có từ 30% nhựa tái chế trở lên và đầu tư kho dịch vụ logistics bên thứ ba”, ông Nguyễn Lý Trường An khuyến nghị.
Chia sẻ về xu hướng tiêu dùng tại Anh, ông Nguyễn Minh Khôi, Trưởng nhóm Công tác về Thương mại, Hiệp hội Doanh nghiệp Anh tại Việt Nam (BritCham Việt Nam) cho biết, trong giai đoạn 2025-2026, nhóm người có thu nhập cao, trên 75.000 bảng Anh/năm, duy trì mức độ chi tiêu tích cực. Trong khi đó, thế hệ trẻ (Gen Z và Alpha) có xu hướng tiêu dùng thận trọng. Đáng chú ý, 64,5% người tiêu dùng trên 50 tuổi tại Anh sẵn sàng chuyển sang sử dụng thương hiệu có mức giá cạnh tranh hơn thay vì tiếp tục lựa chọn thương hiệu yêu thích.
Người tiêu dùng Anh đánh giá chất lượng sản phẩm thông qua những bằng chứng cụ thể thay vì chỉ dựa vào thông điệp quảng bá. Trong đó, 50% chú trọng độ bền và tuổi thọ sản phẩm; 32% yêu cầu minh bạch về thành phần vật liệu; 30% căn cứ vào chứng nhận; 30% quan tâm đến nguồn gốc sản phẩm và 26% xem xét yếu tố bao bì tái chế. Trong hoạt động mua sắm trực tuyến, người tiêu dùng Anh bắt đầu hành trình tìm kiếm sản phẩm chủ yếu thông qua công cụ tìm kiếm, sàn thương mại điện tử và website thương hiệu. Bên cạnh đó, khoảng 1/4 người tiêu dùng được khảo sát đánh giá có khả năng sử dụng trợ lý mua sắm ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc chatbot.
Về điều kiện gia nhập chuỗi cung ứng, ông Nguyễn Minh Khôi nhấn mạnh, các nhà nhập khẩu Anh hiện đánh giá rủi ro trên toàn bộ lô hàng thay vì chỉ xem xét chất lượng mẫu thử. Để đáp ứng yêu cầu của nhà nhập khẩu, doanh nghiệp phải chứng minh được các năng lực cốt lõi, gồm: chất lượng sản phẩm ổn định; năng lực tuân thủ quy định; hồ sơ xuất xứ; năng lực vận hành đơn hàng tối thiểu (MOQ) và hệ thống dữ liệu số.
Các chuyên gia đề xuất, doanh nghiệp Việt Nam cần kết hợp đa kênh, giữa thương mại số với các nhà nhập khẩu bán buôn và nhà phân phối có hệ thống kho hàng. Quá trình thâm nhập thị trường cần được triển khai theo lộ trình, từ chuẩn hóa hồ sơ và tính toán giá cả, phân khúc, thẩm định đối tác, bán thử nghiệm và mở rộng có kiểm soát số lượng mã hàng. Qua đó, doanh nghiệp có thể duy trì thị phần vững chắc ở kênh bán hàng trực tiếp và các nền tảng trực tuyến.
