Lệnh báo động Gapho, mức báo động cao nhất dành cho cảnh sát có hiệu lực vào đầu ngày 4/4, yêu cầu tất cả các sĩ quan cảnh sát vào chế độ chờ khẩn cấp và chỉ huy sẵn sàng ra lệnh.
Cảnh sát Hàn Quốc lên kế hoạch triển khai khoảng 20.000 nhân sự từ 338 đơn vị trên toàn quốc. Trong đó, khoảng 14.000 người được bố trí ở thủ đô Seoul, đặc biệt là gần khu vực Gwanghwamun và dinh thự của tổng thống để tăng cường an ninh.
Theo đó, khoảng 7.000 cảnh sát đã được triển khai gần khu vực Tòa án Hiến pháp và xung quanh phường Jongno. Cảnh sát Hàn Quốc cũng đã điều động khoảng 2.000 nhân sự đến Hannam-dong (Seoul), nơi có dinh thự của Tổng thống, và khoảng 1.300 cảnh sát đến Yeouido, phía Nam Seoul.
Bên cạnh đó, nhiều xe cảnh sát đã được bố trí xung quanh khu vực bên ngoài Tòa án Hiến pháp để ngăn chặn các nhóm người biểu tình cố tình thâm nhập vào trong. Lực lượng này cũng triển khai các đơn vị hoạt động đặc biệt gần trụ sở tòa án. Ngoài ra, lực lượng bảo vệ cũng được bố trí để bảo đảm an ninh cho các thẩm phán của phiên tòa.
Theo kế hoạch, Tòa án Hiến pháp sẽ đưa ra phán quyết mang tính bước ngoặt vào lúc 11 giờ sáng ngày 4/4 để quyết định liệu Tổng thống Yoon có được phục chức hay chính thức bãi nhiệm do có liên quan đến việc ban bố lệnh thiết quân luật vào cuối năm ngoái.
Bản án được tòa thông báo sẽ khép lại câu chuyện kéo dài bốn tháng qua, bắt đầu bằng tuyên bố bất ngờ về thiết quân luật của Tổng thống Yoon và việc ông bị bắt rồi được thả sau đó, đồng thời gây ra thiệt hại đáng kể cho cấu trúc chính trị, kinh tế và xã hội của đất nước.
Vào giữa tháng 12/2024, ông Yoon đã bị Quốc hội do phe đối lập kiểm soát đồng ý luận tội với cáo buộc vi phạm Hiến pháp và luật pháp khi ban hành lệnh thiết quân luật.
Vụ án tập trung vào việc liệu ông có vi phạm pháp luật hay không khi thực hiện năm hành động chính: ban bố thiết quân luật, soạn thảo sắc lệnh thiết quân luật, triển khai quân đội đến Quốc hội, đột kích vào Ủy ban Bầu cử Quốc gia cũng như cáo buộc cố gắng bắt giữ các chính trị gia.
Nếu tòa án chấp nhận động thái luận tội, ông Yoon sẽ bị cách chức và Hàn Quốc sẽ phải tổ chức một cuộc bầu cử tổng thống bất thường trong vòng 60 ngày. Nếu động thái luận tội bị bác bỏ, ông Yoon sẽ được phục chức ngay lập tức.
Theo Hiến pháp Hàn Quốc, để tiến hành luận tội tổng thống, Tòa án Hiến pháp cần có sự chấp thuận của ít nhất 6 thẩm phán. Hiện nay, Tòa án Hiến pháp đang có 8 thẩm phán đương nhiệm.
Theo Yonhap, điều quan trọng không chỉ là việc ông Yoon có vi phạm pháp luật hay không mà còn là liệu hành vi vi phạm đó có đủ nghiêm trọng để tiến hành bãi nhiệm Tổng thống đương nhiệm.
Ông Yoon đã phủ nhận hành vi trái pháp luật của bản thân khi cho rằng việc ban hành lệnh thiết quân luật nhằm mục đích cảnh báo đảng đối lập chính về hành vi mà ông mô tả là lạm dụng quyền lập pháp.
Nhóm luật sư của ông Yoon cho biết ông sẽ không có mặt tại phiên tòa để nghe phán quyết vì những cân nhắc về vấn đề an ninh.
Đến nay, 38 ngày là khoảng thời gian dài nhất mà Tòa án Hiến pháp Hàn Quốc từng sử dụng để đưa ra phán quyết cuối cùng về luận tội tổng thống sau phiên xét xử cuối cùng. Trong các vụ án trước đây của cựu Tổng thống Roh Moo Hyun và Park Geun Hye, Tòa án Hiến pháp chỉ phải mất lần lượt 14 ngày và 11 ngày.
Ngoài phiên tòa luận tội, Tổng thống Yoon còn phải đối mặt với một phiên tòa khác tại tòa hình sự với cáo buộc kích động nổi loạn thông qua nỗ lực thiết quân luật của mình.
Ông từng bị các nhà điều tra bắt giữ vào tháng 1 và bị giam giữ tại một trung tâm giam giữ cho đến ngày 8/3 – thời điểm ông được thả sau phán quyết của tòa án rằng lệnh giam giữ ông là không hợp lệ.
