Anh Y Zol Êban (buôn Niêng 1, xã Ea Nuôi, huyện Buôn Đôn) cho biết, từ tháng 2/2020 đến nay, tại địa phương không có mưa, gia đình có một giếng đào nhưng đã bị khô cạn từ hai tháng trước. Để có nguồn nước phục vụ sinh hoạt của gia đình, hàng ngày anh phải dùng máy cày chở thùng, can nhựa để đi xin nước của những nhà có giếng khoan.
Theo ông Y Kim Êban, Buôn trưởng buôn Niêng 1, xã Ea Nuôi, các năm trước vào mùa khô ở Tây Nguyên cũng xảy ra tình trạng thiếu nước sinh hoạt nhưng năm nay hạn hán kéo dài và nắng nóng cũng khắc nghiệt hơn, các giếng khoan hầu như đều bị cạn nước. Người dân trong buôn phải động viên nhau chia sẻ nguồn nước để giúp đỡ những gia đình thiếu nước cùng nhau vượt qua mùa khô năm nay.
Ông Lê Văn Quyết, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ea Nuôi, cho biết: Toàn xã hiện có gần 1.300 hộ, trong đó có hơn 50% hộ thiếu nước sinh hoạt, nhiều gia đình phải mua nước bình loại 50 lít để nấu ăn, còn nước để sinh hoạt, tắm giặt phải xin ở những hộ có giếng khoan. Trước tình trạng hạn hán kéo dài và khả năng còn ảnh hưởng đến nhiều hộ dân, chính quyền địa phương đã đề nghị Ủy ban nhân dân huyện Buôn Đôn cấp kinh phí khoan 3 giếng nước tập trung tại 3 buôn gặp khó khăn về nước sinh hoạt để “giải khát” tạm thời nguồn nước sinh hoạt cho người dân.
Theo thống kê của Sở nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk, hiện nguồn nước từ các sông, suối và nước ngầm đang duy trì ở mức thấp hơn so với trung bình cùng kỳ nhiều năm trước; lượng dòng chảy mặt thiếu hụt khoảng 50 - 70% so với trung bình nhiều năm. Nhiều suối nhỏ trên địa bàn tỉnh bị cạn kiệt; mực nước ngầm các tháng đầu năm 2020 nhìn chung thấp hơn so với cùng kỳ năm 2019, một số vùng giảm rất sâu. Toàn tỉnh có tất cả 782 công trình thủy lợi, mực nước các hồ chứa chủ yếu duy trì ở mức thấp; hầu hết hồ chứa nhỏ cạn kiệt, trong đó có 96 hồ cạn khô hoàn toàn, đa số các hồ chứa vừa và lớn còn khoảng từ 30 - 50% dung tích thiết kế, nhiều đập dâng, trạm bơm không đảm bảo năng lực thiết kế do lượng dòng chảy giảm.
Để hạn chế ảnh hưởng của hạn hán đến đời sống sinh hoạt của người dân, tỉnh Đắk Lắk đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác quản lý, điều tiết nguồn nước hợp lý, tuyên truyền mọi người dân nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước, sử dụng nước tiết kiệm; cấp nước chống hạn theo thứ tự ưu tiên: nước sinh hoạt, nước uống cho vật nuôi, nước tưới cho cây trồng có giá trị cao.
Bên cạnh đó, chính quyền các địa phương trong tỉnh cùng các cơ quan chức năng đã khuyến khích các hộ dân trong vùng thiếu nước sinh hoạt chủ động chia sẻ nguồn nước cho nhau. Huyện biên giới Ea Súp đã khoan sâu các giếng bị cạn kiệt để khai thác nước ngầm phục vụ sinh hoạt. Các địa phương được hướng dẫn nạo vét, sửa chữa hệ thống kênh mương, đảm bảo dẫn nước hiệu quả; đắp đập tạm trên suối, trên các trục kênh tiêu để giữ nước; lắp đặt các trạm bơm dã chiến để khai thác nước sông, suối và dung tích chết của hồ chứa; khoan giếng để khai thác nước ngầm; bơm chuyển hoặc xả nước từ những công trình dư nước, hỗ trợ cho công trình vùng hạ du không đủ nước.
