Theo truyền thông Anh ngày 5/11, Giám đốc điều hành SpaceX và Tesla đã đóng góp ít nhất 446 triệu USD cho các siêu ủy ban hành động chính trị (PAC) và tổ chức liên kết với đảng Cộng hòa trong mùa bầu cử, đặc biệt nhắm vào một số cuộc đua Thượng viện then chốt nhằm giúp chính quyền Tổng thống Trump duy trì quyền kiểm soát Quốc hội. Ông vượt xa mức chi gần 290 triệu USD của chính mình trong năm 2024. Tuy nhiên, khi đảng Dân chủ giành chiến thắng trên khắp cả nước trong đêm 3/11, rõ ràng ông Musk gần như không thu được kết quả tương xứng với hàng trăm triệu USD đã bỏ ra.
Các ứng cử viên đảng Dân chủ giành chiến thắng trong cả 5 cuộc đua vào Thượng viện mà ủy ban hành động chính trị America PAC của ông Musk chi nhiều tiền nhất để hậu thuẫn các ứng cử viên Cộng hòa. Tại Texas, nơi đặt phần lớn đế chế kinh doanh của ông Musk và cũng là địa bàn ông tập trung phần lớn nỗ lực chính trị, đảng Cộng hòa thất bại trong cuộc đua vào Thượng viện và chức thống đốc bang, đồng thời được dự báo sẽ mất quyền kiểm soát Hạ viện bang.
Sau nhiều tháng liên tục đăng tải những thông điệp công kích đảng Dân chủ trên nền tảng X, ông Musk gần như im lặng bất thường trong đêm bầu cử. Tỷ phú này chỉ đăng một thông điệp mang tính đùa vui: “Các trung tâm dữ liệu trong không gian có vẻ khá hấp dẫn vào lúc này”, nhưng nhìn chung không đưa ra nhiều bình luận về kết quả bầu cử, dù là một trong những nhà tài trợ lớn nhất cho đảng Cộng hòa.
Tuy nhiên, những tổn thất của ông Musk sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ không chỉ dừng lại ở khoản tiền khổng lồ đổ vào các chiến dịch thất bại. Kết quả này có thể chấm dứt một giai đoạn mà các doanh nghiệp của ông được hưởng lợi từ môi trường quản lý tương đối lỏng lẻo và quan hệ thuận lợi với chính quyền các bang. Người giàu nhất thế giới này sắp phải đối mặt với một Hạ viện, Thượng viện và chính quyền bang Texas có sự hiện diện của đông đảo thành viên đảng Dân chủ. Đây vốn là những người đã cam kết tăng cường giám sát lĩnh vực công nghệ và đặc biệt chú ý đến hoạt động kinh doanh của ông.
Tổng cộng, tiền tài trợ chính trị của ông Musk trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ được rót vào ít nhất 8 siêu PAC có liên hệ với đảng Cộng hòa, nhằm tác động đến các cuộc đua trên khắp nước Mỹ. Khoản đóng góp lớn nhất (ít nhất 216 triệu USD) được chuyển vào America PAC do chính ông thành lập. Ngoài ra, ông còn đóng góp 168 triệu USD cho Senate Leadership Fund (Quỹ Lãnh đạo Thượng viện), tổ chức hậu thuẫn một loạt ứng cử viên, trong đó có ứng cử viên đảng Cộng hòa tại Texas Ken Paxton.
Trong số các hoạt động vận động chính trị của ông Musk tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, cuộc đua vào Thượng viện tại Texas giữa ông Paxton và ứng cử viên đảng Dân chủ James Talarico là nơi ông tập trung nhiều tiền bạc và công sức nhất. Riêng America PAC đã chi ít nhất 28 triệu USD cho các quảng cáo và thông điệp công kích ông Talarico. Trên nền tảng mạng xã hội X của mình, ông Musk cũng nhiều lần đăng tải những lời chỉ trích ứng cử viên này.
Sau khi ông Talarico giành chiến thắng với cách biệt lớn trong đêm 3/11, thượng nghị sĩ đắc cử thuộc đảng Dân chủ đã nhắc đến ông Musk trong bài phát biểu mừng chiến thắng. Ông Talarico tuyên bố: “Chúng ta vừa chứng minh rằng toàn bộ tiền bạc trên thế giới cũng không thể thắng được người dân Texas. Chúng ta vừa gửi thông điệp tới mọi nhà tài trợ tỷ phú, thậm chí cả những nhà tài trợ nghìn tỷ phú”.
Các cuộc đua vào Thượng viện tại Michigan, Maine, Ohio và Iowa cũng chứng kiến chiến thắng của các ứng cử viên đảng Dân chủ, bất chấp việc America PAC đã chi hàng chục triệu USD để hậu thuẫn các chiến dịch tranh cử của đảng Cộng hòa. Nguồn tiền của tổ chức này chủ yếu được sử dụng cho các quảng cáo công kích, tập trung vào vấn đề quyền của người chuyển giới hoặc cáo buộc đường lối của các ứng cử viên đảng Dân chủ.
Dù khoản chi tiêu của ông Musk không mang lại kết quả như mong muốn, nhưng điều đó không có nghĩa là số tiền này không tạo ra tác động. Các khoản chi của ông Musk và những siêu PAC đã góp phần biến một số cuộc đua thành những chiến dịch tranh cử tốn kém nhất trong lịch sử nước Mỹ, đồng thời có thể thiết lập tiền lệ mới về quy mô chi tiêu trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2028. Kết quả này cũng có thể thúc đẩy nhiều tháng phân tích về giới hạn tác động của tiền bạc đối với chính trị.
Các doanh nghiệp của tỷ phú Musk đã hưởng lợi đáng kể từ những hợp đồng có giá trị lớn với chính quyền Tổng thống Donald Trump, cũng như cách tiếp cận mang tính tương đối ít can thiệp của ông Trump đối với hoạt động quản lý trí tuệ nhân tạo (AI). Tại Texas, cơ quan lập pháp bang và Thống đốc Greg Abbott đã tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động kinh doanh của ông Musk, đồng thời thông qua các đạo luật có sự vận động ủng hộ của các nhà vận động hành lang đại diện cho tỷ phú này.
Bà Gina Hinojosa, Thống đốc đắc cử thuộc đảng Dân chủ tại Texas, nhiều khả năng sẽ có cách tiếp cận thận trọng và cứng rắn hơn đối với ông Musk cùng các doanh nghiệp của ông. Bà từng kêu gọi tạm dừng xây dựng các trung tâm dữ liệu và trong những tháng gần đây đã theo đuổi một vụ kiện pháp lý nhằm tiếp cận các thư điện tử trao đổi giữa văn phòng Thống đốc Abbott và ông Musk.
Trong khi đó, các nghị sĩ đảng Dân chủ tại Hạ viện đã kêu gọi mở các cuộc điều tra về hoạt động của ông Musk trong thời gian ông đứng đầu Ban Hiệu quả Chính phủ (DOGE) hồi năm ngoái, đồng thời cam kết tăng cường giám sát các khoản ngân sách liên bang dành cho những công ty của tỷ phú này.
