Theo truyền thông Nga, từ tháng 7, ông Elon Musk đã âm thầm chi hơn 400 triệu USD cho các tổ chức của đảng Cộng hòa, trở thành nhà tài trợ lớn nhất trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu tiền bạc có thể quyết định kết quả cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hay không.
Khoản tiền khổng lồ này cho thấy thay đổi trong lập trường của ông Musk so với tháng 5/2025, khi ông đang vướng vào cuộc đấu khẩu chính trị với Tổng thống Mỹ Donald Trump và phàn nàn rằng: “Về chi tiêu chính trị, trong tương lai tôi sẽ giảm đáng kể”.
Các khoản quyên góp được đưa ra vào thời điểm then chốt đối với đảng Cộng hòa, vốn đang gặp khó khăn trong các cuộc thăm dò mức độ ủng hộ giữa bối cảnh kinh tế trì trệ, mâu thuẫn nội bộ và cuộc chiến với Iran liên tục tái diễn rồi tạm lắng. Nguy cơ sa lầy vào cuộc xung đột này đang khiến những người ủng hộ phong trào MAGA (Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại) tức giận.
Dù vậy, nguồn tiền dồi dào đang giúp đảng Cộng hòa chi trả cho các chiến dịch quảng cáo tốn kém vào giai đoạn cuối trước bầu cử. Đảng này hiện kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện trong Quốc hội Mỹ khóa 119. Trong khi đó, đảng Dân chủ không có tỷ phú nào đứng về phía mình với tiềm lực tài chính có thể sánh ngang với ông Musk.
Khoản tài trợ lớn nhất của ông Musk được trao cho Quỹ Lãnh đạo Thượng viện - siêu ủy ban hành động chính trị chủ chốt hỗ trợ các ứng cử viên Thượng viện của đảng Cộng hòa. Trong mùa hè, ông Musk đã hào phóng rót gần 200 triệu USD cho tổ chức này, lập kỷ lục về số tiền một nhà tài trợ đóng góp trong một quý và vượt tổng số tiền mà tổ chức tương ứng của đảng Dân chủ huy động được từ mọi nguồn trong cùng quý.
Trong cùng thời gian, America PAC, ủy ban hành động chính trị do ông Musk thành lập năm 2024, nhận được khoảng 75 triệu USD từ ông. Tổng số tiền mà ông Musk đóng góp cho các ủy ban chính trị cấp liên bang trong chu kỳ bầu cử 2025-2026 hiện vào khoảng 400 triệu USD, trong đó có 90 triệu USD được trao trước tháng 7. Trước đó, ông Musk đã đóng góp khoảng 290 triệu USD trong chu kỳ bầu cử 2023-2024.
America PAC dành phần lớn ngân sách cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ để vận động trực tiếp từng nhà và triển khai các hoạt động thực địa với cường độ cao. Các quan chức của ủy ban cho biết gần 3.000 nhân viên vận động được trả lương đã hoạt động trên khắp nước Mỹ trong tháng trước, gõ cửa 6,5 triệu hộ gia đình tại 7 bang có cuộc đua vào Thượng viện sít sao và gần 34 cuộc đua vào Hạ viện. Chiến dịch tập trung vào việc đăng ký cử tri có quan điểm bảo thủ và vận động họ đi bỏ phiếu, đặc biệt là những người ít khi tham gia bầu cử. Đây là nhiệm vụ khó khăn hơn trong một năm bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Thông điệp của America PAC tập trung vào chủ nghĩa xã hội và chính sách liên quan đến người chuyển giới, vốn là những chủ đề gây tranh cãi gay gắt với các đối thủ thuộc đảng Dân chủ. Các nhân viên vận động đang nhấn mạnh mối liên hệ giữa những ứng cử viên Dân chủ với Thị trưởng New York Zohran Mamdani và Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez, hai nhân vật gây nhiều tranh cãi và đều là thành viên tổ chức Những người Xã hội Dân chủ Mỹ (DSA).
Người phát ngôn America PAC Andrew Romeo nói với các phóng viên trong một cuộc phỏng vấn gần đây: “Những khoản đầu tư lớn này đã giúp bộ máy của đảng Cộng hòa truyền tải thông điệp của mình, qua đó tạo cơ hội để đảng này vượt qua những tiền lệ lịch sử và giành chiến thắng”.
Trong các đợt chi tiêu lớn khác từ tháng 7 đến tháng 9, ông Musk đã đóng góp 20 triệu USD cho Quỹ Lãnh đạo Quốc hội, 10 triệu USD cho Hiệp hội Thống đốc Cộng hòa và 2 triệu USD cho Hiệp hội Tổng chưởng lý Cộng hòa.
Trong khi đó, Texas, bang chiếm hơn 1/3 tổng chi tiêu được công bố của America PAC, đã nhận được nhiều tiền của ông Musk hơn bất kỳ bang nào khác. Ông đã đóng góp 10 triệu USD cho uỷ ban hành động chính trị Lone Star Liberty (Tự do Ngôi sao Cô đơn), tổ chức ủng hộ Ken Paxton, ứng cử viên Thượng viện của đảng Cộng hòa, vào thời điểm đảng Dân chủ đang chi tiêu vượt xa ông Paxton trong chiến dịch tranh cử.
Đảng Cộng hòa, đặc biệt là ông Trump, mang ơn rất nhiều tỷ phú giàu nhất thế giới, người đầu tiên đạt khối tài sản 1.000 tỷ USD. Ông Musk đã ủng hộ ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 và trở thành một trong những nhà tài trợ chính trị lớn nhất của ông, đã chi hàng trăm triệu USD để hậu thuẫn ông Trump cùng các ứng cử viên Cộng hòa khác. Đáp lại, ông Trump giao cho ông Musk phụ trách Ban Hiệu quả Chính phủ (DOGE), có nhiệm vụ cắt giảm chi tiêu liên bang.
Mối quan hệ tưởng chừng không thể rạn nứt giữa ông Trump và tỷ phú Musk đã đổ vỡ sau khi Tổng thống Mỹ thúc đẩy thông qua một đạo luật mà ông Musk gọi là “thảm họa ghê tởm”, “chế độ nô lệ vì nợ nần” và “hành động tự sát chính trị”. Mâu thuẫn giữa hai người nghiêm trọng đến mức ông Musk quyết định thành lập đảng Nước Mỹ (America Party) nhằm thách thức hệ thống chính trị lưỡng đảng.
Hiện nay, ngoài việc rót những khoản tiền khổng lồ vào các quỹ tranh cử của đảng Cộng hòa, ông Musk vẫn đứng ngoài tiến trình chính trị để dành nhiều thời gian hơn cho các hoạt động kinh doanh. Tham vọng xây dựng một đảng thứ ba của ông cũng đang tạm gác lại, do ông chưa nộp hồ sơ đăng ký chính thức lên Ủy ban Bầu cử Liên bang để thành lập hợp pháp đảng Nước Mỹ.
Trong lúc này, ông Musk sẽ phải chờ xem liệu nguồn tài chính khổng lồ của mình có tạo ra khác biệt trong một trong những cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ có ý nghĩa bước ngoặt nhất trong lịch sử hay không.
