Chặng đường gần 6 thập kỷ xây dựng, chiến đấu, chiến thắng, trưởng thành đã qua để lại cho Hải quân nhân dân Việt Nam nhiều bài học có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc để xây dựng lực lượng Hải quân Việt Nam trong thời kỳ mới, sẵn sàng chiến đấu bảo vệ biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Nâng cao sức mạnh chiến đấu
Quy luật của chiến tranh là mạnh được, yếu thua. Lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin cũng đã chỉ ra rằng: Khi quần chúng đã được thấm nhuần sâu sắc về mục tiêu, lý tưởng cách mạng thì sức mạnh chính trị tinh thần của quần chúng sẽ biến thành sức mạnh vật chất to lớn để chiến thắng kẻ thù. Nhận thức đầy đủ tính quy luật này, Hải quân nhân dân Việt Nam đã tiến hành nhiều biện pháp để xây dựng Quân chủng vững mạnh về chính trị, có ý chí quyết tâm “dám đánh, biết đánh và quyết đánh thắng”, nêu cao sức mạnh chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì chủ quyền biển, đảo. Hiện nay, trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo, Hải quân nhân dân Việt Nam phải khắc sâu bài học từ thực tiễn lịch sử, tiếp tục làm tốt công tác xây dựng nhân tố chính trị tinh thần cho bộ đội (nhất là ý chí quyết tâm dám đánh, biết đánh, quyết đánh và niềm tin chiến thắng chiến tranh công nghệ cao); khắc phục khó khăn, đổi mới, sáng tạo, không ngừng học tập, rèn luyện vươn lên làm chủ khoa học công nghệ, xây dựng Quân chủng chính quy, hiện đại, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
 Chiến sĩ Lữ đoàn 170 huấn luyện sẵn sàng chiến đấu. Ảnh: Trọng Đức - TTXVN |
Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển là bài học xuất phát từ đường lối chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là cơ sở rất quan trọng để Hải quân nhân dân Việt Nam cùng quân dân cả nước hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ miền Bắc, cùng miền Nam đánh thắng Mỹ - ngụy, giành độc lập trước đây cũng như bảo vệ toàn vẹn chủ quyền biển, đảo hiện nay. Trong khi củng cố và tăng cường thế trận quốc phòng toàn dân trên biển, phải tập trung xây dựng Hải quân “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, có tổ chức, biên chế phù hợp, bảo đảm tinh, gọn, mạnh, đồng bộ cả về con người và vũ khí trang bị. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy: phải gắn chặt giữa xây dựng với chiến đấu, xây dựng tốt để chiến đấu tốt, chiến đấu tốt để xây dựng tốt; gắn xây dựng lực lượng chính quy, hiện đại với giữ vững và tăng cường bản chất cách mạng; bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu chiến lược lâu dài với mục tiêu cấp bách trước mắt; gắn xây dựng cơ cấu thành phần lực lượng chiến đấu (các binh chủng) với xây dựng đội ngũ cán bộ và đẩy mạnh công tác huấn luyện, đào tạo; kết hợp tăng cường vũ khí trang bị mới với quản lý, khai thác, khôi phục, cải tiến vũ khí trang bị phù hợp với cách đánh của ta...
Trong giai đoạn hiện nay, tình hình biển đảo có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường. Để chủ động giành thắng lợi, Hải quân cần tiếp tục phát huy sức mạnh tổng hợp của các lực lượng, dựa trên nền tảng thế trận quốc phòng toàn dân trên biển để tiến hành đấu tranh, bảo vệ thắng lợi chủ quyền biển, đảo.
Một trong những yếu tố cơ bản nhất để giành thắng lợi trong chiến đấu là phải nêu cao cảnh giác, đánh giá đúng tình hình địch, ta, chiến trường, làm cơ sở để xây dựng phương án tác chiến và hạ quyết tâm chiến đấu chính xác. Trong hai cuộc chống chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ, Quân chủng Hải quân đã thường xuyên nắm chắc âm mưu, thủ đoạn, quy luật hoạt động của hải quân, không quân Mỹ - ngụy, nhờ đó đã chủ động xây dựng kế hoạch phòng tránh và tìm ra cách đánh hiệu quả, đánh bại các đợt tập kích, phong tỏa của địch. Tuy nhiên, cũng có những lúc ta còn mất cảnh giác, nắm địch, nắm chiến trường chưa chắc, dẫn đến bị bất ngờ, thiệt hại về người và vật chất. Ngày nay, trước những diễn biến mau lẹ, phức tạp, khó lường của tình hình trên biển, đặc biệt là âm mưu độc chiếm Biển Đông của nước ngoài, Quân chủng càng phải đề cao cảnh giác sẵn sàng chiến đấu, không để bị động, bất ngờ, đồng thời đẩy mạnh huấn luyện, nhất là huấn luyện làm chủ vũ khí trang bị mới và luyện tập các phương án tác chiến, sẵn sàng đối phó thắng lợi với mọi tình huống, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.
Trong thực hiện bất cứ nhiệm vụ quân sự nào, công tác bảo đảm hậu cần, kỹ thuật luôn giữ vai trò rất quan trọng. Đối với Quân chủng Hải quân - một quân chủng kỹ thuật, chiến đấu, phạm vi hoạt động rộng, có nhiều lực lượng hoạt động liên tục trong thời gian dài, độc lập, xa căn cứ, thì việc bảo đảm hậu cần, kỹ thuật càng có ý nghĩa quan trọng. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc vừa qua, Quân chủng luôn chú trọng xây dựng các căn cứ, cơ sở bảo đảm hậu cần, kỹ thuật; tổ chức bảo đảm đầy đủ các loại vật chất hậu cần và tình trạng kỹ thuật cho phương tiện, vũ khí trang bị tham gia chiến đấu giành thắng lợi.
Trong tình hình hiện nay, Quân chủng phải tích cực nghiên cứu, tổng kết, vận dụng kinh nghiệm bảo đảm hậu cần, kỹ thuật trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước bảo vệ Tổ quốc vừa qua phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn cách mạng mới. Tập trung xây dựng các cơ sở bảo đảm hậu cần, kỹ thuật đồng bộ, hiện đại và các phương thức bảo đảm mới theo kịp sự phát triển các lực lượng mới, hiện đại (tàu ngầm, không quân...), đáp ứng yêu cầu tác chiến nhanh, hiện đại, tác chiến liên hợp trên các môi trường không - bộ - biển - ngầm.
Tranh thủ giúp đỡ của bạn bè quốc tế
Với quan điểm tự lực, tự cường, dựa vào sức mình là chính, đồng thời tranh thủ sự giúp đỡ của các nước bè bạn quốc tế, ta đã từng bước xây dựng Hải quân từ không đến có, từ nhỏ đến lớn, từ lạc hậu tiến dần lên chính quy, hiện đại, vừa chiến đấu, vừa xây dựng, trưởng thành nhanh chóng, trở thành một quân chủng có nhiều thành phần lực lượng phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu. Thực tiễn lịch sử cho thấy, trong điều kiện tiềm lực kinh tế, quân sự của ta còn hạn chế, những năm 1955 - 1975, nhờ có sự giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa, chúng ta đã tổ chức được các đơn vị tàu tuần tiễu, phóng lôi, săn ngầm làm lực lượng tiến công chủ yếu trên biển và các đại đội pháo bờ để bảo vệ các mục tiêu ven biển. Từ khi đất nước thống nhất đến nay, Hải quân vẫn duy trì và mở rộng hợp tác với hải quân các nước trong khu vực và trên thế giới để trao đổi, học tập kinh nghiệm, đào tạo cán bộ, tiếp nhận vũ khí trang bị, chuyển giao công nghệ, cùng nhau xây dựng vùng biển hòa bình, ổn định. Song song với tranh thủ tối đa ngoại lực, Hải quân vẫn kiên trì đường lối độc lập, tự chủ của Đảng, Nhà nước, không bị phụ thuộc hoàn toàn vào bạn, chủ động nghiên cứu, xây dựng lực lượng từng bước làm chủ công nghệ, nghiên cứu, sản xuất các loại phương tiện, vũ khí trang bị đáp ứng yêu cầu tác chiến trên chiến trường sông, biển của Việt Nam.
Hải quân nhân dân Việt Nam là quân chủng anh hùng của quân đội anh hùng, với một bề dày truyền thống rất vẻ vang. Trong gần 6 thập kỷ xây dựng, chiến đấu, trưởng thành dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ, mà thường xuyên và trực tiếp là Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Hải quân nhân dân Việt Nam đã đoàn kết, khắc phục mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh, lập nhiều chiến công xuất sắc, xây đắp nên truyền thống “Chiến đấu anh dũng; mưu trí, sáng tạo, làm chủ vùng biển, quyết chiến quyết thắng”. Truyền thống và những bài học rút ra từ thực tiễn lịch sử là nền tảng vững chắc để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Hải quân hôm nay phát huy lên một tầm cao mới trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc.
Đô đốc Nguyễn Văn Hiến
