Trong tổng nhu cầu khoảng 20.000 căn nhà, nhóm công nhân, người lao động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế có nhu cầu lớn nhất. Qua khảo sát, khoảng 47.822 lao động có nhu cầu về nhà ở cho thuê, với nhu cầu thực ước tính khoảng 15.000 căn hộ. Đối với các hộ dân thuộc diện di dời tại 177 chung cư cũ nguy hiểm là khoảng hơn 9.000 hộ; khoảng 4.300 hộ không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội được ước tính có nhu cầu thuê. Học sinh, sinh viên có nhu cầu thuê khoảng 500 căn hộ thuộc các dự án; cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu thuê khoảng 200 trường hợp.
Đáp ứng nhu cầu nhà ở cho thuê, thành phố Hải Phòng đã đặt chỉ tiêu phát triển khoảng 15.000 căn theo dự án giai đoạn 2026-2030. Khoảng 5.000 căn còn thiếu, thành phố khuyến khích, hỗ trợ gia đình, cá nhân nâng cấp, xây dựng nhà ở cho thuê đạt chuẩn.
Theo đó, dự kiến, năm 2026 sẽ phát triển 1.000 căn; năm 2027 là 3.000 căn; năm 2028 là 3.000 căn; năm 2029 là 3.000 căn và năm 2030 là 5.000 căn.
Để hoàn thành mục tiêu phát triển nhà ở cho thuê, thành phố dự kiến xây dựng nhà lưu trú công nhân khoảng 6.724 căn; các dự án nhà ở xã hội đang triển khai khoảng 2.664 căn; dự án nhà ở xã hội mới khoảng 1.108 căn; cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ khoảng 905 căn; dự án đầu tư công khoảng 800 căn và Quỹ nhà ở địa phương mua căn hộ nhà ở xã hội để cho thuê khoảng 4.839 căn.
Trong đó, Hải Phòng xác định phát triển nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu gồm tập trung hoàn thành 3.924 căn hộ tại các dự án nhà lưu trú cho công nhân, chuyên gia thuộc Khu chức năng dịch vụ - Khu công nghiệp Đại An mở rộng và nhà lưu trú công nhân tại Khu công nghiệp An Phát I; đồng thời định hướng phát triển thêm khoảng 2.800 căn hộ trong giai đoạn 2026-2030.
Đối với các dự án nhà ở xã hội đã có quỹ căn cho thuê, thành phố tập trung hoàn thành 2.664 căn trong giai đoạn 2026-2030, định hướng khoảng 10-20% căn hộ dành cho thuê tại các dự án mới. Đối với nhà ở thương mại, thành phố khuyến khích chủ đầu tư lựa chọn một phần quỹ căn hộ để cho thuê, ưu tiên vị trí gần khu công nghiệp, khu kinh tế, trung tâm đô thị và các đầu mối giao thông.
Cùng với đó, Hải Phòng cũng đặt giải pháp giảm giá thuê thông qua giảm chi phí đầu vào, ưu tiên quỹ đất sạch, quỹ đất đã có hạ tầng, quỹ đất phát triển nhà ở xã hội và quỹ đất công sử dụng chưa hiệu quả; đồng thời hướng dẫn các chủ thể đầu tư tiếp cận các chương trình tín dụng ưu đãi theo quy định.
Đến năm 2030, Hải Phòng hướng tới hình thành hệ thống nhà ở cho thuê đa dạng về loại hình, đủ về quy mô, hợp lý về phân bố, ưu tiên khu vực lân cận khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu kinh tế và các đầu mối giao thông công cộng; bảo đảm chỗ ở ổn định cho người lao động và các nhóm đối tượng chính sách, từng bước giảm giá thuê phù hợp khả năng chi trả của người dân và phát huy vai trò của nguồn vốn nhà nước, Quỹ nhà ở địa phương trong tạo lập quỹ nhà cho thuê.
Từ năm 2021 đến nay, toàn thành phố đã, đang và sắp triển khai 67 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô khoảng 85.002 căn. Số căn dự kiến hoàn thành giai đoạn 2021-2030 là 60.359 căn, bằng 122% chỉ tiêu Chính phủ giao là 49.400 căn. Trong số này, 13 dự án có quỹ căn cho thuê với khoảng 3.602 căn; 747 căn đã hoàn thành, đủ điều kiện đưa vào sử dụng, trong đó 605 căn đang được thuê ổn định, đạt tỷ lệ 81,31%. Giá thuê khoảng 59.000-105.000 đồng/m2/tháng.
Đối với nhà lưu trú công nhân, khu vực phía Đông thành phố đã đưa vào sử dụng 2 dự án với 1.340 căn hộ, đáp ứng khoảng 4.800 người; khu vực phía Tây đang triển khai 2 dự án với khoảng 3.924 căn hộ, dự kiến hoàn thành trong quý IV/2027. Nhà ở cho thuê thuộc tài sản công và nhà ở công vụ hiện có 14.982 căn hộ, gồm 12 căn nhà ở công vụ tại số 75 Chu Văn An; 2.156 căn nhà ở sinh viên; 8.338 căn nhà ở thuộc tài sản công hình thành qua nhiều thời kỳ và 14 chung cư mới thuộc tài sản công với khoảng 4.476 căn hộ.
Theo lãnh đạo UBND thành phố Hải Phòng, hiện phần lớn nhu cầu chỗ ở của công nhân, người lao động được đáp ứng qua khoảng 9.700 nhà trọ do hộ gia đình, cá nhân tự đầu tư, chiếm bình quân khoảng 76% diện tích sàn nhà ở hàng năm. Tuy nhiên, một bộ phận nhà trọ chưa bảo đảm điều kiện về phòng cháy, chữa cháy, diện tích ở tối thiểu, vệ sinh môi trường, đăng ký kinh doanh và quản lý cư trú.
Bên cạnh đó, đối với việc đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cho thuê vẫn chưa thu hút được doanh nghiệp do chính sách ưu đãi đầu tư chưa đủ mạnh; giá thuê bị khống chế trần trong khi thời gian hoàn vốn kéo dài. Sau khi Luật Nhà ở năm 2023 có hiệu lực, quy định bắt buộc dành 20% để cho thuê, song chủ đầu tư có quyền quyết định hình thức bán, cho thuê hoặc cho thuê mua, nên số căn cho thuê hình thành mới phụ thuộc nhiều vào định hướng kinh doanh.
