Trong danh mục 187 dự án nhà ở xã hội đang được Hà Nội theo dõi, đến ngày 20/10 mới có 44 dự án khởi công, với quy mô khoảng 46.970 căn hộ.
Khoảng cách từ danh mục đến công trường
Cuối tháng 10/2026, khi kiểm điểm tiến độ phát triển nhà ở xã hội, Hà Nội có một danh mục dự án khá lớn nhưng số công trình đã khởi công còn hạn chế. Báo cáo của Sở Xây dựng tại cuộc họp do Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng chủ trì ngày 20/10 cho biết, 187 dự án đang được theo dõi, gồm 30 dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang, có tổng diện tích khoảng 709 ha, quy mô dự kiến 168.892 căn hộ và tổng mức đầu tư khoảng 365.623 tỷ đồng.
Trong danh mục này, 106 dự án đã hoàn thành quy hoạch chi tiết, 93 dự án hoàn thành giải phóng mặt bằng và 56 dự án được giao đất. Có 44 dự án được cấp giấy phép xây dựng hoặc thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi; số dự án đã khởi công cũng là 44, với khoảng 46.970 căn hộ. Quy mô căn hộ tại các dự án đã khởi công chiếm 27,8% tổng quy mô dự kiến của danh mục, không phải tỷ lệ nhà đã hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Số liệu trên phản ánh những bước tiến khác nhau trong quá trình chuẩn bị đầu tư. Một số dự án đã có quy hoạch nhưng còn chờ giải phóng mặt bằng; một số khác đã có đất song vẫn phải hoàn thiện hồ sơ trước khi thi công. Vì thế, cùng nằm trong danh mục theo dõi, thời điểm có thể khởi công của từng dự án không giống nhau.
Đối với nhóm 111 dự án thuộc diện theo dõi theo Chỉ thị số 16, Sở Xây dựng ghi nhận 73 dự án hoàn thành quy hoạch chi tiết, 56 dự án hoàn thành giải phóng mặt bằng, 26 dự án được giao đất và 13 dự án khởi công, quy mô khoảng 21.779 căn hộ. Đây là nhóm dự án nằm trong tổng danh mục của thành phố, không phải số lượng cộng thêm. So với báo cáo ngày 20/9, việc hoàn thiện thủ tục đã có chuyển biến, nhưng tiến độ khởi công vẫn là vấn đề cần tập trung giải quyết.
Áp lực càng rõ khi Chính phủ ban hành Nghị quyết số 303/NQ-CP ngày 30/9/2026, giao Hà Nội chỉ tiêu phát triển 84.000 căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê giai đoạn 2026–2030. Trong đó, 73.760 căn thuộc nhóm để bán, cho thuê mua và 10.240 căn dành cho thuê. Chỉ tiêu của cả giai đoạn đòi hỏi thành phố tính toán lại khả năng triển khai, thay vì chỉ căn cứ vào tổng số căn hộ dự kiến trên hồ sơ.
Vướng mắc về mặt bằng thể hiện khá rõ tại ô đất C14/NO1, phường Phúc Lợi. Ngày 8/10, khi chính quyền tổ chức thực hiện quyết định thu hồi đất, gia đình có liên quan đã phối hợp thu dọn tài sản, bàn giao mặt bằng sau thời gian dài còn tồn tại vướng mắc. Theo thông tin TTXVN ghi nhận, Phó Chủ tịch UBND phường Phúc Lợi Nguyễn Thế Tuấn cho biết địa phương dự kiến tiếp quản, bàn giao mặt bằng cho nhà đầu tư trong khoảng hai đến ba ngày để thực hiện các thủ tục tiếp theo.
Diễn biến tại Phúc Lợi là một bước tháo gỡ cụ thể, song dự án vẫn cần hoàn tất các điều kiện tiếp theo trước khi khởi công. Ở những khu đất có nhiều hộ dân liên quan, việc xác định nguồn gốc sử dụng đất, kiểm đếm tài sản và giải quyết phương án bồi thường có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thời điểm bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư.
Tại cuộc họp ngày 20/10, Sở Xây dựng xác định nhiệm vụ quý IV là đôn đốc khởi công các dự án đủ điều kiện, đồng thời làm rõ nguyên nhân chậm trễ ở từng khâu quy hoạch, giải phóng mặt bằng và đầu tư. Cách rà soát theo từng dự án cũng giúp phân biệt những công trình còn vướng thủ tục với các công trình đã đủ điều kiện nhưng chưa huy động được nguồn lực thi công.
Ưu tiên quỹ đất sạch, gỡ vướng từng dự án
Trong khi các sở, ngành kiểm điểm tiến độ, Thành ủy Hà Nội cũng yêu cầu điều chỉnh cách lựa chọn và sắp xếp thứ tự ưu tiên đầu tư. Thông báo số 816-TB/TU ngày 15/10, kết luận hội nghị Ban Thường vụ Thành ủy ngày 14/10, đặt việc phát triển nhà ở xã hội trong tổng thể quy hoạch và kế hoạch phát triển nhà ở, gắn với nhu cầu thực tế, hạ tầng và khả năng cân đối nguồn lực.
Hướng ưu tiên đầu tiên là khai thác quỹ đất đã được các chủ đầu tư khu đô thị, khu nhà ở bàn giao hoặc sẽ bàn giao cho thành phố để xây dựng nhà ở xã hội. Trong số đó, những khu đất đã giải phóng mặt bằng, có hạ tầng kỹ thuật đồng bộ và đủ điều kiện triển khai được ưu tiên trước. Việc tận dụng quỹ đất sẵn có giúp tập trung xử lý những công việc còn lại thay vì mở thêm dự án khi điều kiện thực hiện chưa rõ.
Thành phố cũng ưu tiên phát triển nhà ở xã hội trong các khu đô thị đa mục tiêu, gắn với chuẩn bị quỹ nhà tái định cư và các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Với những dự án tập trung mới ngoài hai nhóm này, yêu cầu đặt ra là phù hợp quy hoạch, nhu cầu và năng lực thực hiện; hạn chế tối đa dự án nhỏ lẻ, thiếu đồng bộ về hạ tầng.
Trong thời gian chờ ban hành kế hoạch phát triển nhà ở sửa đổi, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu tạm dừng xem xét, chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án nhà ở xã hội mới. Ngoại lệ gồm các dự án đã được Ban Thường vụ Thành ủy đồng ý chủ trương triển khai và các dự án thuộc hai nhóm ưu tiên đầu tiên. Những dự án đang thực hiện vẫn phải được rà soát, đôn đốc theo tiến độ và điều kiện cụ thể.
và đang nhận được nhiều sự quan tâm của người dân Thủ đô. Ảnh: Trung Nguyên/TTXVN.
Thời hạn hoàn thành điều chỉnh kế hoạch được ấn định trước ngày 30/11/2026. Cùng với danh mục dự án, cơ quan chuyên môn phải xác định quỹ đất, nguồn lực và lộ trình triển khai. Đây cũng là cơ sở để lựa chọn công trình cần ưu tiên giải quyết thủ tục trong thời gian còn lại của năm, tránh phân tán nguồn lực vào quá nhiều đầu việc cùng lúc.
Một yêu cầu khác được đặt ra tại cuộc họp ngày 20/10 là sự phối hợp giữa phát triển nhà ở xã hội với chuẩn bị nhà tái định cư cho các dự án trọng điểm. Sở Xây dựng dự báo nhu cầu tái định cư bằng căn hộ giai đoạn 2026–2030 khoảng 22.957 căn, trong khi quỹ nhà chuyển tiếp có thể cân đối chỉ khoảng 708 căn. Sở đề xuất sử dụng một phần nguồn nhà tại các dự án nhà ở xã hội để đáp ứng nhu cầu này; đây là phương án đang được xem xét, chưa phải số căn đã sẵn sàng bố trí.
Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu chủ động chuẩn bị quỹ nhà tái định cư trước khi giải phóng mặt bằng, bảo đảm nơi ở mới bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Tại cuộc họp, Chủ tịch thành phố cũng yêu cầu đẩy nhanh phát triển nhà ở xã hội, rà soát đồng bộ các chương trình nhà ở và tập trung giải quyết những vướng mắc ảnh hưởng đến tiến độ công trình.
Đối với Sở Xây dựng, nhiệm vụ trước mắt là cập nhật kế hoạch phát triển nhà ở xã hội, đôn đốc các dự án có thể khởi công trong quý IV và phối hợp các địa phương xử lý những trường hợp chậm hoàn thành mặt bằng. Các sở liên quan phải xác định rõ phần việc thuộc thẩm quyền của mình, tránh để hồ sơ kéo dài qua nhiều khâu mà không có thời hạn giải quyết cụ thể.
Cùng với việc tăng số công trình khởi công, cơ cấu sản phẩm cũng cần bám sát nhu cầu. Chỉ tiêu 10.240 căn nhà ở cho thuê trong giai đoạn 2026–2030 đặt ra yêu cầu lựa chọn dự án phù hợp với khả năng chi trả của người lao động và điều kiện quản lý, vận hành. Những căn hộ được ghi trong kế hoạch chỉ thực sự bổ sung nguồn cung khi dự án hoàn thành, đáp ứng điều kiện sử dụng và đến được với người có nhu cầu.
Đến cuối tháng 10/2026, Hà Nội đã xác định rõ hơn thứ tự ưu tiên về quỹ đất và những khâu cần đẩy nhanh ở từng nhóm dự án. Từ 187 dự án đang theo dõi đến mục tiêu 84.000 căn của giai đoạn mới vẫn còn một chặng đường dài. Tiến độ trong những tháng tiếp theo sẽ được thể hiện qua số dự án hoàn thành thủ tục, có mặt bằng và thực sự bước vào thi công, thay vì chỉ qua số lượng dự án trong danh mục./.
