Google muốn “dùng những lỗi lập trình để diệt trừ những lỗi có lợi”, nhưng lần này họ không nói đến việc lập trình. Công ty công nghệ khổng lồ đã nộp đơn xin phép Chính phủ Mỹ cho thả tới 32 triệu con muỗi đực vô sinh tại bang California và Florida trong khuôn khổ dự án mang tên Debug.
Theo thông báo trên Công báo Liên bang Mỹ, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đang xem xét đề xuất cho phép Google thả tối đa 16 triệu con muỗi mỗi năm trong vòng hai năm. Quyết định cuối cùng sẽ được đưa ra sau thời gian lấy ý kiến công chúng kết thúc vào ngày 5/6.
Muỗi – loài động vật nguy hiểm nhất thế giới – giết chết nhiều người hơn bất kỳ sinh vật nào khác trên thế giới mỗi năm bằng cách lây lan các bệnh nguy hiểm như sốt xuất huyết, virus West Nile, Zika, chikungunya và sốt rét.
Với dự án Debug đã ghi nhận những thành công thực tiễn, Google đang tận dụng chuyên môn công nghệ của mình để tạo ra một đội quân muỗi đực đã được triệt sản nhằm giảm số lượng côn trùng truyền bệnh.
"Đội quân" muỗi không hút máu
Muỗi đực không hút máu và không truyền bệnh cho con người. Một trong những phương pháp chính mà Google đang thử nghiệm liên quan đến việc nuôi muỗi đực với một loại vi khuẩn tự nhiên, gọi là Wolbachia, ngăn chúng sinh sản với muỗi cái hoang dã. Khi một con muỗi đực bị nhiễm bệnh giao phối với muỗi cái hoang dã, trứng của nó sẽ không nở.
Khi một con muỗi đực mang Wolbachia giao phối với muỗi cái hoang dã, trứng của muỗi cái sẽ không nở. Theo Google, điều này khiến số lượng muỗi giảm dần qua từng thế hệ.
Dự án khoa học của Google
Dù việc một công ty công nghệ nuôi muỗi có vẻ kỳ lạ, Alphabet - công ty mẹ của Google - từ lâu đã đầu tư vào nhiều dự án khoa học.
Chương trình Debug ban đầu được phát triển bởi Verily Health, một công ty nghiên cứu y tế và AI xuất thân từ phòng thí nghiệm Google X. Đầu năm nay, Google đã chính thức tiếp quản toàn bộ dự án này.
Theo một bài viết từ năm 2016, Debug bắt đầu nghiên cứu các giải pháp công nghệ để kiểm soát muỗi truyền bệnh từ khoảng một thập kỷ trước.
Google cho rằng những biện pháp truyền thống như phun thuốc trừ sâu ngày càng kém hiệu quả do muỗi phát triển khả năng kháng thuốc. Trong khi đó, việc loại bỏ hoàn toàn các điểm nước đọng - nơi muỗi sinh sản - là điều rất khó thực hiện.
Công nghệ AI được dùng để nuôi muỗi
Google hiện tập trung vào loài Aedes aegypti, thủ phạm chính lây truyền sốt xuất huyết, Zika, sốt vàng da và chikungunya.
Các kỹ sư của công ty sử dụng cảm biến, phân tích dữ liệu và hệ thống tự động để nuôi muỗi quy mô lớn.
Đáng chú ý, Google còn ứng dụng AI và công nghệ thị giác máy tính (computer vision) để phân biệt chính xác muỗi đực và muỗi cái, từ đó chỉ thả muỗi đực ra môi trường với số lượng và vị trí phù hợp.
Thành công bước đầu tại Singapore
Dự án Debug đã đạt được những kết quả đáng chú ý tại Singapore - trung tâm nghiên cứu và phát triển đầu tiên của chương trình ở nước ngoài.
Theo Google, dựa trên số liệu của Cơ quan Môi trường Quốc gia Singapore, việc thả hàng triệu con muỗi đực mang Wolbachia đã giúp giảm từ 80-90% quần thể muỗi Aedes aegypti tại các khu vực triển khai.
Sau 6-12 tháng, số ca mắc sốt xuất huyết tại những khu vực này cũng giảm hơn 70%. Google đã thông báo vào tháng 5 rằng họ sẽ mở rộng địa điểm tại Singapore.
Ông Linus Upson, người đứng đầu dự án Debug, cho biết thành công tại Singapore đã tạo động lực để chương trình tiếp tục mở rộng sang nhiều cộng đồng khác, đặc biệt tại châu Á - nơi chiếm khoảng 70% gánh nặng sốt xuất huyết toàn cầu.
Nếu được EPA phê duyệt, California và Florida sẽ trở thành những địa điểm tiếp theo thử nghiệm giải pháp chống dịch bằng "đội quân muỗi vô sinh" do Google phát triển.
“Khi chúng tôi lần đầu tiên ra mắt Debug tại Singapore, mục tiêu của chúng tôi là thúc đẩy việc sản xuất và thả muỗi thông qua công nghệ và đưa Debug đến nhiều cộng đồng hơn ở châu Á, nơi chiếm 70% gánh nặng sốt xuất huyết toàn cầu”, Linus Upson, người đứng đầu Debug, cho biết. “Thành công của chúng tôi tại Singapore mang lại cho chúng tôi sự tự tin để mở rộng”.
