Kênh RT của Liên bang Nga ngày 21/1 dẫn thông tin đằng tải trên tờ Globe and Mail hôm 20/1 cho biết quân đội Canada đã xây dựng một mô hình phản ứng đối với kịch bản giả định Mỹ xâm lược.
Theo Globe and Mail, thông tin nêu trên họ có được từ các quan chức quốc phòng cấp cao của nước này và phương thức mà quân đội Canada lựa chọn là tác chiến phi đối xứng, kiểu nổi dậy, lấy cảm hứng từ các chiến binh mujahideen (chiến binh Hồi giáo tham gia thánh chiến vì đức tin với lối đánh du kích) ở Afghanistan.
Globe and Mail cho hay quyết định trên xuất phát từ căng thẳng gia tăng trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), bị khuấy động bởi chiến dịch của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ tự trị Greenland của Đan Mạch và những phát biểu lặp đi lặp lại của ông rằng Canada nên trở thành một phần của Mỹ.
Theo Globe and Mail, các nhà hoạch định giả định xảy ra một cuộc tấn công từ phía Nam, dự kiến lực lượng Mỹ có thể kiểm soát các vị trí then chốt trên bộ và trên biển của Canada chỉ trong vòng hai ngày.
Không thể đẩy lùi một cuộc tấn công quy ước, quân đội Canada tiến hành chiến tranh kiểu nổi dậy, với các đơn vị nhỏ gồm lực lượng bất quy tắc hoặc dân thường có vũ trang tiến hành phá hoại, tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) và các đòn đánh nhanh rút gọn - những chiến thuật được mô phỏng theo hoạt động của các chiến binh mujahideen ở Afghanistan chống lại quân đội Liên Xô trong giai đoạn 1979-1989.
Đây được cho là lần đầu tiên trong một thế kỷ Lực lượng Vũ trang Canada mô phỏng kịch bản Mỹ tấn công nước này, quốc gia vốn là thành viên sáng lập NATO và là đối tác của Mỹ trong phòng thủ không phận lục địa.
Các quan chức nhấn mạnh rằng mô hình này chỉ là “một khuôn khổ khái niệm và lý thuyết, không phải kế hoạch quân sự” và khả năng Mỹ xâm lược được đánh giá là khó xảy ra, dù động thái về Greenland của Tổng thống Trump được cho là đã khiến các nhà hoạch định phải xem xét kịch bản đó.
Tổng thống Trump từ lâu đã tìm cách tiếp quản vùng lãnh thổ Bắc Cực tự trị của Đan Mạch, với lý do an ninh và nhu cầu đối phó với Liên bang Nga và Trung Quốc, nhưng cáo buộc mà cả Moskva và Bắc Kinh đều bác bỏ.
Những phát ngôn này đã làm gia tăng bất đồng với các đối tác NATO ở châu Âu, những nước bác bỏ mọi thay đổi về quy chế của Greenland và cảnh báo rằng động thái đó có thể đe dọa sự tồn tại của liên minh.
Tổng thống Trump tuyên bố áp thuế đối với tám quốc gia thành viên NATO ở châu Âu, bao gồm: Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan - những nước đã cử các lực lượng quân sự mang tính biểu tượng tới Greenland vào tuần trước.
Vào ngày 17/1, Tổng thống Trump tuyên bố trên nền tảng mạng xã hội Truth Social: “Bắt đầu từ ngày 1/2/2026, tất cả các quốc gia nêu trên (Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Vương quốc Anh, Hà Lan và Phần Lan), sẽ bị áp thuế 10% đối với bất kỳ và toàn bộ hàng hóa nào gửi tới Mỹ. Đến ngày 1/6/2026, mức thuế sẽ tăng lên 25%. Mức thuế này sẽ được áp dụng và phải thanh toán cho đến khi đạt được một Thỏa thuận về việc mua lại Hoàn toàn và Toàn bộ Greenland”.
Tiếp đó, vào hôm 18/1, Tổng thống Trump tuyên bố rằng Đan Mạch đã không thể làm gì để loại bỏ “mối đe dọa từ Liên bang Nga” đối với Greenland, đồng thời nói rằng: “Giờ đã đến lúc, và việc này sẽ được thực hiện!!!”.
Đối với Canada, Tổng thống Trump cũng nhiều lần gợi ý rằng Canada nên trở thành bang thứ 51 của Mỹ, cho rằng điều đó sẽ mang lại lợi ích cho người dân Canada.
Vào hôm 19/1, nhà lãnh đạo Mỹ đăng một hình ảnh do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, mô tả ông gặp các lãnh đạo châu Âu tại Phòng Bầu dục, kèm bản đồ treo cờ Mỹ trên Greenland, Canada, Cuba và Venezuela.
Canada đã loại trừ khả năng gia nhập Mỹ và khẳng định tương lai của Greenland là do Greenland và Đan Mạch quyết định.
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ở Davos (Thuỵ Sĩ) hôm 20/1, Thủ tướng Mark Carney kêu gọi các “cường quốc tầm trung” phối hợp hành động để răn đe các quốc gia sử dụng “sức mạnh cứng” - hàm ý Mỹ - và nói rằng: “Nếu chúng ta không có mặt trên bàn, thì chúng ta sẽ nằm trong thực đơn”.
