Những cứ điểm Him Lam và Độc Lập là những cứ điểm rất mạnh của Điện Biên Phủ bị quân ta tiêu diệt một cách gọn gàng, nhanh chóng.
...Ở phía Bắc Điện Biên Phủ có hai cứ điểm: Him Lam và Độc Lập. Hai cứ điểm này đứng hơi tách rời ra về phía Bắc. Cứ điểm Him Lam nằm ngay cạnh đường số 41, cứ điểm Độc Lập bảo vệ Điện Biên Phủ ở phía Bắc.
 Các vị trí của địch trên đồi Him Lam bị tiêu diệt ngay trong ngày 13/3/1954, ngày mở đầu chiến dịch. |
Hai cứ điểm Him Lam và Độc Lập cũng như Bản Kéo rất trọng yếu. Pháp đặt ra vị trí Him Lam để ngăn chặn cuộc tiến công của quân ta từ Tuần Giáo vào, vì muốn vào phải đi đường 41 qua cứ điểm Him Lam. Còn đánh Điện Biên Phủ từ phía Bắc, ta gặp ngay vị trí Độc Lập - cứ điểm trực tiếp bảo vệ sân bay về phía bắc. Sân bay rất quan trọng với quân Pháp.
Ở giữa đồng bằng Điện Biên Phủ mà lại có những quả đồi cao ở phía đông sông Nậm Rốm. Pháp có những quả đồi đó là rất có lợi, còn ta mà gặp thì rất gay go. Muốn tiêu diệt Điện Biên Phủ, quân ta phải chiếm lấy các cứ điểm trên các ngọn đồi cao ấy. Và tất nhiên ta ở Tuần Giáo vào, trước tiên phải chiếm lấy Him Lam. Và muốn tiêu diệt sân bay của chúng, cắt đường tiếp tế, muốn đưa cao xạ từ trên núi xuống, ta phải chiếm lấy đồi Độc Lập và Bản Kéo.
Rực trời pháo bắn Him Lam
Hôm đó, lúc 5 giờ chiều ngày 13/3/1954, quân ta dùng một số đơn vị bộ đội, dùng pháo binh đủ các loại (như những khẩu pháo mà các em thấy để ở cửa Bảo tàng Quân đội ở Hà Nội) để mở đầu tấn công.
Quân ta lại dùng súng cối 120 ly, mỗi viên đạn đường kính dài 12 phân. Trong các chiến dịch trước kia, ta chưa dùng đến những loại pháo như thế. Quân Pháp ở Điện Biên Phủ biết là ta đã có pháo binh, nhưng họ cho là chúng ta không kéo được pháo lên núi, hoặc có kéo lên được thì bắn cũng tồi. Họ lại cho rằng nếu ta dùng pháo nhiều, Pháp sẽ cho máy bay đến ném bom tiêu diệt. Hoặc Pháp cũng sẽ dùng pháo của họ để tiêu diệt pháo của ta. Họ bảo ngoài pháo 105 ly, họ còn pháo 155 ly (đường kính viên đạn khoảng 15 phân rưỡi) to mạnh và bắn xa hơn pháo ta để tiêu diệt pháo ta nếu pháo ta xuất hiện.
Hôm đó Him Lam như là một đám cháy lớn, sáng rực trời. Bắn pháo dồn dập như thế trong một khoảng thời gian kéo dài, các chú bộ đội gọi là pháo bắn chuẩn bị. Cách bắn này của quân ta nhằm phá hủy những công sự phòng thủ của địch, giết hại và làm bị thương quân địch đóng giữ vị trí, phá bớt những hàng rào dây thép gai, làm nổ những bãi mìn, phá hoại bộ máy chỉ huy của địch. Như ở trận Him Lam hôm ấy, quân ta đã giết chết ngay lập tức những sĩ quan chỉ quy của quân địch phòng giữ Him Lam, đồng thời giết ngay viên quan năm Gô-se (Gaucher) chỉ huy một lữ đoàn địch đóng ở đó. (Lữ đoàn lớn hơn trung đoàn, nhưng nhỏ hơn sư đoàn).
Hôm đó pháo binh của ta không phải chỉ bắn vào Him Lam, mà còn bắn vào trung tâm Mường Thanh; bắn vào chỉ huy sở của tướng Đờ-cát; nhất là bắn vào các vị trí pháo của địch, khiến cho pháo binh của chúng bị thiệt hại nặng nề. Từ trung tâm Mường Thanh, pháo binh 105 ly và 155 ly của Pháp có nhiệm vụ phải bảo vệ Him Lam. Họ phải gây ra một lưới lửa ở xung quanh Him Lam, làm cho quân ta không vượt qua được và bị thất bại trong trận đánh. Thế là pháo hai bên đều cùng dội xuống Him Lam với những mục đích khác nhau.
Quân ta giỏi giang và anh dũng tiến dưới những giao thông hào, xung phong lên các vị trí địch, tiêu diệt xong cứ điểm lớn đó trong vài tiếng đồng hồ.
Hai chỉ huy Pháp tử trận tại đồi Độc Lập
Độc lập là một vị trí lớn của Pháp, hình bầu dục. Quân ta tiêu diệt nó vào đêm 15/3/1954. Trong trận này quân Pháp bị thiệt 2 cấp chỉ huy một lúc; người này ra thay người kia chưa kịp bàn giao thì cả hai đều bị chết trong trận đánh. Sáng hôm sau, sau khi ta tiêu diệt Độc Lập, Pháp cho xe tăng và bộ binh ra phản kích, pháo của ta bắn cho chúng tơi bời.
Hai trận thắng giòn giã của quân ta khiến cho tinh thần binh lính địch giảm sút, vì vậy quân ta không phải đánh Bản Kéo, mà Bản Kéo đã hàng. Cứ điểm này gồm những người Thái ở Tây Bắc bị Pháp bắt đi làm ngụy binh. Họ thấy sức mạnh của quân ta, thấy thất bại đau đớn của quân Pháp ở Him Lam và Độc Lập, lại thấy quân ta có đủ sức tiêu diệt được quân Pháp, nên đã bỏ hàng ngũ Pháp chạy sang với quân ta.
Sau khi Bản Kéo ra hàng, quân Pháp lại mất tinh thần thêm.
Những cứ điểm Him Lam và Độc Lập là những cứ điểm rất mạnh của Điện Biên Phủ bị quân ta tiêu diệt một cách gọn gàng, nhanh chóng. Pháo binh của ta bắn rất trúng đích, có tính toán cẩn thận.
Các đơn vị của Pháp phòng giữ ở các cứ điểm ấy là các đơn vị mạnh. Bình thường mà nói, Him Lam, Độc Lập khó đánh, vì nó ở trên núi cao, bố phòng cẩn mật. Chẳng ngờ quân ta lại thắng một cách gọn gàng. Kế hoạch phá pháo binh ta của Pháp bị thất bại nặng nề, đến nỗi viên quan năm chỉ huy pháo binh của Pháp ở Điện Biên Phủ là Pi-rốt (Piroth) phải tự tử. Ông ta đã rất đau khổ vì phạm tội chủ quan, cho nên sau trận Him Lam, ông ta đã rút lựu đạn giắt ở thắt lưng đưa lên ngực, rút chốt an toàn để tự tử ngay trong hầm trú ẩn của ông ta.
Tất cả những thất bại đầu tiên đó của quân Pháp làm cho bao nhiêu điều lạc quan trước kia của các sĩ quan và binh lính của họ ở Điện Biên Phủ bị sụp đổ. Bộ tư lệnh của tướng Na-va cũng bị rung động; dư luận bên Pháp rất ồn ào.
Việc quân ta tiêu diệt được Him Lam và Độc Lập chứng tỏ quân ta có sức để tiêu diệt toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Hai trận thắng nói rằng quân ta biết dùng những vũ khí tối tân, có thể đánh lớn được. Những điều ta lo lắng trước kia là bộ binh có biết cùng đánh với pháo binh theo một quy mô lớn hay không, thì nay ta đã được thực tế trả lời là bộ đội ta có thể làm được. Đánh xong Him Lam, Độc Lập, quân ta càng thêm tin tưởng rằng có thể hoàn thành nhiệm vụ cấp trên giao cho.
Lê Liêm (T.H lược trích)
Đón đọc kỳ tới: Chiếm các đồi phía đông cứ điểm
