Hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076 - 2026), ngày 13/8, Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp với Bảo tàng - Thư viện tỉnh Quảng Ninh tổ chức khai mạc Triển lãm “Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống hiếu học tỉnh Quảng Ninh”. Triển lãm diễn ra đến hết ngày 13/9.
Nội dung triển lãm được chắt lọc từ hàng nghìn tư liệu nhằm tái hiện lại quá trình hình thành và phát triển của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, biểu tượng của văn hiến và trí tuệ Việt cùng hành trình 950 năm Quốc Tử Giám. Từ đó soi chiếu và giải mã những tinh hoa văn hóa và truyền thống hiếu học, tôn vinh danh nhân văn hóa của vùng đất mỏ Quảng Ninh.
Phát biểu khai mạc triển lãm, bà Nguyễn Liên Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám chia sẻ, thông qua những tư liệu, hình ảnh và câu chuyện được giới thiệu tại triển lãm, công chúng sẽ có thêm những góc nhìn sinh động về hành trình 950 năm của Quốc Tử Giám cũng như truyền thống khoa bảng của tỉnh Quảng Ninh. Mỗi hiện vật, câu chuyện không chỉ tái hiện lịch sử mà còn góp phần khơi dậy niềm tự hào dân tộc, tình yêu di sản và ý thức gìn giữ những giá trị văn hóa quý báu của cha ông.
Theo bà Nguyễn Thị Xiêm, Phó Giám đốc Bảo tàng - Thư viện Quảng Ninh, Quảng Ninh gắn với nhiều danh nhân văn hóa tiêu biểu như Lý Đạo Tái, Trương Hán Siêu, Nguyễn Trãi, Thân Nhân Trung, Nguyễn Đăng Minh. Đặc biệt năm 1468, vua Lê Thánh Tông đã đề thơ trên núi Truyền Đăng, thể hiện tư tưởng đề cao giáo dục và trọng dụng hiền tài - những giá trị vẫn còn nguyên ý nghĩa trong sự nghiệp phát triển đất nước ngày nay. Việc giới thiệu truyền thống hiếu học của Quảng Ninh bên cạnh giá trị của Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ giúp công chúng hiểu rõ hơn những điểm tương đồng trong dòng chảy văn hiến dân tộc, mà còn khẳng định từ Thăng Long đến vùng Đông Bắc, tinh thần hiếu học luôn là sợi dây bền chặt kết nối các vùng đất, tạo nên sức mạnh nội sinh của văn hóa Việt Nam.
Triển lãm gồm 2 chủ đề chính. “Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám” với các nội dung Văn Miếu - Quốc Tử Giám Di tích Quốc gia đặc biệt; danh nhân tiêu biểu, Quốc Tử Giám - Trường Quốc học đầu tiên; trưng bày cố định, hoạt động trải nghiệm. Trung tâm văn hóa sáng tạo truyền tải thông điệp Văn Miếu - Quốc Tử Giám là nơi hội tụ tinh hoa của đạo học Việt Nam, trong đó có sự đóng góp quan trọng của các danh nhân văn hóa như: vua Lý Thánh Tông, vua Lý Nhân Tông, vua Lê Thánh Tông và Tư nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An. Ngày nay, di tích đang dần trở thành không gian sáng tạo mới của Thủ đô.
“Truyền thống hiếu học tỉnh Quảng Ninh” với các nội dung Văn Miếu Quảng Yên; các vị Tiến sĩ, Giám sinh Quốc Tử Giám người Quảng Ninh; các nhà khoa bảng có đóng góp cho Quảng Ninh; tác phẩm thơ của vua Lê Thánh Tông trên núi Bài Thơ điểm lại quá trình phát triển của giáo dục khoa bảng tỉnh dưới các triều đại.
Tham quan triển lãm, người xem được tham gia cuộc du hành ngược thời gian, đắm mình trong không gian tri thức, văn hóa truyền thống của cha ông xưa. Triển lãm giúp công chúng Quảng Ninh có thêm một nguồn tư liệu phong phú, bổ ích đối với việc nghiên cứu, tìm hiểu về Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám và truyền thống giáo dục khoa bảng của tỉnh Quảng Ninh. Đây cũng là dịp để tăng cường kết nối văn hóa giữa Hà Nội và Quảng Ninh, góp phần phát huy giá trị các di sản văn hóa trong đời sống đương đại, đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
