Kết nối cộng đồng dân cư
Mỗi khi nông nhàn, các thành viên Câu lạc bộ đàn và hát dân ca xã Rạng Đông lại tập hợp, cùng nhau luyện tập những làn điệu dân ca truyền thống. Được thành lập cách đây 10 năm từ niềm yêu thích âm nhạc dân tộc của những người nông dân, câu lạc bộ dần trở thành điểm hẹn văn hóa tinh thần, góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống của quê hương.
Bà Nguyễn Thị Hường, Câu lạc bộ đàn và hát dân ca xã Rạng Đông chia sẻ, câu lạc bộ có 20 thành viên, thường xuyên sinh hoạt, tập luyện những làn điệu chèo cổ, các ca khúc mang âm hưởng dân ca, ca ngợi quê hương, đất nước để tham gia biểu diễn tại các sự kiện của địa phương. Tại Liên hoan các Câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống không chuyên tỉnh Ninh Bình lần thứ I năm 2026, câu lạc bộ đã đại diện cho phong trào văn hóa, văn nghệ quần chúng của xã mang đến hai tiết mục được đầu tư dàn dựng công phu dự thi và xuất sắc giành một giải A, một giải C.
Tại các khu dân cư của xã Rạng Đông, phong trào văn nghệ, thể dục thể thao quần chúng ngày càng phát triển, trở thành hoạt động thường xuyên, gắn bó với đời sống tinh thần của người dân. Mỗi thôn duy trì từ 1 - 2 câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao với nhiều loại hình phong phú như dân vũ, thể dục dưỡng sinh, bóng chuyền hơi… thu hút đông đảo người dân ở các lứa tuổi tham gia.
Người dân tra cứu thông tin tại nhà văn hóa thôn xã Rạng Đông (Ninh Bình).
Nhằm tạo điều kiện cho bà con nhân dân sinh hoạt văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, nâng cao chất lượng cuộc sống, xã Rạng Đông chú trọng khai thác, phát huy hiệu quả hệ thống nhà văn hóa thôn, tạo không gian rộng hơn để kết nối cộng đồng, phát huy các phong trào thi đua và huy động sức dân trong xây dựng quê hương. Hiện nay, hầu hết nhà văn hóa tại 10 thôn của xã đều được trang bị hệ thống loa đài, tivi, máy tính kết nối internet, khuôn viên có các bộ dụng cụ thể thao ngoài trời, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, giao lưu và rèn luyện sức khỏe của người dân.
Bà Dương Thị Thái ở thôn 9, xã Rạng Đông cho hay, thông qua các hoạt động cộng đồng, sinh hoạt văn hóa, thể thao giúp bà con nâng cao đời sống tinh thần, chia sẻ kinh nghiệm làm ăn, nuôi dạy con cái, qua đó tình làng nghĩa xóm ngày càng thêm gắn bó, tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư được vun đắp.
Để nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền, xã đã đầu tư 200 triệu đồng lắp mới, sửa chữa hệ thống truyền thanh, thay thế 5.000 m dây và 40 loa phát thanh ở các khu dân cư. Nhờ đó, thông tin về chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và các nhiệm vụ của địa phương được truyền tải kịp thời đến người dân, góp phần nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận trong thực hiện các phong trào và nhiệm vụ chung tại cơ sở.
Truyền thống hiếu học được gìn giữ và phát huy, lan tỏa phong trào khuyến học trong cộng đồng dân cư xã Quang Hưng (Ninh Bình).
Ông Trần Văn Quân, Phó Chủ tịch UBND xã Rạng Đông cho biết, địa phương xác định người dân vừa là chủ thể tham gia xây dựng đời sống văn hóa, vừa trực tiếp thụ hưởng những thành quả đó. Vì vậy, mọi chủ trương, hoạt động đều hướng đến nhu cầu và lợi ích thiết thực của người dân, khuyến khích mỗi người chủ động đóng góp công sức, cùng xây dựng môi trường văn hóa, cộng đồng dân cư đoàn kết, văn minh.
Cùng với xây dựng nếp sống văn hóa, xã Rạng Đông chú trọng cải thiện cảnh quan, môi trường sống tại các khu dân cư theo hướng khang trang, an toàn, văn minh. Xã đã triển khai 13 công trình giao thông, giáo dục và các thiết chế cộng đồng... với tổng mức đầu tư 16,7 tỷ đồng. Rạng Đông đang từng bước hoàn thiện các tiêu chí đô thị văn minh, hiện đại, giàu bản sắc và tình người, phấn đấu trở thành phường trước năm 2029...
Xây dựng đời sống văn hóa mới
Những năm qua, cấp ủy, chính quyền các cấp tỉnh Ninh Bình đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”. Ban Chỉ đạo các cấp đã đẩy mạnh Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn với Cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh", phát huy vai trò chủ thể của nhân dân, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tinh thần tự giác, gương mẫu của mỗi cá nhân, cơ quan, đơn vị và cộng đồng, góp phần ngăn chặn các hành vi tiêu cực, xóa bỏ các tập quán lạc hậu, bảo vệ và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp và khu dân cư.
Quang cảnh làng quê xanh - sạch - đẹp tại xã Rạng Đông (Ninh Bình).
Việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang và lễ hội được quan tâm chỉ đạo, tạo được chuyển biến rõ nét. Công tác xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước tiếp tục được duy trì nề nếp; 100% khu dân cư có hương ước, quy ước được phê duyệt và tổ chức thực hiện hiệu quả, gắn với yêu cầu phát huy dân chủ cơ sở và xây dựng nếp sống văn minh trong cộng đồng.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Trần Song Tùng, thực hiện Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 và các chương trình, kế hoạch về xây dựng môi trường văn hóa, phát triển con người Việt Nam toàn diện, tỉnh Ninh Bình xác định, phát huy vai trò của gia đình, cộng đồng và xã hội trong xây dựng đạo đức, lối sống văn hóa; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trong gia đình, cộng đồng dân cư, cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp.
Nông thôn mới xã Rạng Đông (Ninh Bình).
Trong giai đoạn mới, tỉnh tăng cường xây dựng môi trường văn hóa trên không gian mạng; lan tỏa thông tin tích cực, đẩy lùi thông tin xấu, độc. Ninh Bình chú trọng xây dựng môi trường văn hóa học đường, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc; nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa và tiếp tục phát triển phong trào văn hóa, thể thao quần chúng.
Để Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” bảo đảm thiết thực, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình đề nghị các địa phương, cơ quan, đơn vị lồng ghép nội dung của phong trào này với chương trình mục tiêu quốc gia và phong trào thi đua yêu nước; vận động nhân dân phát huy nội lực tham gia xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp. Các địa phương, cơ quan, đơn vị cần thực hiện hiệu quả các phong trào, cuộc vận động: “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”; “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; “Xây dựng người Phụ nữ Việt Nam thời đại mới”; “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”...