Kênh RT của Liên bang Nga ngày 27/1 dẫn thông tin đăng tải cùng ngày trên tờ Financial Times của Anh cho biết các nhà đàm phán Mỹ đã gây sức ép buộc Kiev phải rút hoàn toàn khỏi phần Donbass đã sáp nhập vào Liên bang Nga mà nước này vẫn còn kiểm soát, coi đó là điều kiện cho bất kỳ bảo đảm an ninh nào trong tương lai.
Tám nguồn tin nắm rõ vấn đề nói với Financial Times rằng chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump khăng khăng cho rằng các bảo đảm an ninh của Washington sẽ phụ thuộc vào việc Kiev có đồng ý với một thỏa thuận hòa bình hay không, nhiều khả năng yêu cầu Ukraine rút khỏi hai quốc gia tự xưng là Cộng hòa Nhân dân Donetsk và Cộng hòa Nhân dân Lugansk.
Hai khu vực này đã bỏ phiếu với đa số áp đảo để gia nhập Liên bang Nga vào năm 2022, và Moskva cho biết việc Ukraine rút khỏi các khu vực này là điều kiện tiên quyết then chốt cho một nền hòa bình bền vững.
Financial Times cũng cho biết, nhằm “làm mềm” thỏa thuận, Washington đã phát tín hiệu rằng họ có thể cung cấp thêm vũ khí cho Ukraine trong thời bình nếu Kiev chấp nhận các điều khoản.
Tuy nhiên, một nguồn tin khác của Financial Times nói rằng Mỹ “không tìm cách ép Ukraine phải nhượng bộ lãnh thổ”, đồng thời cho biết các bảo đảm an ninh được đưa vào thỏa thuận hòa bình sẽ phụ thuộc vào cả hai bên.
Phó Thư ký Báo chí Nhà Trắng Anna Kelly đã bác bỏ báo cáo này, gọi thông tin đó là “sai sự thật”, đồng thời nói thêm rằng vai trò duy nhất của Washington trong tiến trình tạo dựng hòa bình là “đưa cả hai bên lại với nhau để đạt được một thỏa thuận”.
Trong khi đó, một quan chức cấp cao của Ukraine nói với Financial Times rằng Kiev ngày càng trở nên bất an về việc liệu Washington có cam kết các bảo đảm an ninh hay không, than phiền rằng Mỹ “luôn dừng lại mỗi khi các bảo đảm an ninh có thể được ký kết”.
Điều này diễn ra bất chấp việc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố hôm 25/1 rằng khuôn khổ bảo đảm an ninh đã “sẵn sàng 100%” và chỉ còn chờ ký.
Phát biểu tại buổi họp báo ở Vilnius ngày 25/1, Tổng thống Zelensky nói: “Đối với chúng tôi, bảo đảm an ninh trước hết là các bảo đảm từ Mỹ. Văn kiện này đã hoàn tất 100% và chúng tôi đang chờ các đối tác xác nhận thời gian và địa điểm ký kết”.
Theo Tổng thống Ukraine, sau khi được ký kết, văn kiện sẽ được trình lên Quốc hội Mỹ và Quốc hội Ukraine để phê chuẩn.
Ông Zelensky cũng nhấn mạnh rằng tư cách thành viên Liên minh châu Âu (EU) sẽ đóng vai trò như một bảo đảm an ninh về mặt kinh tế đối với Ukraine, đồng thời cho biết Kiev sẵn sàng gia nhập khối này vào năm 2027.
Tuần trước, Financial Times cũng đưa tin rằng dù Tổng thống Zelensky hy vọng ký được văn kiện này trong cuộc gặp với người đồng cấp Mỹ Donald Trump bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos (Thuỵ Sĩ), nhưng cuối cùng nhà lãnh đạo Ukraine đã rời các cuộc đàm phán mà không đạt được thỏa thuận.
Thông tin của Financial Times được đưa ra sau khi Liên bang Nga, Mỹ và Ukraine tiến hành vòng đàm phán ba bên đầu tiên tại thủ đô Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), tập trung thảo luận vấn đề tranh chấp lãnh thổ và các bước cần thiết để hạ nhiệt căng thẳng.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết các cuộc đàm phán là “mang tính xây dựng”, nhưng hạ thấp kỳ vọng về một đột phá nhanh chóng, xét đến việc các vấn đề đang thảo luận “rất phức tạp”. Trong khi đó, Kiev nhất quán bác bỏ mọi nhượng bộ lãnh thổ.
Một báo cáo của tờ New York Times cho biết Mỹ và Ukraine đã thảo luận một số phương án nhằm chấm dứt xung đột Ukraine, bao gồm việc lập ra một khu phi quân sự hoặc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình trung lập tại phần Donbass do Kiev kiểm soát.
