Kênh RT của Liên bang Nga ngày 23/11 cho biết Liên minh châu Âu (EU) đã bác bỏ thỏa thuận hòa bình về Ukraine do Nhà Trắng soạn thảo, đồng thời đưa ra bộ điều kiện của riêng mình cho một thỏa thuận tiềm năng.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đưa ra tuyên bố này vào ngày 23/11, đúng lúc các quan chức Mỹ đang thảo luận đề xuất của Washington với các đại diện của EU và Ukraine tại Geneva, Thụy Sĩ.
Mỹ đã gửi kế hoạch này cho cả Moskva và Kiev vào đầu tuần. Nội dung của tài liệu chưa được công bố chính thức.
Tuy nhiên, theo các nguồn truyền thông, bản dự thảo kế hoạch hoà bình cho Ukraine kêu gọi Kiev rút quân khỏi phần Donbass đã sáp nhập vào Liên bang Nga mà Ukraine vẫn còn kiểm soát, cắt giảm quy mô quân đội và từ bỏ nguyện vọng gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) để đổi lấy các bảo đảm an ninh từ phương Tây.
Trong một tuyên bố đăng trên nền tảng mạng xã hội X, bà von der Leyen đã bác bỏ toàn bộ các điều kiện đó.
“Chúng tôi đã thống nhất các yếu tố chính cần thiết cho một nền hòa bình công bằng và bền vững và cho chủ quyền của Ukraine”, bà von der Leyen nói, đồng thời khẳng định rằng đường biên giới của Ukraine không thể bị thay đổi “bằng vũ lực”, và không thể áp đặt bất kỳ hạn chế nào lên năng lực quân sự của Kiev.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu cũng yêu cầu EU phải đóng vai trò trung tâm “trong việc bảo đảm hòa bình cho Ukraine” và rằng Kiev phải được phép gia nhập khối.
Trong một diễn biến khác, báo The Kyiv Post của Ukraine ngày 22/11 cho biết Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và một số lãnh đạo châu Âu hiện đang chạy đua với thời gian để sửa đổi các yếu tố then chốt trong đề xuất hòa bình mới cho Ukraine của Mỹ trước hạn chót ngày 27/11, với hy vọng làm cho kế hoạch này phù hợp hơn với Kiev.
Các chính phủ châu Âu đang nỗ lực tìm cách kéo dài thêm thời gian cho Ukraine sau khi chính quyền Trump đặt ra thời hạn chót là trước Lễ Tạ ơn (27/11), thúc ép Kiev phải phản hồi khuôn khổ 28 điểm được lưu hành trong tuần này.
Theo các quan chức được hãng tin Bloomberg của Mỹ trích dẫn, chiến lược của châu Âu rất tinh tế: viết lại các phần lớn của đề xuất nhưng trình bày các thay đổi này như “những cập nhật mang tính xây dựng” thay vì sự phản đối công khai.
Về phía Liên bang Nga, phát biểu tại cuộc họp với Hội đồng An ninh hôm 21/11, Tổng thống nước này, ông Vladimir Putin cho biết kế hoạch giải quyết xung đột Ukraine của Mỹ chính là phiên bản cập nhật của đề xuất được đưa ra sau cuộc gặp giữa ông và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Alaska vào ngày 15/8.
Tổng thống Putin nói: “Trong quá trình thảo luận, phía Mỹ yêu cầu chúng tôi đưa ra một số nhượng bộ nhất định”, đồng thời nhắc lại rằng tại Anchorage, Moskva đã xác nhận sự đồng ý với các đề xuất hòa bình. Tuy nhiên, sau cuộc hội đàm ở Alaska, phía Mỹ đã tạm dừng vì Ukraine bác bỏ kế hoạch của Tổng thống Trump.
Tổng thống Putin cho biết Moskva đã nhận được văn bản kế hoạch mới của Tổng thống Trump, nhưng vẫn chưa thảo luận “chi tiết” về nó.
Tuy nhiên, ông Putin nhấn mạnh: “Tôi tin rằng nó cũng có thể trở thành nền tảng cho một thỏa thuận hòa bình cuối cùng”.
