Điều này đặt ra hàng loạt thách thức đối với tăng trưởng kinh tế và an sinh xã hội trong bối cảnh dân số ngày càng già hóa. Đây là nội dung báo cáo do Trung tâm Nghiên cứu Chung (JRC) thuộc Ủy ban châu Âu công bố ngày 14/7.
Theo báo cáo, dân số của 27 quốc gia thành viên EU hiện ở mức khoảng 450,6 triệu người và dự kiến đạt đỉnh 453,3 triệu người vào năm 2029. Sau đó, dân số sẽ giảm dần xuống còn khoảng 398,8 triệu người vào năm 2100, tương đương mức giảm 11,7% và quay về quy mô từng ghi nhận trong những năm 1970.
Báo cáo cho biết tuổi thọ của người dân châu Âu tiếp tục tăng nhờ những tiến bộ trong chăm sóc y tế cũng như điều kiện sống và phúc lợi xã hội được cải thiện. Tuổi thọ trung bình khi sinh tại EU đã đạt 81,5 tuổi vào năm 2024. Dự báo đến năm 2050, khoảng 30% dân số EU sẽ từ 65 tuổi trở lên, so với khoảng 20% hiện nay. Đến năm 2100, tuổi thọ trung bình của phụ nữ có thể vượt 90 tuổi, trong khi nam giới đạt trên 86 tuổi.
Tuy nhiên, quá trình già hóa dân số cũng kéo theo nhiều thách thức đáng kể như thiếu hụt lao động, gia tăng áp lực lên ngân sách công, cũng như hệ thống chăm sóc sức khỏe, phúc lợi và giáo dục. Dù vậy, báo cáo cũng chỉ ra một số cơ hội, trong đó có sự phát triển của "nền kinh tế bạc" - thị trường hàng hóa và dịch vụ dành cho người cao tuổi, được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới.
Phát biểu về báo cáo, Ủy viên EU Dubravka Suica nhấn mạnh việc người dân sống lâu hơn và khỏe mạnh hơn là một trong những thành tựu lớn nhất của châu Âu. Tuy nhiên, bà cũng lưu ý những thay đổi về nhân khẩu học đang làm biến đổi sâu sắc xã hội, nền kinh tế và thị trường lao động của khối, đòi hỏi các nước thành viên phải sớm có giải pháp để biến thách thức thành cơ hội.
Theo báo cáo, EU cần nâng cao năng suất lao động và giảm tỷ lệ thất nghiệp nhằm bù đắp tác động từ lực lượng lao động đang thu hẹp. Hiện khoảng 20% người trong độ tuổi lao động tại EU không tham gia lực lượng lao động, trong khi khoảng 8 triệu thanh niên không có việc làm, không tham gia học tập hoặc đào tạo.
Các nhà nghiên cứu cũng nhận định nhập cư có thể góp phần giảm bớt tác động của xu hướng già hóa dân số, song sẽ không thể giải quyết hoàn toàn những thách thức mà EU phải đối mặt trong dài hạn.
