Ngày 4/3, Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC), bà Ursula von der Leyen đã công bố một kế hoạch gồm 5 phần nhằm huy động khoảng 800 tỷ euro cho quốc phòng châu Âu, đồng thời với việc hỗ trợ quân sự “ngay lập tức” cho Ukraine sau khi Washington đình chỉ viện trợ quân sự cho Kiev.
“Đây là thời khắc của châu Âu, và chúng tôi sẵn sàng hành động”, bà von der Leyen tuyên bố tại Brussels (Bỉ).
Theo hãng tin AFP của Pháp, “ReArm Europe” có thể huy động gần 800 tỷ euro cho chi tiêu quốc phòng để xây dựng một châu Âu an toàn và kiên cường.
Xem video hệ thống tên lửa phóng loạt cơ động cao (HIMARS) do Mỹ cung cấp được trang bị cho Tiểu đoàn 3, Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine sử dụng, phá huỷ hệ thống phòng không BUK-M1 của Liên bang Nga. Nguồn: Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine
Cùng ngày, hãng tin Bloomberg của Mỹ cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tạm dừng toàn bộ viện trợ quân sự cho Ukraine.
Theo đó, Mỹ sẽ trì hoãn tất cả các khoản viện trợ quân sự đang chờ xử lý cho đến khi Tổng thống Trump xác định rằng các nhà lãnh đạo Ukraine thể hiện cam kết thiện chí đối với hòa bình. Chính quyền Mỹ cũng sẽ xem xét lại gói viện trợ để đảm bảo rằng viện trợ đang đóng góp vào giải pháp cho cuộc xung đột.
Đài CNN của Mỹ dẫn lời Đại tá Mỹ nghỉ hưu Cedric Leighton nhận định rằng quyết định nói trên có thể gây ảnh hưởng kéo dài trong nhiều năm tới.
Ông Leighton nói: “Những vũ khí đó có thể là bất cứ thứ gì, từ máy bay đến đạn dược. Một số vũ khí phải mất nhiều năm mới đến được tiền tuyến và trong trường hợp này, hậu quả kéo theo có thể tác động nghiêm trọng đến khả năng của Ukraine”.
Theo ông Leighton, chính quyền của Tổng thống Joe Biden trước đây đã cam kết viện trợ quân sự gần 66 tỷ USD cho Ukraine, nhưng lệnh của Tổng thống Trump sẽ chặn một phần viện trợ mà chính quyền tiền nhiệm đã phê duyệt. Ông Leighton nói: “Nói một cách đơn giản, những gì ông Trump đang làm là ngừng viện trợ đã được Tổng thống Biden phê duyệt”.
Theo một quan chức Mỹ, tác động của việc Mỹ tạm dừng viện trợ quân sự có thể chưa rõ ràng ngay lập tức, có thể mất vài ngày hoặc vài tuần mới ảnh hưởng đến các binh sĩ Ukraine trên chiến trường. Tuy nhiên, khi kho vũ khí hiện tại của Ukraine hết, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng, ngay cả khi các quốc gia khác nỗ lực bù đắp khoảng trống này. Quan chức này nói: “Đây là một khoảng trống năng lực mà châu Âu không thể tự mình lấp đầy”.
Ông Mark Cancian, cố vấn cấp cao tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), bình luận: “Hậu quả sẽ rất lớn… Khi nguồn cung bị cắt giảm một nửa, cuối cùng điều đó sẽ ảnh hưởng đến tiền tuyến”.
Ông Cancian dự báo rằng chính quyền Tổng thống Trump có thể tiếp tục đình chỉ hoặc hủy bỏ các hình thức viện trợ khác cho Ukraine, như chia sẻ thông tin tình báo và huấn luyện lực lượng vũ trang Ukraine.
Một quan chức Nhà Trắng nói rằng Tổng thống Trump ra lệnh tạm dừng viện trợ quân sự để phản ứng trực tiếp đối với Tổng thống Zelensky sau cuộc gặp căng thẳng vào tuần trước. Người này lưu ý rằng lệnh tạm dừng có thể được dỡ bỏ nếu Tổng thống Zelensky thể hiện cam kết mới đối với các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột với Liên bang Nga.
