Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu (INTA) Bernd Lange cho rằng bối cảnh chính trị hiện nay đã thay đổi đáng kể so với thời điểm hai bên đạt được thỏa thuận. Theo ông, những căng thẳng địa chính trị phát sinh gần đây buộc Nghị viện châu Âu phải đánh giá lại toàn bộ hiệp định trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Hiệp định thương mại EU - Mỹ, nếu được thông qua, sẽ đưa thuế nhập khẩu của EU đối với hàng hóa Mỹ về mức 0%, trong khi hàng xuất khẩu của EU sang Mỹ vẫn phải chịu mức thuế khoảng 15%. Ngay từ đầu, thỏa thuận này đã bị một bộ phận nghị sĩ châu Âu đánh giá là thiếu cân bằng và các diễn biến liên quan tới Greenland đang khiến làn sóng phản đối gia tăng.
Căng thẳng leo thang sau khi chính quyền Tổng thống Trump tiến hành chiến dịch quân sự tại Caracas, bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Trong những ngày sau đó, các quan chức Mỹ tiếp tục nhắc lại ý định kiểm soát Greenland làm dấy lên lo ngại sâu sắc tại châu Âu.
Theo ông Lange, INTA sẽ tổ chức thảo luận vào cuối tháng 1 để đánh giá lại các điều kiện chính trị liên quan tới hiệp định. Ông nhấn mạnh rằng việc dỡ bỏ hoàn toàn thuế quan cho hàng hóa Mỹ là điều không thể xảy ra nếu Washington tiếp tục có những động thái đi ngược lại tinh thần thỏa thuận.
Trong khi đó, một số nghị sĩ châu Âu đang thúc đẩy kịch bản “đóng băng” hiệp định. Nghị sĩ Đan Mạch Per Clausen đã khởi xướng một bức thư kêu gọi lãnh đạo Nghị viện châu Âu tạm dừng tiến trình phê chuẩn chừng nào chính quyền Mỹ còn đưa ra các tuyên bố liên quan tới Greenland. Bức thư này đã nhận được sự ủng hộ của nhiều nghị sĩ đến từ các nhóm chính trị và quốc gia khác nhau.
Theo ông Clausen, việc EU thông qua một hiệp định thương mại có lợi cho Mỹ trong bối cảnh Washington bị cáo buộc đe dọa chủ quyền và phớt lờ luật pháp quốc tế sẽ làm suy yếu vị thế chính trị của EU. Ông cảnh báo rằng điều đó có thể bị phía Mỹ xem là dấu hiệu của sự nhượng bộ và khuyến khích các hành động cứng rắn hơn trong tương lai.
Bên cạnh vấn đề Greenland, quan hệ thương mại EU - Mỹ vẫn tồn tại nhiều bất đồng khác. Mỹ hiện vẫn áp thuế 50% đối với thép và nhôm nhập khẩu từ phần lớn các đối tác, đồng thời mở rộng phạm vi áp thuế sang hàng trăm sản phẩm có chứa hai kim loại này, ngay cả sau khi đạt được thỏa thuận với EU.
Ông Lange cho rằng các biện pháp này là không thể chấp nhận được và có thể bị xem là vi phạm thỏa thuận đã ký. Theo ông, chừng nào Mỹ chưa điều chỉnh các chính sách thuế quan nói trên, Nghị viện châu Âu sẽ không ủng hộ việc dỡ bỏ thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Mỹ.
Cuộc bỏ phiếu về luật dỡ bỏ thuế quan dự kiến diễn ra vào tháng 2 tới đang trở thành phép thử quan trọng đối với quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương, trong bối cảnh bất đồng chiến lược giữa Mỹ và châu Âu ngày càng bộc lộ rõ.
