Biện pháp mới được đưa ra trong bối cảnh lượng hàng nhập khẩu thương mại điện tử có giá trị dưới 150 euro vào EU tăng mạnh trong những năm gần đây, chủ yếu từ các nền tảng của Trung Quốc như Shein, Temu và AliExpress. Theo Ủy ban châu Âu (EC), số bưu kiện thuộc diện miễn thuế trước đây đã tăng từ 1,4 tỷ bưu kiện năm 2022 lên 5,8 tỷ bưu kiện trong năm 2025, gây áp lực lớn đối với hệ thống hải quan của các nước thành viên.
Ủy ban châu Âu cho biết quy định mới nhằm ngăn chặn việc các doanh nghiệp lợi dụng cơ chế miễn thuế đối với hàng hóa có giá trị dưới 150 euro để tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng, đồng thời hạn chế tình trạng hàng hóa không đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn của EU tràn vào thị trường chung.
Theo quy định mới, mức thuế 3 euro được áp dụng đối với từng nhóm mặt hàng trong một bưu kiện. Điều này đồng nghĩa một kiện hàng chứa 3 nhóm sản phẩm khác nhau sẽ chịu tổng mức thuế 9 euro, trong khi bưu kiện gồm nhiều sản phẩm cùng loại chỉ chịu mức thuế 3 euro. Từ ngày 1/7/2028, khi Cơ quan Hải quan EU chính thức đi vào hoạt động, mức thuế cố định này sẽ được thay thế bằng biểu thuế được áp dụng theo từng nhóm hàng hóa.
Ủy ban châu Âu cho biết trong các cuộc kiểm tra năm 2025, hơn 60% sản phẩm nhập khẩu như đồ chơi, mỹ phẩm và thiết bị điện tử bị phát hiện chứa thành phần bị cấm hoặc không có đầy đủ hồ sơ chứng nhận an toàn. Trước đó, vào tháng 5 vừa qua, EU phạt nền tảng Temu 200 triệu euro vì đưa vào thị trường châu Âu nhiều sản phẩm, trong đó có đồ chơi trẻ em và thiết bị điện tử cỡ nhỏ, không đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ người tiêu dùng.
Động thái của EU diễn ra sau khi Mỹ chấm dứt cơ chế miễn thuế đối với hàng nhập khẩu thương mại điện tử giá trị thấp từ Trung Quốc từ tháng 5 và mở rộng áp dụng với tất cả các nước từ cuối tháng 8. Anh cũng đang chuẩn bị triển khai biện pháp tương tự.
Giới phân tích nhận định các nền tảng thương mại điện tử nhiều khả năng sẽ chuyển một phần chi phí phát sinh sang người tiêu dùng hoặc gây sức ép buộc các nhà cung cấp giảm giá để duy trì khả năng cạnh tranh. Một số doanh nghiệp như Shein đã mở rộng hệ thống kho bãi tại Ba Lan và tăng vận chuyển hàng theo lô lớn vào EU nhằm giảm tác động của chính sách mới.
Ngoài việc áp thuế, từ ngày 1/11 tới, EU sẽ yêu cầu bắt buộc khai báo đầy đủ thông tin đối với hàng nhập khẩu thương mại điện tử có giá trị thấp nhằm tăng khả năng truy xuất nguồn gốc. Khối này cũng dự kiến áp dụng thêm một khoản phí xử lý đối với các bưu kiện nhập khẩu để hỗ trợ cơ quan hải quan ứng phó với khối lượng hàng hóa ngày càng gia tăng.
