Theo Đạo luật AI của Liên minh châu Âu (EU), các nội dung như hình ảnh, âm thanh hoặc video giả mạo do AI tạo ra, cùng các văn bản hay tài liệu tổng hợp được sản sinh bởi hệ thống trí tuệ nhân tạo, đều phải được ghi rõ là sản phẩm của AI. Quy định này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng khó phân biệt giữa nội dung do con người thực hiện và nội dung được tạo bởi máy móc – một thách thức lớn trong môi trường truyền thông số hiện nay. Đạo luật cũng đặt ra yêu cầu minh bạch nghiêm ngặt đối với các nhà cung cấp và người sử dụng hệ thống AI, đặc biệt là những công nghệ AI tạo sinh và AI tương tác. Các quy định này nhằm giảm thiểu rủi ro thông tin sai lệch, gian lận, giả mạo và đánh lừa người tiêu dùng, đồng thời xây dựng niềm tin trong không gian thông tin số.
Hội nghị toàn thể đầu tiên về chủ đề này đã được tổ chức trực tuyến vào ngày 5/11, quy tụ các chuyên gia độc lập do Văn phòng AI châu Âu chỉ định. Sự kiện đánh dấu khởi đầu cho quá trình xây dựng bộ quy tắc kéo dài bảy tháng, với sự tham gia rộng rãi của các bên liên quan, từ giới học thuật, doanh nghiệp, tổ chức xã hội cho đến đại diện công chúng. Trong suốt quá trình này, các chuyên gia sẽ đóng vai trò chủ trì và điều phối, dựa trên đóng góp thu thập được từ các cuộc tham vấn công khai cũng như ý kiến của các bên được lựa chọn thông qua lời kêu gọi rộng rãi trên toàn châu Âu.
Bộ quy tắc sắp được ban hành sẽ là công cụ tự nguyện nhằm hỗ trợ các nhà phát triển và cung cấp hệ thống AI tạo sinh thực hiện đúng nghĩa vụ minh bạch của mình. Cụ thể, bộ quy tắc hướng dẫn cách đánh dấu và gắn nhãn nội dung do AI tạo ra – gồm âm thanh, hình ảnh, video và văn bản – bằng định dạng có thể đọc được bằng máy, giúp các nền tảng, công cụ kiểm chứng và người tiêu dùng dễ dàng phát hiện nguồn gốc nội dung. Ngoài ra, bộ quy tắc cũng khuyến khích người sử dụng AI, nhất là trong các trường hợp dùng nội dung giả mạo hoặc sản phẩm do AI tạo ra để cung cấp thông tin cho công chúng, phải công khai rõ ràng sự tham gia của trí tuệ nhân tạo trong quá trình tạo dựng thông tin.
Theo kế hoạch, các nghĩa vụ liên quan đến minh bạch nội dung AI sẽ chính thức có hiệu lực từ tháng 8/2026, bổ sung cho các quy định hiện hành về hệ thống AI rủi ro cao và các mô hình AI đa dụng.
Việc EC chủ động xây dựng bộ quy tắc này thể hiện cam kết mạnh mẽ của EU trong việc bảo vệ người dùng và duy trì tính trung thực của thông tin, đồng thời đặt nền tảng cho một môi trường phát triển AI an toàn, minh bạch và có trách nhiệm.
