Các công tố viên liên bang Đức ngày 22/10 thông báo bắt giữ một công dân Ukraine bị tình nghi hoạt động gián điệp cho Nga tại bang Brandenburg, cách thủ đô Berlin khoảng 85 km về phía Tây.
Nghi phạm được xác định là Vadym Y. Theo cơ quan công tố Đức, người này đã liên lạc với cơ quan tình báo Nga thông qua một bên trung gian từ ít nhất tháng 7/2025.
Nhà chức trách cáo buộc Vadym Y. thu thập thông tin tình báo quân sự liên quan đến hoạt động sản xuất xe bọc thép, đạn dược và chất nổ. Nghi phạm cũng bị cho là tìm kiếm thông tin về nhân sự quân đội và các cơ sở quốc phòng tại những địa điểm có vai trò bảo vệ sườn phía đông của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Thủ tướng Đức Friedrich Merz, người đang tham dự Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU) - Tây Balkan tại Montenegro cùng các lãnh đạo khu vực, cho biết ông không bất ngờ trước thông tin về vụ bắt giữ nghi phạm bị cáo buộc làm gián điệp cho Nga.
Vụ bắt giữ diễn ra trong bối cảnh giới chức Đức gia tăng cảnh giác trước những hoạt động bị nghi có liên quan đến Nga, đặc biệt là các vụ thiết bị bay không người lái xuất hiện gần những địa điểm chiến lược.
Hôm 21/10, quân đội Đức lần đầu nâng mức cảnh báo nguy cơ phá hoại của Nga nhằm vào binh sĩ và cơ sở quân sự lên cấp độ đáng kể. Đây là cấp độ cao thứ hai trong hệ thống cảnh báo nội bộ của lực lượng vũ trang nước này, theo truyền thông Đức.
Động thái được đưa ra sau khi một thiết bị bay không người lái mang theo lượng lớn chất nổ được phát hiện rơi gần căn cứ không quân Wunstorf, thuộc bang Niedersachsen, vào giữa tháng 9. Các hãng truyền thông Đức WDR và Sueddeutsche Zeitung đưa tin về vụ việc.
Thiết bị này có đặc điểm tương tự một thiết bị bay không người lái khác cũng mang chất nổ, từng được sử dụng trong một vụ tấn công bất thành nhằm vào sân bay Leipzig/Halle hồi tháng 8. Trong vụ việc tại Leipzig/Halle, giới chức Đức cho biết mục tiêu là các máy bay vận tải dân sự.
Tuy nhiên, theo một tài liệu quân sự nội bộ được truyền thông Đức tiếp cận, các nhà điều tra nhận định chiếc thiết bị bay không người lái rơi gần căn cứ Wunstorf có thể đã nhắm vào máy bay quân sự.
Ngoài hai vụ việc trên, giới chức Đức còn ghi nhận nhiều hoạt động trinh sát đáng ngờ trên lãnh thổ nước này. Các trường hợp được đề cập gồm thiết bị bay không người lái xuất hiện phía trên một cơ sở phòng thủ tên lửa tại bang Sachsen-Anhalt và một camera ngụy trang được phát hiện ghi hình tại nhà ga đường sắt có vị trí chiến lược ở thành phố Minden, bang Nordrhein-Westfalen.
Những sự việc này làm gia tăng lo ngại về nguy cơ các cơ sở quân sự, hạ tầng giao thông và những địa điểm trọng yếu của Đức trở thành mục tiêu thu thập thông tin hoặc phá hoại.
Ông Martin Jaeger, người đứng đầu Cơ quan Tình báo Liên bang Đức (BND), hồi đầu tháng cảnh báo các hoạt động đối đầu ngầm mà Nga bị cáo buộc tiến hành nhằm vào Đức và các đồng minh đang gia tăng, đồng thời mang tính chất nguy hiểm hơn trước.
Phát biểu trước ủy ban giám sát tình báo của Quốc hội Đức (Bundestag), ông Jaeger nhận định chiến dịch mà Berlin mô tả là “cuộc chiến ngầm” của Moskva đã bước sang một giai đoạn mới với mức độ rủi ro cao hơn.
“Đức có nguy cơ bị cuốn vào một cuộc xung đột bạo lực với Nga”, ông Jaeger cảnh báo.
Trong những năm gần đây, các nước châu Âu liên tục bày tỏ quan ngại về những hoạt động bị nghi là phá hoại, tấn công mạng, do thám và các hình thức gây sức ép phi quân sự. Những hoạt động này thường được mô tả bằng thuật ngữ “chiến tranh hỗn hợp”, tức sử dụng kết hợp nhiều biện pháp nhằm gây bất ổn hoặc làm suy yếu đối thủ mà không nhất thiết tiến hành một cuộc tấn công quân sự công khai.
Những cáo buộc liên quan đến hoạt động của Nga tại Đức xuất hiện trong bối cảnh giới chức nước này ngày càng lo ngại về các vụ thiết bị bay không người lái và nguy cơ phá hoại nhằm vào những mục tiêu chiến lược.
Moskva bác bỏ cáo buộc liên quan đến các vụ việc, đồng thời khẳng định Nga không tiến hành các hoạt động phá hoại hoặc tấn công hỗn hợp nhằm vào các quốc gia châu Âu.
Vụ bắt giữ công dân Ukraine cùng việc nâng mức cảnh báo an ninh cho thấy Đức đang tăng cường giám sát các nguy cơ đối với cơ sở quốc phòng trong bối cảnh quan hệ giữa Nga và phương Tây tiếp tục căng thẳng. Tuy nhiên, những cáo buộc liên quan đến nghi phạm và các vụ thiết bị bay không người lái vẫn cần được làm rõ thông qua quá trình điều tra.
