Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tinh thần thực hành và trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu đang được chuyển hóa thành những việc làm cụ thể hằng ngày, lấy sự hài lòng và niềm tin của nhân dân làm thước đo thực chất.
Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 7/11/2006 của Bộ Chính trị khóa X là mốc khởi đầu quan trọng nhằm tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Sau đó, hệ thống các quy định về trách nhiệm nêu gương đã ngày càng cụ thể hóa yêu cầu cán bộ giữ chức vụ càng cao càng phải gương mẫu.
Cụ thể, Quy định số 101-QĐ/TW ngày 7/6/2012 của Ban Bí thư Trung ương Đảng là văn bản quan trọng về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.
Tiếp đó, Quy định 55-QĐ/TW ngày 19/12/2016 "Về một số việc cần làm ngay để tăng cường vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên" đã nêu rõ những việc cần làm ngay để tăng cường vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên. Đến Quy định 08-QĐi/TW ngày 25/10/2018 đã nâng cao yêu cầu nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết đối với Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương...
Bài học sâu sắc được đúc kết là nêu gương không chỉ dừng lại ở lời nói hay bản cam kết trên giấy mà phải trở thành một phương thức, văn hóa lãnh đạo. Nhiệm vụ đặt ra là người đứng đầu phải làm trước, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung và trực tiếp tháo gỡ những việc khó, khâu yếu tại đơn vị, địa phương mình phụ trách.
Do đó, Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ học tập sang thực hành, bởi chỉ học mà không hành động thì không thể tạo thành sức mạnh trong thực tiễn. Giá trị của nêu gương phải được kiểm chứng bằng chính bản lĩnh chính trị, năng lực tổ chức thực hiện và kết quả giải quyết dứt điểm các bức xúc tồn đọng. Người đứng đầu thực sự gương mẫu, thì uy tín của Đảng được củng cố, tinh thần trách nhiệm sẽ nhanh chóng lan tỏa trong toàn bộ hệ thống chính trị.
Đại tá Nguyễn Tâm Hùng, đại biểu Quốc hội khóa XV, Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh nhìn nhận, nêu gương không phải là nói trước tập thể mà là làm trước tập thể. Người đứng đầu nói về kỷ luật nhưng bản thân tùy tiện thì khó thuyết phục cấp dưới; nói về trách nhiệm nhưng gặp việc khó lại né tránh thì khó tạo động lực; nói về gần dân nhưng không sâu sát cơ sở thì khó tạo niềm tin. Học Bác không phải để nói hay hơn, mà để làm tốt hơn, hiệu quả hơn và nêu gương không phải để được nhìn thấy, mà để người khác noi theo.
Chỉ thị 07-CT/TW cũng đặt ra yêu cầu là chuyển từ việc kiểm tra kế hoạch, bản đăng ký sang kiểm tra kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, sự chuyển biến trong đạo đức công vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Nhận thức rõ những yêu cầu của Chỉ thị 07 giúp phát huy tối đa năng lực của cán bộ, đảng viên ở địa phương, nhất là giải quyết các vấn đề phát sinh ở cơ sở, các xã, phường tại Thành phố Hồ Chí Minh đã nhanh chóng triển khai, vận dụng triệt để vào thực thi công vụ và đang phát huy hiệu quả tích cực.
Sau một thời gian triển khai, tại nhiều địa phương của Thành phố đã có chuyển biến rõ nét trong thực thi công vụ. Tỉ lệ giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp tại các xã, phường, đặc khu đều đạt rất cao, hoàn thành đúng hạn, trả lời và hướng dẫn rõ ràng. Đặc biệt, những việc khó, nổi cộm, tồn tại đều được đưa ra bàn bạc, giao nhiệm vụ xử lý dứt điểm, không né tránh.
Điển hình như phường Phước Thắng (sáp nhập từ phường 11 và 12) từ nhiều năm trước luôn là một "điểm nóng" về trật tự đô thị và môi trường. Với tinh thần sẵn sàng đối diện việc khó của đội ngũ cán bộ chủ chốt, đến nay, những khu vực phức tạp như hẻm 159 đường Đô Lương, Ao cá Thanh niên, khu đất đường Võ Nguyên Giáp gần ngã 3 Long Sơn hay bãi bồi ven sông rạch Cửa Lấp… đều đã được lập lại trật tự.
Bí thư Đảng ủy phường Phước Thắng (Thành phố Hồ Chí Minh) Nguyễn Tấn Bản cho biết, Đảng ủy phường xác định, khi địa phương phát sinh khâu yếu, việc khó như giải phóng mặt bằng, xử lý trật tự đô thị, lãnh đạo phường phải trực tiếp đối thoại với dân và nhận trách nhiệm xử lý dứt điểm. Cán bộ lãnh đạo làm trước, làm trúng và không né tránh, cấp dưới và người dân sẽ tin tưởng noi theo.
Bí thư Đảng ủy phường Phước Thắng (Thành phố Hồ Chí Minh) Nguyễn Tấn Bản tham gia hoạt động phát quang cây bụi trên đường Võ Nguyên Giáp. Ảnh: TTXVN phát
Đại tá Nguyễn Tâm Hùng nêu rõ, khi mỗi cán bộ, đảng viên coi việc "làm đúng là bình thường, làm tốt là trách nhiệm, nêu gương là văn hóa" thì mọi quy trình thủ tục sẽ được rút ngắn, thái độ nhã nhặn, liêm chính được duy trì và quyền lợi chính đáng của người dân được đảm bảo. Đó cũng là con đường ngắn nhất để biến các chuẩn mực nêu gương thành danh dự, lòng tự trọng và nếp sống hằng ngày của mỗi cán bộ.
Việc bổ sung thành tố "phương pháp" và nhấn mạnh "thực hành" trong Chỉ thị 07-CT/TW không chỉ đòi hỏi cán bộ “thuộc bài”, mà phải thành thạo phương pháp làm việc khoa học, gần dân, sát dân. Khi trách nhiệm nêu gương được kiểm chứng và đặt dưới sự giám sát thường xuyên của nhân dân, việc học tập và làm theo Bác sẽ trở thành nếp sống, văn hóa ứng xử tự giác của mỗi cán bộ, đảng viên trong giai đoạn phát triển mới.
